XVI-XVII. yüzyıl Alevi-Bektaşi halk şairi
Kul Himmet
Tokat'ın Almus ilçesine bağlı Görümlü (Varzıl) köyünden Alevi-Bektaşi şairi. XVI. yüzyılın ikinci yarısı ile XVII. yüzyıl başında yaşadığı tahmin edilir. Hece ölçüsüyle yazdığı yaklaşık 150 şiiri bugüne ulaşmıştır; türbesi köyündedir.
Hayatı
Kul Himmet kimdir?
Kul Himmet, Alevi-Bektaşi geleneğinin en sevilen halk şairlerinden biridir. Tokat'ın Almus ilçesine bağlı Görümlü (eski adıyla Varzıl) köyündendir (/tokat/almus/gorumlu) ve türbesi de bu köydedir. Takipçileri arasında "Koca Kul Himmet" diye anılması, yaşadığı dönemde ve sonrasında ne kadar etkili olduğunu gösterir.
Doğumu ve dönemi
Hayatına ilişkin belgesel bilgi çok azdır. Doğum ve ölüm tarihleri bilinmez; TDV İslâm Ansiklopedisi şiirlerindeki tarihî göndermelerden yola çıkarak XVI. yüzyılın ikinci yarısı ile XVII. yüzyılın başlarında yaşadığını kabul eder.
Pir Sultan Abdal ile ilişkisi
Bazı kaynaklarda Pir Sultan Abdal'ın müridi olduğu yazılır. TDV İA, bu görüşün bir beytin yanlış okunmasına dayandığını, doğru metinde doğrudan bir müritlik ilişkisinin bulunmadığını ileri sürer. Bu nedenle bu ilişki tartışmalı kabul edilmelidir.
Şiirleri
Elimizde yaklaşık 150 şiiri vardır. Hece ölçüsünü ustalıkla kullanır. Şiirlerinde İslam tarihi, Hz. Ali ve On İki İmam sevgisi, Alevi-Bektaşi inanç esasları, Safevî-Osmanlı gerginliği döneminin siyasi tavrı ile ayrılık ve insan sevgisi gibi konular işlenir. Cemlerde okunan deyişleri bugün de yaşamaktadır.
Etkisi
Kendisinden sonra gelen bazı şairler onun mahlasını sürdürmüştür; TDV İA, XVIII-XIX. yüzyıllarda "Kul Himmet Üstadım" mahlasını kullanan iki ayrı şairden söz eder. Bu durum, eski cönklerdeki şiirlerin kime ait olduğunu belirlemeyi zorlaştırır.
Tokat için önemi
Kul Himmet, Almus ve genel olarak Tokat'ın Alevi-Bektaşi kültür mirasının merkezi isimlerindendir. Görümlü köyündeki türbesi yöre halkı için bir ziyaret yeridir.
Kul Himmet Hakkında Sık Sorulanlar
Kul Himmet nereli?
Tokat'ın Almus ilçesine bağlı Görümlü (eski adı Varzıl) köyündendir.
Ne zaman yaşadı?
Kesin tarih bilinmez; XVI. yüzyılın ikinci yarısı ile XVII. yüzyıl başlarında yaşadığı düşünülür.
Pir Sultan Abdal'ın müridi miydi?
Yaygın kanı böyledir; ancak TDV İA bu görüşün yanlış okunmuş bir beyte dayandığını belirtir.
Kaç şiiri bilinir?
Yaklaşık 150 şiiri günümüze ulaşmıştır.
Mezarı nerede?
Görümlü köyündeki türbesindedir.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.