Hekim, milletvekili · 1885 – 1963 · 1885 – 1963
Fuat Umay
Fuat Umay, 1885’te Kırklareli’de doğan, 1923–1950 arasında Kırklareli milletvekili olan ve Çocuk Esirgeme Kurumu’nu yöneten hekimdir.
Hayatı
Fuat Umay, Serap Yeşiltuna’nın 2024’te Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi’nde yayımlanan makalesine göre 1885’te Kırklareli’de doğmuş hekim ve milletvekilidir. Biyografiler.com sayfası doğum gününü 24 Şubat 1885, doğum yerini Kırklareli olarak verir. Kaynaklar şehrin hangi semtinde doğduğunu belirtmez; il merkezi bugün Merkez ilçesindedir.
Fuat Umay kimdir?
Fuat Umay, Himaye-i Etfal Cemiyeti’nden Çocuk Esirgeme Kurumu’na uzanan çocuk sağlığı ve korunması çalışmalarıyla anılan bir hekimdir. Yeşiltuna’nın makalesi onu kurumun “mimarı” olarak niteler ve 1923–1950 arasında kurumun başında bulunduğunu yazar. Deniz ve Öztaş’ın RumeliDE’deki çalışması da onu “Kırklareli’nin yetiştirdiği” devlet adamlarından biri olarak tanıtır.
Hekimlik yılları
Yeşiltuna’ya göre 1910’da İstanbul’daki Tıbbiye’yi bitirdi ve aynı yıl Tırnova’ya hekim olarak gönderilerek frengiyle mücadelede çalıştı. 1913’te, Balkan Savaşı sırasında Kırklareli belediye tabibi oldu; Himaye-i Etfal Cemiyeti ile ilişkisi bu yıllarda başladı. Biyografiler.com, Himaye-i Etfal’in Kırklareli şubesine başkanlık ettiğini de kaydeder.
Millî Mücadele ve meclis
Yeşiltuna’ya göre 1919’da Millî Mücadele’yi desteklediği için Bolu’ya sürüldü; burada Bolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nde çalıştı ve başkanlığına seçildi. 1 Nisan 1920’de Bolu mebusu olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne girdi, Batı Cephesi’nde yaralıların tedavisinde görev aldı ve 1922’de Sağlık Bakan Vekili olarak çalıştı. Aynı kaynağa göre 1923–1950 arasında aralıksız Kırklareli milletvekiliydi; kanun tekliflerinin çoğu çocuklar ve çocukların korunmasıyla ilgiliydi.
Çocuk Esirgeme Kurumu çalışmaları
Yeşiltuna, evlilik öncesi sağlık muayenesinin zorunlu olması için çalıştığını, Gürbüz Çocuk yarışmalarına ve Süt Damlası girişimine katkı verdiğini, kurumun yayını Ana dergisinin sağlık ve annelik içeriğine büyük emek verdiğini yazar. Biyografiler.com’a göre 8 Nisan – 3 Haziran 1923 arasında çocuklara yardım toplamak ve Amerikan sağlık sistemini incelemek için Amerika Birleşik Devletleri’ne gitti. Yeşiltuna’ya göre “Umay” soyadını Atatürk verdi; makale bu adın Türk mitolojisinde kadınları ve çocukları koruyan bir varlığa işaret ettiğini belirtir.
Son yılları
Biyografiler.com ve İngilizce Wikipedia, 1963’te İstanbul’da öldüğünü yazar; Biyografiler.com ölümün İstanbul’daki evinde olduğunu ekler. Okunan akademik makalede ölüm bilgisi yoktur.
Kaynaklar arasındaki farklar
- Doğum günü: Yeşiltuna ve İngilizce Wikipedia yalnızca 1885 yılını verir; 24 Şubat günü yalnızca Biyografiler.com’dadır.
- Bolu mebusluğu: Yeşiltuna başlangıcı 1 Nisan 1920 olarak verir; Biyografiler.com dönemi 1920–1923 diye yazar.
- Ölüm: Ölüm yılı ve yeri yalnızca akademik olmayan iki kaynakta geçer; gün ve ay hiçbir okunan kaynakta yoktur.
Bilmediklerimiz
- Kırklareli’nin hangi mahallesinde doğdu?
- Ölüm günü ve defnedildiği yer neresidir?
- 1922’deki vekilliğinin resmî unvanı belgede nasıl geçer?
- Amerika gezisinde ne kadar yardım toplandı?
Fuat Umay Hakkında Sık Sorulanlar
Fuat Umay kimdir?
Çocuk Esirgeme Kurumu çalışmalarıyla anılan hekim ve milletvekilidir; 1923–1950 arasında Kırklareli milletvekilliği yaptı.
Fuat Umay nereli, nerede doğdu?
Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi’ndeki 2024 tarihli makaleye ve Biyografiler.com’a göre 1885’te Kırklareli’de doğdu.
Fuat Umay’ın Çocuk Esirgeme Kurumu’ndaki rolü nedir?
Yeşiltuna’nın makalesine göre kurumun mimarı sayılır ve 1923–1950 arasında başında bulundu.
Umay soyadını kim verdi?
Yeşiltuna’nın makalesine göre soyadını Atatürk verdi.
Fuat Umay ne zaman öldü?
Biyografiler.com ve İngilizce Wikipedia’ya göre 1963’te İstanbul’da öldü.
Kırklareli'nin Değerleri
Tümünü görKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.