Hayatı
Ali Rıza Önder’in Çukurova Üniversitesi Türkoloji sempozyumundaki bildirisine göre Rahime Hatun, 1890’da Osmaniye’nin Raziyeler (bugün Kayalı) köyünün Kanlıgeçit mahallesinde doğdu. Fransız işgaline karşı kurulan çetelerde onbaşı olarak savaştı; “Tayyar Rahime” ve “Rahime Onbaşı” diye anılır. 5 Ağustos 1920’de Osmaniye’deki Fransız karargâhına yapılan baskında şehit düştü.
Rahime Hatun kimdir?
Rahime Hatun, Osmaniye’nin Fransız işgaline karşı savaşan Millî Mücadele kahramanlarındandır. 1890’da Osmaniye Merkez ilçesine bağlı Kayalı köyünde doğdu, 5 Ağustos 1920’de işgal kuvvetlerinin karargâhına yapılan baskında öldü. Osmaniye’de bir lise onun adını taşır.
Ailesi
Önder’e ve MEB’in Rahime Hatun Kız Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nin sitesine göre babası Abdullah, annesi Hatice’ydi; Önder babanın “Köse” lakabıyla anıldığını da yazar.
İşgal yılları
Volkan Payaslı’nın 2017 tarihli makalesine göre Osmaniye 25 Aralık 1918’de işgal edildi; MEB sitesine göre bölgeye önce İngilizler, sonra Fransızlar girdi. Önder, Mayıs 1919’dan itibaren işgale karşı silahlı direnişin örgütlendiğini yazar. Rahime Hatun, Kanlıgeçit’teki Hüseyin Ağa’nın çetesine katıldı. Önder’e ve TBMM tutanağına göre bu birlik, Yanıkkışla ve Karayiğit köylülerinden kurulan ve “Kırmızı Müfreze” diye anılan gruptu; Rahime Hatun burada onbaşı rütbesiyle savaştı. MEB’e göre çoğunlukla atlı, zaman zaman yaya olarak çarpıştı.
5 Ağustos 1920 baskını
Önder’e göre 5 Ağustos 1920’de 70–80 kişilik bir grup, Osmaniye’nin Alibeyli mahallesinde Fransızların karargâh olarak kullandığı Hacı Ökkeş Ağa’nın konağına baskın yaptı. TBMM tutanağındaki konuşmaya göre karargâh ele geçirildi. Rahime Hatun bu baskında vurularak öldü; mezar taşındaki tarih de 5 Ağustos 1920’dir. Fransızlar Osmaniye’den 7 Ocak 1922’de çekildi ve kent bu günü kurtuluş günü olarak anar.
Kabri ve bugün
Önder’e göre Rahime Hatun önce bugünkü Endüstri Meslek Lisesi’nin yerindeki mezarlığa gömüldü, sonra Enver’ül-Hamid Ulu Camii yakınındaki şehitliğe taşındı; mezar taşında dört dizelik bir şiir bulunur. Osmaniye’deki Rahime Hatun Kız Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi onun adını taşır.
*Yerel anlatılarda Rahime Hatun’un erkek kılığında ata binip tüfek taşıdığı, “ölürsem şehit, kalırsam gazi” dediği ve arkadaşlarından cesedini düşmana bırakmamalarını istediği aktarılır. Bu sözler anılara dayanır, belgelenmiş olgu değildir.*
Kaynaklar arasındaki farklar
- Nasıl vurulduğu: Önder’in aktardığı iki kaynaktan birine göre göğsünden, diğerine göre duvardan atlayıp kapıyı açarken omzundan vuruldu.
- “Tayyar” lakabı: MEB çevikliğine, Önder ata biniş biçimine bağlıyor; Önder bunu başka bir kaynakta doğrulayamadığını yazıyor.
- Adının yazımı: Bazı kaynaklarda “Rahmiye” geçiyor; Önder bunu hata sayıyor.
- İşgalin başlangıcı: MEB önce İngiliz, sonra Fransız işgalinden söz ediyor; Payaslı 25 Aralık 1918’i doğrudan Fransız işgali olarak veriyor.
Rahime Hatun Hakkında Sık Sorulanlar
Rahime Hatun kimdir?
Osmaniye’de Fransız işgaline karşı onbaşı olarak savaşan ve 5 Ağustos 1920’de şehit düşen Millî Mücadele savaşçısı.
Rahime Hatun nereli, hangi köyde doğdu?
1890’da Osmaniye’nin Raziyeler köyünün Kanlıgeçit mahallesinde doğdu; köyün bugünkü adı Kayalı ve Merkez ilçeye bağlı.
Rahime Hatun’un kabri nerede?
Önder’e göre Osmaniye’de Enver’ül-Hamid Ulu Camii yakınındaki şehitlikte.
Rahime Hatun’a neden “Tayyar Rahime” denir?
Lakabın kökeni kesin değil; MEB çevikliğine, Önder ata biniş biçimine bağlıyor.
Rahime Hatun nasıl şehit oldu?
5 Ağustos 1920’de Osmaniye’deki Fransız karargâhına yapılan baskında vurularak öldü.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.