Haydar Telhüner

Haydar Telhüner kimdir?

Haydar Telhüner, 1911'de Erzurum'un Muratpaşa Mahallesi'nde doğan söz yazarı, bestekâr ve kemanidir. Çoğu şarkı formundaki besteleri ve bazı Erzurum türkülerinin kaynak kişisi olması nedeniyle Erzurum'un yetiştirdiği önemli müzisyenler arasında sayılır.

Doğumu ve ailesi

Babası Yüzbaşı Derviş Efendi (bazı kaynaklarda Bey), annesi Cemile Hanım'dır. Asıl soyadı Algöz'dür; İstanbul'a yerleştikten sonra sanatına uygun düşen "Telhüner" soyadını aldı.

Müzikle tanışması

Sekiz-on yaşlarında zurna, davul ve tefle müziğe başladı; ardından uda, sonra kemana geçti. Sâlih Bora'ya göre ilk bestesi 1930'da ortaya çıktı ve Sâdettin Kaynak ile Selahattin Pınar gibi bestekârlardan yararlandı.

Sanatı

1938'de sanatını ilerletmek için İstanbul'a yerleşti. 1960–1963 arasında oğlu Necdet Algöz'ün yanında Erzurum'da yaşadı ve Erzurum Halk Oyunları ve Halk Türküleri Derneği'nde müzik öğretmenliği yaptı. Erkan Yoldaş'ın 2019 tarihli tezi, arşivlerde ona ait 22 eser tespit eder; bunların 18'i şarkı formundadır. Bestelerinde on iki makam kullanmış, en çok hicaz makamını ve düyek usulünü tercih etmiştir.

Eserleri (seçme)

• Şafak Söktü Yine Sunam Uyanmaz (kaynak kişi; TRT arşivinde kayıtlı)
• Pencereden Ay Doğdu (kaynak kişi; TRT arşivinde kayıtlı)
• Geceler Yarim Oldu
• Tanrıdan Diledim Bu Kadar Dilek
• Hüsnüne Güvenme Ey Rûy-i Mâhım
• Vurma Avcı Vurma Kalbim Yaralı
• Palandöken Dağlarının Yaylası

Son yılları ve ölümü

1964'te İstanbul'a döndü. Resmî kaynağa göre 10 Kasım 1965'te bir tren kazasında hayatını kaybetti. Yoldaş'ın tezine göre Şişli Mezarlığı'nda, bestekâr Udi Kadri Şençalar'ın aile kabristanına defnedildi.

Kaynaklar arasındaki farklar

Ölüm yılı resmî kaynakta 1965, Yoldaş'ın tezinde ve Sâlih Bora'da 1963'tür. Ölümün nasıl gerçekleştiği konusunda da anlatımlar farklıdır: resmî kaynak bir kazadan söz ederken diğer iki kaynak Yeşilköy yakınında trenden düşerek öldüğünü ve bunun kendi eliyle olduğunu yazar.

Erzurum türkülerinin öteki kaynak kişileri: Hafız Faruk Kaleli ve Ahmet Hulusi Seven. Aynı mahallede doğan ressam Fuat İğdebeli de Erzurum'un değerlerindendir.