Ağlar Baba (İrşâdî Baba)

Ağlar Baba (İrşâdî Baba) kimdir?

Ağlar Baba (1880-1958), Bayburt Merkez ilçesine bağlı Oruçbeyli köyünde doğmuş Nakşibendî bir mutasavvıf, şair ve âlimdir. Köyün eski adı Siptoros'tur. Bayburt Valiliği onu "Bayburtlu İrşâdî Baba (Ağlar Baba)" adıyla tanıtır. Dedesi Büyük İrşâdî'nin yarım kalan manzum Kısas-ı Enbiyâ'sını tamamlaması ve sevgiyi merkeze alan tasavvuf anlayışıyla yöresinde iz bırakmıştır.

Ağlar Baba ile İrşâdî Baba aynı kişi mi?

Valilik, 1880-1958 yılları arasında yaşayan kişiyi "İrşâdî Baba (Ağlar Baba)" başlığıyla tek kişi olarak verir. Bayburt Üniversitesi'nde hazırlanan yüksek lisans tezi ise Ağlar Baba'nın dedesinin İrşâdî Baba adlı bir Nakşibendî mürşidi olduğunu yazar. Her iki kaynak da onun dedesinin yarım bıraktığı Kısas-ı Enbiyâ'yı tamamladığını söyler. Bu durumda 1880-1958 arasında yaşayan Ağlar Baba ile Valilik'teki "İrşâdî Baba" aynı kişidir. Dedesi ise ayrı bir kişidir ve Valilik onu "Büyük İrşâdî" diye anar. Bayburt Belediyesi'nin listesinde ayrı ayrı geçen "Ağlar Baba" ve "İrşâdî Baba" adları, büyük olasılıkla torun ile dedeyi gösterir.

Doğumu ve yetişmesi

1880'de Oruçbeyli köyünde doğdu ve ömrünü bu yörede geçirdi. İcazetini dedesinden ve Erzincanlı Vehbi Hayyâtî'den aldı.

Tasavvufî kişiliği

Nakşibendî yolunun temsilcisidir. Sevgi eksenli bir tasavvuf anlayışını benimsedi, yöresindeki insanları irşad etti ve onların hafızasında derin izler bıraktı.

Eserleri

• *Kısas-ı Enbiyâ* (dedesinin yarım kalan manzum eserini tamamladı)
• *Tasavvuf Mesnevisi*
• *Ebyât-ı Ağlar Baba*
• *Tefsîr-i İnnâ enzelnâ*
• *Şem'ûn Gâzî Mesnevisi*

Son yılları ve ölümü

1958'de Oruçbeyli köyünde öldü. Mezarının yeri erişilen kaynaklarda belirtilmemiştir.

Kaynaklar arasındaki farklar

Valilik onu "İrşâdî Baba (Ağlar Baba)" diye tek kişi olarak verir. Belediye ise "Ağlar Baba" ile "İrşâdî Baba"yı ayrı anar. Tez Ağlar Baba adını kullanır ve doğum-ölüm yıllarını vermez; yalnızca 19. ve 20. yüzyılda yaşadığını belirtir.