Antep doğumlu divan şairi, kadı ve mümeyyizü'ş-şuarâ; Nazmü'l-cevâhir ve Sâkînâme'nin yazarı (1766-1837) · 1766 – 1837
Ayıntablı Aynî
Asıl adı Seyyid Hasan olan Aynî, 1766'da Ayıntab'da Dikeçzâde Hasan Çelebi'nin oğlu olarak doğdu. İstanbul'da medrese tahsili gördü, yaklaşık on beş yıl kadılık, Matbaa-i Âmire'de musahhihlik ve Bâbıâli'de hocalık yaptı; 1835'te mümeyyizü'ş-şuarâ oldu. Divanı ve manzum eserleri vardır. 1837'de İstanbul'da öldü.
Hayatı
Ayıntablı Aynî kimdir?
Ayıntablı Aynî, asıl adı Seyyid Hasan olan, 18. yüzyılın sonu ile 19. yüzyılın ilk yarısında yaşamış Antep doğumlu divan şairidir. Kadılık ve devlet memurluğunun yanında şiirleri, manzum sözlüğü ve mesnevileriyle tanınmış; ömrünün sonuna doğru şairleri değerlendirmekle görevli "mümeyyizü'ş-şuarâ" unvanını almıştır. Aynı nisbeyi taşıyan ortaçağ âlimi Bedreddin el-Aynî ile karıştırılmamalıdır.
Doğumu ve ailesi
TDV İslâm Ansiklopedisi'nin aktardığına göre şair, Nazmü'l-cevâhir adlı eserinde 1180 (1766) yılında Ayıntab'da doğduğunu kendisi yazar. Babası Antepli Dikeçzâde Hasan Çelebi'dir.
Eğitimi
1790'da İstanbul'a gitti; ertesi yıl Sultan Ahmed Medresesi'ne devam ederek mantık ve matematik (riyâziye) dersleri aldı. 1795'te mülâzım oldu.
Kariyeri
Yaklaşık on beş yıl kadılık yaptı; bu dönemde Maraş, Elbistan ve Darende'de de bulundu. Daha sonra Rumeli Kazaskerliği Dairesi'nde müfettişlik, Matbaa-i Âmire'de musahhihlik ve hâfız-ı kütüblük görevlerinde çalıştı. 1831'de Bâbıâli'de Arapça ve Farsça öğretmeni oldu. 1835'te mümeyyizü'ş-şuarâ unvanı verildi.
Eserleri
- Divan
- Sâkînâme: yaklaşık 1500 beyitlik mesnevi
- Dürrü'n-nizâm (1811)
- Nazmü'l-cevâhir: 1820'de tamamlanan manzum sözlük; kendi doğum bilgisini de bu eserde verir
- Nusretnâme: Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasını konu alan eser
Gaziantep için önemi
Aynî, Antep'ten İstanbul'a uzanan ve Osmanlı'nın merkezî kurumlarında görev alan şairlerdendir. Mahlasını doğduğu şehrin adından alması, Ayıntab kimliğini eserlerinde taşıdığını gösterir.
Son yılları
1837'de İstanbul'da vefat etti ve Galata Mevlevîhânesi'ne defnedildi.
Ayıntablı Aynî Hakkında Sık Sorulanlar
Ayıntablı Aynî nerede doğdu?
Kendi ifadesine dayanan TDV İslâm Ansiklopedisi bilgisine göre 1766'da Ayıntab'da, yani bugünkü Gaziantep'te.
Asıl adı nedir?
Seyyid Hasan. Babası Dikeçzâde Hasan Çelebi'dir.
Mümeyyizü'ş-şuarâ ne demektir?
Şairlerin eserlerini değerlendirmekle görevlendirilen kişiye verilen unvandır; Aynî bu unvanı 1835'te aldı.
Bedreddin el-Aynî ile aynı kişi midir?
Hayır. Bedreddin el-Aynî 1361-1451 arasında yaşamış bir âlimdir; ikisini birleştiren ortak nokta Ayıntab nisbesidir.
Mezarı nerededir?
İstanbul'daki Galata Mevlevîhânesi'nde.
Gaziantep'in Değerleri
Tümünü gör-
Abdulhamit Gül
Avukat ve siyasetçi; 2017-2022 Adalet Bakanı, 25. dönemden itibaren Gaziantep milletvekili · Nizip
1977
-
Abdullah Atalar
Elektrik-elektronik mühendisi, akademisyen; 2010-2022 İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi rektörü
1954
-
Ahmet Ümit
Polisiye roman, öykü ve şiir yazarı; Başkomser Nevzat karakterinin yaratıcısı
1960
-
Asım Güzelbey
Ortopedi uzmanı hekim; 2004-2014 arasında Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı
1951
- Ayıntâbî Mehmed Efendi Antep doğumlu Osmanlı müfessiri ve Sivas müftüsü; ilk basılı Türkçe tefsir olan Tibyân'ın yazarı (ö. 1699)
- Babken I (Babken Gülesseryan) Antep doğumlu Ermeni din adamı, yazar ve yayıncı; Kilikya Katolikosluğu katolikos yardımcısı (1868-1936) 1868–1936
- Bedreddin el-Aynî Antep doğumlu Hanefî fakih, muhaddis ve tarihçi; Memlük Kahiresi'nde başkadı, Umdetü'l-kārî'nin yazarı (1361-1451) 1361–1451
- Cahit Tanyol Nizip doğumlu sosyolog, şair ve deneme yazarı; İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü eski başkanı (1914-2020) · Nizip 1914–2020
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.