İçeriğe geç
Temsilî illüstrasyon · portre yok

Şair, yazar, gazeteci · 1840 – 1888 · 1840 – 1888

Namık Kemal

Tekirdağ / Süleymanpaşa

Namık Kemal, 1840’ta Tekirdağ’da doğan; Tasvîr-i Efkâr, Hürriyet ve İbret’te yazan, Vatan yahut Silistre oyunuyla tanınan şair ve gazetecidir.

Hayatı

Namık Kemal, Ömer Faruk Akün’ün TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki maddesine göre 26 Şevval 1256’da, yani 21 Aralık 1840’ta Tekirdağ’da doğmuş şair, yazar ve gazetecidir. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yazar sayfası da doğum tarihini 21 Aralık 1840, doğum yerini Tekirdağ olarak verir. Tekirdağ’ın şehir merkezi bugün Süleymanpaşa ilçesi sınırları içindedir.

Namık Kemal kimdir?

Namık Kemal, 19. yüzyılın ikinci yarısında gazetecilik, şiir, roman, tiyatro ve tarih alanlarında eser vermiş bir Osmanlı yazarıdır. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın eser listesi; şiir, roman, tiyatro, eleştiri ve tarih başlıklarına ayrılır. TDV maddesi onun yazı hayatını Tasvîr-i Efkâr, Hürriyet ve İbret gazeteleri üzerinden izler; adı, 1873’te sahnelenen Vatan yahut Silistre oyunuyla da anılır.

Çocukluk ve gençlik yılları

TDV’ye göre babası Mustafa Âsım Bey’dir; dedesi Abdüllatif Paşa’nın görev yerleri yüzünden çocukluğu Tekirdağ, Tırhala ve Afyon gibi yerlerde geçti. Annesini TDV’ye göre 1848’de kaybetti. Bakanlık sayfası, Kars’a 1853’te, Sofya’ya 1855’te gittiğini, 1857’de İstanbul’a döndüğünü ve 1859’da Tercüme Odası’nda çalışmaya başladığını yazar. TDV, 1861’de Encümen-i Şuarâ’ya katıldığını kaydeder.

Gazetecilik ve Avrupa yılları

TDV’ye göre 1862–1865 arasında Şinâsi’nin Tasvîr-i Efkâr gazetesinde yazdı; Şinâsi 1865’te Paris’e gidince gazeteyi tek başına çıkardı. Aynı yıl İttifâk-ı Hamiyyet’e katıldı. 1867’de Erzurum vali muavinliğine atanınca Ziyâ Paşa ile birlikte Avrupa’ya geçti. Londra’da çıkan Hürriyet gazetesinin ilk sayısı TDV’ye göre 29 Haziran 1868’de yayımlandı; Namık Kemal 3. sayıdan itibaren gazeteyi yönetti ve 6 Eylül 1869’da ayrıldı. 1870’te İstanbul’a döndü.

İbret, Vatan yahut Silistre ve Magosa

TDV’ye göre 1872’de İbret gazetesinin başmuharriri oldu; aynı yıl Gelibolu mutasarrıflığına atandı ve 11 Aralık 1872’de bu görevden alındı. Vatan yahut Silistre, TDV’ye göre 1 Nisan 1873’te Gedik Paşa Tiyatrosu’nda ilk kez sahnelendi. Ardından Nisan 1873’te tutuklanarak Magosa’ya sürüldü; TDV bu sürgünün otuz sekiz ay sürdüğünü yazar. V. Murad’ın tahta çıkışından sonra affedildi, İstanbul’a döndü ve Şûrâ-yı Devlet üyeliğine, Kānûn-ı Esâsî’yi hazırlayan heyete atandı.

Son yılları ve mezarı

Bakanlık sayfasına göre 1877’de Midilli’ye gönderildi, 1884’te Rodos’ta, 1887’de Sakız’da görev yaptı. Aynı kaynağa göre 2 Aralık 1888’de Sakız Adası’nda zatürreden öldü; mezarı Ebüzziya Tevfik’in çabasıyla Bolayır’a, Süleyman Paşa’nın yanına taşındı. Bolayır bugün Gelibolu ilçesine, dolayısıyla Çanakkale iline bağlıdır.

Bakanlık sayfasının eser listesinde İntibah (1876) ve Cezmi (1880) romanları ile Vatan yahut Silistre (1873), Zavallı Çocuk (1873), Akif Bey (1874), Gülnihal (1875) ve Celâleddin Harzemşah (1885) oyunları yer alır.

Kaynaklar arasındaki farklar

  • İstanbul’a dönüş: TDV Magosa’dan dönüş tarihini 19 Haziran 1876, Bakanlık sayfası 30 Mayıs 1876 olarak verir.
  • Sürgünün başlangıcı: TDV yalnızca Nisan 1873 der; Bakanlık sayfası 9 Nisan 1873 gününü verir.
  • Okunan metin: TDV maddesinin çevrimiçi metninden yalnızca birinci bölümü okuyabildik; 1877 sonrası görevler, ölüm ve defin bilgileri burada Bakanlık sayfasına dayanır.

Bilmediklerimiz

  • Tekirdağ’da hangi mahallede doğdu?
  • Çocukluğunun ne kadarı Tekirdağ’da geçti?
  • Magosa’dan dönüş tarihindeki fark hangi belgeye dayanıyor?
  • Rodos ve Sakız’daki görevlerinin kesin unvanı belgeyle nasıl yazılıyor?

Namık Kemal Hakkında Sık Sorulanlar

Namık Kemal kimdir?

19. yüzyılda yaşamış şair, yazar ve gazetecidir; Tasvîr-i Efkâr, Hürriyet ve İbret’te yazdı, Vatan yahut Silistre oyunuyla da tanınır.

Namık Kemal nereli, nerede doğdu?

TDV İslâm Ansiklopedisi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’na göre 21 Aralık 1840’ta Tekirdağ’da doğdu; şehir merkezi bugün Süleymanpaşa ilçesindedir.

Vatan yahut Silistre ne zaman sahnelendi?

TDV’ye göre ilk kez 1 Nisan 1873’te İstanbul’daki Gedik Paşa Tiyatrosu’nda sahnelendi.

Namık Kemal nerede öldü, mezarı nerede?

Kültür ve Turizm Bakanlığı’na göre 2 Aralık 1888’de Sakız Adası’nda öldü; mezarı Bolayır’a, Süleyman Paşa’nın yanına taşındı.

Namık Kemal’in romanları hangileridir?

Bakanlık sayfasının listesine göre İntibah (1876) ve Cezmi (1880).

Süleymanpaşa'nın Değerleri

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?