İbn Nübâte el-Fârikī (el-Hatîb)

İbn Nübâte el-Fârikī (el-Hatîb) kimdir?

İbn Nübâte el-Hatîb, 10. yüzyılda yaşamış ve hutbeleriyle ün kazanmış bir hatiptir. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre 335 (946) yılında Meyyâfârikīn'de, yani bugünkü Diyarbakır'ın Silvan ilçesinde doğdu. Önemi, Hamdânîler döneminin en tanınmış hatibi olması ve hutbelerinin sonraki yüzyıllarda belagat örneği olarak okunup şerh edilmesidir. Aynı adı taşıyan Memlük dönemi şairi İbn Nübâte el-Mısrî ile karıştırılmamalıdır.

Doğumu ve ailesi

Tam adı Ebû Yahyâ Abdürrahîm b. Muhammed b. İsmâîl b. Nübâte el-Fârikī'dir. "Fârikī" nisbesi doğduğu şehirden gelir.

Eğitimi

Ansiklopedi, hitabet üslubunun oluşmasında Hz. Ali'ye ait hutbeleri derleyen *Nehcü'l-belâğa*'yı ezberleyecek kadar çok okumasının etkili olduğunu belirtir.

Çalışmaları

Halep'e giderek Hamdânî Emîri Seyfüddevle'nin himayesine girdi ve hatip olarak görevlendirildi. Emîrin sarayındaki ilmî sohbetlere katıldı; şair Mütenebbî ile dostluk kurdu. Ahmet Gemi'nin makalesi, Hz. Hüseyin'in şehadetiyle ilgili bir hutbesini ayrıca incelemiştir.

Eserleri

• *Dîvânü'l-hutab* — 127 hutbeden oluşan derleme. Ebü'l-Yümn el-Kindî, Ukberî, Abdüllatîf el-Bağdâdî ve Tâhir el-Cezâirî gibi müellifler bu esere şerh yazmıştır.

Diyarbakır için önemi

İbn Nübâte, Silvan'ın Hamdânîler döneminde yetiştirdiği ve Arap dünyasında adı yüzyıllarca anılan isimlerdendir.

Son yılları ve ölümü

TDV İA'ya göre 374 (984) yılında Meyyâfârikīn'de öldü. Bazı kaynaklar ölüm yerini Halep olarak verir.

Kaynaklar arasındaki farklar

Doğum yılı TDV İA'da 335/946, Ahmet Gemi'nin makalesinde 336/946 olarak geçer. Ölüm yeri çoğunlukla Meyyâfârikīn olarak gösterilse de Halep diyen kaynaklar vardır.