Ağa Petros

Ağa Petros kimdir?

Ağa Petros (doğum adıyla Petros Elia), Asuri bir komutan ve diplomattır. 1 Nisan 1880'de Hakkari'deki Baz bölgesinde doğdu; bu bölge bugün Hakkari Merkez ilçesi sınırları içindedir. Birinci Dünya Savaşı ve sonrasında Asuri gönüllü birliklerinin komutanı olarak tanınır. 1932'de Fransa'nın Toulouse şehrinde öldü.

Doğumu ve ailesi

Hakkari'nin dağlık bölgesinde yaşayan Asuri Baz aşiretinin yurdunda doğdu. SyriacPress, doğduğu köyün Türkçe adının Çanaklı olduğunu ve Hakkari merkezine yaklaşık 14 km uzaklıkta bulunduğunu yazar. 1906'da Asuri bir yöneticinin kızı Zarifa Hanım ile evlendi.

Eğitimi ve diplomatik görevi

On dört yaşında İran'ın Urmiye şehrindeki bir misyoner okuluna gönderildi. Bir süre öğretmenlik yaptı. Birçok dili bilmesi sayesinde Urmiye'deki Osmanlı şehbenderliğinde kâtip oldu ve 1909'da konsolosluğa yükseldi.

Birinci Dünya Savaşı ve sonrası

Rus ordusunda askerî eğitim aldıktan sonra İtilaf Devletleri saflarında Asuri gönüllü birliklerine komuta etti ve İran ile Mezopotamya'daki çatışmalarda yer aldı. 1917 Rus Devrimi'nden sonra Asuri kuvvetlerinin komutasını üstlendi ve Urmiye'de karargâh kurdu. Savaşın ardından 1923 Lozan görüşmeleri sırasında Asuri taleplerini dile getiren temsilciler arasında yer aldı; bu girişim sonuç vermedi.

Son yılları ve ölümü

Son yıllarını Fransa'da geçirdi ve 2 Şubat 1932'de Toulouse'ta öldü. Fransa ve Rusya başta olmak üzere çeşitli devletlerden nişanlar aldığı belirtilir.

Farklı değerlendirmeler

Asuri toplulukları ve Süryani basını Ağa Petros'u savaş yıllarında topluluğunu savunan bir önder olarak anar. Osmanlı-Türk bakış açısından ise Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'ne karşı İtilaf saflarında savaşmış bir komutandır. Döneme ilişkin olaylar farklı topluluklarca farklı biçimlerde hatırlanmaktadır.