Posoflu Âşık Müdâmî

Posoflu Âşık Müdâmî kimdir?

Posoflu Âşık Müdâmî, asıl adı Sabit Yalçın Ataman olan, 1918'de Posof ilçesinin Varzına (bugün Demirdöver) köyünde doğmuş halk şairi ve badeli âşıktır. 1938'de Atatürk'ün ölümü üzerine yazdığı ağıtla kısa sürede ülke çapında tanındı. Şiir, türkü ve halk hikâyesi anlatıcılığıyla Kars-Ardahan âşık geleneğinin 20. yüzyıldaki önemli temsilcilerinden biridir.

Doğumu ve ailesi

Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü'ne (TEİS) göre Nisan 1918'de doğdu. Babası din adamı Molla Kahraman, annesi Ferahnaz (Şerife) Hanım'dır; annesini üç yaşında kaybetti. Zekiye Hanım'la evlendi, üçü oğlan biri kız dört çocuğu oldu. Asıl soyadı Yalçın iken sonradan Ataman soyadını aldı.

Eğitimi

İlk bilgilerini babasından aldı. Ardından Ardahan Askerî Rüştiyesi'ne (Yetimler Okulu) yatılı öğrenci olarak girdi. Âşıklık ve hikâyecilik dersini Şavşatlı Tevfik Usta'dan aldı.

Sanatı

Yedi ve on dört yaşlarında aynı rüyayı gördüğü, rüyada bade içerek âşık olduğu ve "Şemsinur" adlı bir kıza gönül verdiği anlatılır. Şiirlerinde "Müdâmî" mahlasını kullandı. Koşma, mâni, destan, türkü, divan, semai, satranç ve muhammes gibi biçimlerde yüzlerce şiir söyledi. Köroğlu kolları, Tahir ile Zühre ve Kerem ile Aslı gibi halk hikâyelerini anlattı ve yazıya geçirtti. Cilavuz Köy Enstitüsü'nde müzik öğretmenliği yaptı.

1938'de Atatürk'ün ölümü üzerine söylediği ağıt onu kısa sürede bütün Türkiye'de tanınır kıldı. 1966 Konya Âşıklar Bayramı'nda türkü dalındaki birinciliği Murat Çobanoğlu ile paylaştı.

Son yılları ve ölümü

Posof'a yerleşti ve 8 Kasım 1968'de vefat etti. Ardahan Üniversitesi Âşık Şenlik Kültür Merkezi ile Posoflu bir dernek, 2025'te Ardahan'da onun için anma programı düzenledi.

Kaynaklar arasındaki farklar

TEİS doğum yılını 1918 verir. 2025 tarihli anma haberinde ise oğlu Hikmet Arif Ataman'ın, doğru doğum yılının 1914 olduğunu söylediği aktarılır.