Hayatı
Athenodoros Kananites, yaklaşık MÖ 74’te Tarsus yakınındaki Kana (Canana) köyünde doğdu ve yaklaşık MS 7’de öldü. Coğrafyacı Strabon’un *Geographika*’sına göre Sandon’un oğludur, Caesar’ın, yani sonradan Augustus olacak Octavianus’un hocasıdır ve yaşlılığında döndüğü Tarsus’ta kötü yönetilen kent idaresini dağıttı. Doğduğu yer bugün Mersin’in Tarsus ilçesindedir.
Athenodoros Kananites kimdir?
Athenodoros Kananites, Tarsuslu bir Stoacı filozoftur. Vikipedi’ye göre Rodoslu Poseidonios’un öğrencisi oldu, genç Octavianus’a Apollonia’da ders verdi ve MÖ 44’te onunla Roma’ya gitti. Kananites lakabı doğduğu köyden gelir; aynı dönemde yaşamış Tarsuslu Stoacı Athenodoros Kordylion’dan ayırmak için bu adla anılır.
Kana köyü ve adı
Strabon, Tarsus’un yetiştirdiği filozofları sayarken iki Athenodoros’tan söz eder: biri Kordylion’dur ve Marcus Cato’nun yanında yaşayıp onun evinde ölmüştür; diğeri Sandon’un oğludur ve “başka bir köyden ötürü” Kananites diye anılır. Vikipedi doğum yerini Tarsus yakınındaki Canana olarak verir. Köyün bugün hangi yerleşime karşılık geldiği kaynaklarda geçmiyor.
Augustus’un yanında
Strabon’a göre Athenodoros Caesar’ın hocasıydı ve ondan büyük saygı gördü. Vikipedi, imparatora öfkelendiğinde bir şey yapmadan önce alfabeyi baştan sona saymasını öğütlediğinin anlatıldığını yazar. *Bu öğüt antik yazarların aktardığı bir anekdottur, tarihî bir olay olarak doğrulanmış değildir.*
Tarsus’a dönüş
Strabon’a göre Athenodoros yaşlanınca memleketine döndü. O sırada Tarsus’u, Antonius’un desteğiyle güç kazanmış ve halka yaranarak iş başına gelmiş Boethos ve çevresi yönetiyordu; Strabon Boethos’u kötü bir şair ve kötü bir yurttaş olarak anar ve zeytinyağını zimmetine geçirirken yakalandığını yazar. Athenodoros bu yönetimi dağıttı. Vikipedi’ye göre ardından kente yeni bir anayasa hazırladı ve Roma yanlısı bir oligarşi kuruldu. Strabon, Athenodoros’tan sonra yönetimin başına Akademi okulundan filozof Nestor’un geçtiğini ekler.
Eserleri
Vikipedi’ye göre Athenodoros’un hiçbir eseri günümüze ulaşmadı. Ona atfedilenler arasında Aristoteles’in *Kategoriler*’ine karşı bir yazı (bazen Kordylion’a da atfedilir), Tarsus’un tarihi, Augustus’un kız kardeşi Octavia’ya ithaf edilmiş bir eser ve *Ciddiyet ve Eğitim Üzerine* adlı bir yazı sayılır. Aynı kaynağa göre Cicero *De Officiis*’i yazarken ondan yardım aldı. Ölümünden sonra Tarsuslular onun adına her yıl bir bayram ve kurban düzenledi.
Kaynaklar arasındaki farklar
- Köyün adı: Vikipedi doğum yerini Canana olarak verir; okuduğumuz Strabon çevirisi köyün adını açıkça yazmaz, yalnızca lakabın “başka bir köyden” geldiğini söyler.
- Tarihler: Strabon yıl vermez; Vikipedi yaklaşık MÖ 74 – MS 7 aralığını kullanır.
- Eser atıfları: *Kategoriler* eleştirisi kaynaklarda iki Athenodoros arasında paylaştırılır.
Kaynaklar
1. Strabon, *Geographika* 14.5.14 (H. L. Jones çevirisi, LacusCurtius, erişim 27.10.2026), https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/14E*.html — Sandon’un oğlu ve Tarsuslu olduğu, Kananites lakabı, Caesar’ın hocalığı, Boethos yönetimini dağıtması, Nestor.
2. Vikipedi (İngilizce), “Athenodoros Cananites”, erişim 27.10.2026, https://en.wikipedia.org/wiki/Athenodoros_Cananites — Canana’da doğduğu, tarihler, Poseidonios, Apollonia, anayasa, eserler, ölüm sonrası bayram.
3. Encyclopædia Britannica (1911), 11. baskı, cilt 2, s. 831, “Athenodorus” (Vikipedi maddesinin kaynakçasından) — iki Athenodoros’un ayrımı.
Athenodoros Kananites Hakkında Sık Sorulanlar
Athenodoros Kananites kimdir?
Athenodoros Kananites, MÖ 1. yüzyılda yaşamış Tarsuslu bir Stoacı filozoftur; Augustus’un hocasıdır.
Athenodoros Kananites nereli, nerede doğdu?
Strabon onu Tarsuslu olarak anar; Vikipedi doğum yerini Tarsus yakınındaki Canana (Kana) köyü olarak verir. Tarsus bugün Mersin’in ilçesidir.
Kananites ne demek?
Doğduğu köyden gelen bir lakaptır; aynı adlı Tarsuslu filozof Athenodoros Kordylion’dan ayırmak için kullanılır.
Athenodoros Tarsus’ta ne yaptı?
Strabon’a göre yaşlılığında Tarsus’a döndü ve Boethos’un kötü yönetimini dağıttı; Vikipedi’ye göre kente yeni bir anayasa hazırladı.
Tarsus'un Değerleri
Tümünü görKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.