Müeyyedzâde Abdurrahman Efendi

Müeyyedzâde Abdurrahman Efendi kimdir?

Müeyyedzâde Abdurrahman Efendi, 1456'da Amasya'da doğmuş, II. Bayezid ve Yavuz Sultan Selim dönemlerinde en yüksek ilmiye makamlarından kazaskerliğe yükselmiş bir Osmanlı âlimidir. İran'da aldığı eğitim, yazdığı fıkıh ve kelâm eserleri ve dönemine göre olağanüstü büyüklükteki kişisel kütüphanesiyle tanınır.

Doğumu ve ailesi

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Safer 860'ta (1456) Amasya'da dünyaya geldi. Babası Alâeddin Ali Çelebi'dir; dedesi ise Kâzerûniyye tarikatının şeyhlerinden Şemseddin Müeyyed Çelebi'dir. "Müeyyedzâde" lakabı bu dededen gelir.

Eğitimi

Gençliğinde, yine Amasyalı olan büyük hattat Şeyh Hamdullah'tan hat dersleri aldı. Ardından İran'a giderek dönemin önde gelen düşünürlerinden Celâleddin ed-Devvânî'nin yanında dinî ve aklî ilimleri okudu. Bu yıllarda şair Hâfız-ı Acem ile dostluk kurdu.

Kariyeri

Osmanlı ülkesine döndükten sonra Sahn-ı Semân medreselerinde müderrislik yaptı. Daha sonra Edirne kadılığına, ardından Anadolu ve Rumeli kazaskerliklerine getirildi. Yavuz Sultan Selim'in Çaldıran Seferi'ne katılan ulema arasında yer aldı.

Eserleri ve kütüphanesi

En çok bilinen eseri *Mecmaʿu'l-fetâvâ* adlı fetva derlemesidir; bunun dışında fıkıh ve kelâm konularında risaleler yazdı. Ölümünden sonra yapılan sayımda kütüphanesinde 2112 kitap tespit edildiği TDV İA'da kaydedilir; bu sayı onu dönemin en büyük özel kitap sahiplerinden biri yapar.

Amasya için önemi

Amasya'nın XV. yüzyılda şehzade sancağı olarak yetiştirdiği ilim insanlarının başında gelir. TDV İA'nın Amasya maddesi de onu şehrin yetiştirdiği önemli ulema arasında sayar. Hocası Şeyh Hamdullah ile birlikte Amasya kökenli bir ilim ve sanat çevresinin İstanbul'a taşınmasının örneklerindendir.

Son yılları

15 Şâban 922 (13 Eylül 1516) tarihinde öldü ve Eyüp Sultan Türbesi çevresine defnedildi.