Çıldırlı Âşık Şenlik

Çıldırlı Âşık Şenlik (1850/1853–1913), Ardahan'ın Çıldır ilçesindeki Suhara'da doğmuş; 180 kadar şiiri ve Latif Şah, Salman Bey, Sevdakâr Şah hikâyeleriyle Kuzeydoğu Anadolu ve Azerbaycan âşıklık geleneğinin en etkili ustalarından biridir.

Hayatı

Âşık Şenlik kimdir?

Çıldırlı Âşık Şenlik, 19. yüzyıl âşık edebiyatının önemli temsilcilerinden biridir. Türkiye'de âşık kolu, Azerbaycan'da âşık mektebi olarak anılan geleneğin başında yer alır; onlarca çırak yetiştirmiştir.

Hayatı

Ardahan'ın Çıldır ilçesine bağlı Suhara'da (bugünkü Yakınsu / Şenlikköy) doğdu. Doğum ve ölüm tarihleri için farklı görüşler vardır: Fahrettin Kırzıoğlu 1853-1913 yıllarını verirken, onun üzerine doktora tezi hazırlayan Ensar Aslan doğum yılını 1850 olarak verir. Asıl adı Hasan'dır; babası Molla Kadir, annesi Zeliha'dır.

Araştırmacılar hayatını üç evrede değerlendirir: saz çalmayı bilmeyen Şenlik, saz eşliğinde türkülerini söyleyen Şenlik ve sazı çıraklarına çaldıran tarikat mensubu Şenlik.

Sanatı

180 kadar şiirin yanı sıra Latif Şah, Salman Bey ve Sevdakâr Şah adlı üç halk hikâyesi bıraktı. Divanî, koşma, destan, geraylı ve sicillemeleri yeniliklerle doludur; şiirlerinde Terekeme/Karapapak ağzının izleri görülür. Atışmada başarılı, muamma çözmede usta, doğaçlamada güçlü bir âşık olarak tanınır.

Çağdaşı âşıklar arasında çekinilen biri olduğu, rakipleri tarafından zehirletilerek öldürüldüğü anlatılır; bu anlatı kaynaklarda yaygın olmakla birlikte belgelerle doğrulanmış değildir.

Mirası

Etkisi Kars ve Ardahan'dan Azerbaycan'a uzanır. Âşık Gülistan ve oğlu Âşık Kasım gibi çırakları aracılığıyla gelenek, Murat Çobanoğlu ve Şeref Taşlıova gibi 20. yüzyıl âşıklarına ulaşmıştır.