Dermatolog, bilim insanı · 1889 – 1948 · 1889 – 1948
Hulusi Behçet
Hulusi Behçet, 1889’da İstanbul’da doğan; bugün kendi adıyla anılan Behçet hastalığını tanımlayan, ordinaryüs unvanlı dermatoloji hekimidir.
Hayatı
Hulusi Behçet, tıp tarihçisi Çağatay Üstün’ün 2002’de İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi’nde yayımlanan makalesine göre 20 Şubat 1889’da İstanbul’da doğmuş dermatoloji hekimi ve bilim insanıdır. Tıbbi eponimler sözlüğü Whonamedit ile İngilizce Wikipedia da aynı tarihi ve İstanbul’u verir. Kaynaklar doğduğu semti belirtmez; bu nedenle kayıt ilçeye değil ile bağlanmıştır.
Hulusi Behçet kimdir?
Üstün’e göre Hulusi Behçet, üç hastasında tekrarlayan aynı bulgulardan yola çıkarak yeni bir hastalık tanımlayan Türk dermatologdur; Wikipedia’nın damarları etkileyen iltihabi bir bozukluk olarak tanıttığı bu hastalık bugün onun adıyla anılır. Makaleye göre 1947 Eylül’ünde Cenevre’deki Uluslararası Dermatoloji Kongresi’nde, Prof. Miescher’in önerisiyle “Morbus Behçet” adı kabul edilmiştir. Üstün, bu addan önce Marchionini’nin tabloyu “Hulusi Behçet sendromu” diye andığını da aktarır.
Aile ve öğrenim
Üstün’e göre babası Ahmet Behçet bir okul müfettişiydi; annesinin adı Ayşe’dir. 1895’te Beyrut’taki bir Fransız okulunda ilkokula başladı, 1901’de askerî tıp öğrenimine girdi ve 1910’da hekim oldu. Gülhane Askerî Hastanesi’nde deri hastalıkları asistanlığına başladı ve uzmanlığını 1914’te tamamladı.
Savaş yılları ve yurt dışı
Makaleye göre 1914’te Kırklareli Askerî Hastanesi’nde başhekim yardımcısı oldu; 1914–1918 arasında Edirne Askerî Hastanesi’nde dermatoloji uzmanı olarak çalıştı. 1918’de Budapeşte’de ve Berlin’deki Charité Hastanesi’nde gönüllü asistan olarak bulundu, 1919’da dönüp muayenehane açtı. 1923’te Hasköy Frengi Hastanesi’ne başhekim oldu, altı ay sonra Vakıf Gureba Hastanesi’ne geçti.
Üniversite yılları
Üstün’e göre 1933’te İstanbul Üniversitesi’nde Dermatoloji ve Frengi kürsüsünün profesörü ve direktörü oldu; 1939’da ordinaryüs unvanını aldı. Whonamedit, aynı yıl iki Alman dergisinin muhabir üyeliğine seçildiğini ve 1947’ye kadar kürsüde kaldığını yazar. Üstün’ün çıkardığı bibliyografyada 137 makale, 2 kitap, 12 monografi ve 17 çeviri yer alır. Kitapları Frengi Dersleri (1936) ve Klinikte ve Pratikte Frengi Teşhisi ve Benzeri Deri Hastalıkları’dır (1940).
Hastalığın tanımlanması
Üstün’ün European Journal of Dermatology’deki özetine göre Behçet bu tabloyu 1924–1925’te bir hastada gözlemlemeye başladı; uzun süre izlediği üç hastanın bulgularından yola çıkarak 1936’da bunun yeni bir hastalık olduğu sonucuna vardı. İlk yayınlar 1936 ve 1937’de Alman ve Fransız dergilerinde çıktı.
Ölümü ve anılması
Üç kaynağa göre 8 Mart 1948’de öldü; Üstün’e göre Zincirlikuyu Mezarlığı’na gömüldü. Wikipedia’ya göre 1975’te ölümünden sonra TÜBİTAK Bilim Ödülü’ne değer görüldü, 1980’de adına pul basıldı ve 1996’da Darphane gümüş bir hatıra parası çıkardı.
Kaynaklar arasındaki farklar
- Askerî tıp okulu: Üstün’ün Türkçe makalesi Kuleli’den söz eder; Whonamedit 1910’da Gülhane Askerî Tıp Akademisi’nden mezun olduğunu yazar.
- Tanımlama yılı: Üstün’ün Türkçe makalesinin özeti 1937 der, gövdesi ilk yayınları 1936 ve 1937’ye tarihler; Wikipedia 1936’da sunulduğunu, 1937’de tanımlandığını yazar.
- Dermatoloji dergisi: Whonamedit ve Wikipedia, Türkiye’nin ilk dermatoloji dergisini 1924’te kurduğunu belirtir; Üstün’ün makalesindeki atıflarda bu derginin ilk cildi 1934 tarihlidir.
Bilmediklerimiz
- İstanbul’un hangi semtinde doğdu?
- Ailesi Beyrut’a hangi görev nedeniyle gitti?
- 1924’te kurulduğu söylenen derginin ilk sayısı hangi yıl çıktı?
- Muayenehanesinin arşivi korunuyor mu?
Hulusi Behçet Hakkında Sık Sorulanlar
Hulusi Behçet kimdir?
Bugün kendi adıyla anılan Behçet hastalığını ayrı bir tablo olarak tanımlayan, İstanbul Üniversitesi’nde ordinaryüs unvanı alan dermatoloji hekimidir.
Hulusi Behçet nerede doğdu?
Çağatay Üstün’ün makalesi, Whonamedit ve Wikipedia’ya göre 20 Şubat 1889’da İstanbul’da doğdu; kaynaklar semt belirtmez.
Behçet hastalığı adı ne zaman kabul edildi?
Üstün’e göre Eylül 1947’de Cenevre’deki Uluslararası Dermatoloji Kongresi’nde “Morbus Behçet” adı kabul edildi.
Hulusi Behçet ne zaman öldü?
8 Mart 1948’de öldü; Üstün’e göre Zincirlikuyu Mezarlığı’na gömüldü.
İstanbul'un Değerleri
Tümünü gör- Ahmet Hamdi Tanpınar Yazar ve edebiyat tarihçisi · 1901 – 1962 1901–1962
- Behçet Necatigil Şair, çevirmen · 1916 – 1979 · Fatih 1916–1979
- Feza Gürsey Kuramsal fizikçi · 1921 – 1992 · Beykoz 1921–1992
- Hacı Ârif Bey Bestekâr ve hânende · 1831 – 1885 · Eyüpsultan 1831–1885
- Hâfız Osman Hattat · 1642 – 1698 1642–1698
- Haldun Taner Öykü ve oyun yazarı · 1915 – 1986 · Üsküdar / Beylerbeyi 1915–1986
- Halil İnalcık Tarihçi · 1916 – 2016 1916–2016
- Itrî Bestekâr · ö. 1711
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.