İçeriğe geç
Temsilî illüstrasyon · portre yok

Hikâyeci, gazeteci · 1884 – 1920 · 1884 – 1920

Ömer Seyfettin

Balıkesir / Gönen

Ömer Seyfettin, 1884’te babasının görevli olduğu Gönen’de doğan, Genç Kalemler’deki Yeni Lisan çalışmalarıyla ve yaklaşık 150 hikâyesiyle tanınan yazardır.

Hayatı

Ömer Seyfettin, Nazım H. Polat’ın TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki maddesine göre babasının görevli bulunduğu Gönen’de, bugünkü Balıkesir iline bağlı ilçede 1884’te doğmuş hikâyeci ve dil yenilikçisidir. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (TEİS) de “Balıkesir Gönen’de doğdu” der ve tarihi 11 Mart 1884 olarak verir. Gönen’de ne kadar kaldığını iki kaynak da yazmaz; çocukluğunun büyük kısmı İstanbul’da geçti.

Ömer Seyfettin kimdir?

Ömer Seyfettin, 20. yüzyılın başında yazan bir hikâyeci, gazeteci ve öğretmendir. TEİS’e göre modern Türk hikâyeciliğinin öncü adlarından sayılır; yaklaşık 150 hikâyesi ve 100’e yakın şiiri vardır, eserlerinin tam listesi ise henüz belirlenememiştir. TEİS, onu yalnızca bir çocuk hikâyecisi olarak görmenin yanlış olduğunu, yetişkinler için de yazdığını vurgular. TDV’ye göre kurnaz Efruz Bey ile bilge Câbi Efendi, hikâyelerinde tekrar eden tiplerdir.

Gönen’den İstanbul’a

TDV’ye göre babası Ömer Şevki Bey alay subayıydı ve binbaşılığa kadar yükseldi; ailenin kökeni Dağıstan’dır. Annesi Fatma Hanım’dır. Annesi onu İstanbul’a götürdü; Kocamustafapaşa’da dedesinin konağında yaşadı. Eyüp ve Edirne’deki askerî okullarda okudu, 1903’te Mekteb-i Harbiyye’yi erken bitirerek Makedonya’ya gönderildi.

Askerlik ve esirlik

TDV’ye göre Balkanlar’da görev yaptı ve 1913’te Yunan kuvvetlerine esir düşerek yaklaşık on ay esir kaldı. Ordudan iki kez istifa etti; ikincisi 1914’tedir. Bu yıllardaki askerlik ve çocukluk deneyimleri, TDV’ye göre hikâyelerinin önemli bir bölümünün kaynağıdır.

Genç Kalemler ve “yeni lisan”

TEİS’e göre Selanik’te Ali Canip ve Ziya Gökalp ile birlikte Genç Kalemler dergisinde “Yeni Lisan” çalışmalarını yürüttü. TDV, bu derginin “yeni lisan” hareketinin başlangıcı olarak anıldığını yazar. Ordudan ayrıldıktan sonra öğretmen okullarında ve ortaöğretimde ders verdi, Darülfünun’daki Tedkîkāt-ı Lisâniyye Encümeni’nde görev aldı.

Eserleri

TDV’nin saydığı kitaplar arasında Harem (1918), Ashâb-ı Kehfimiz (1918) ve Efruz Bey (1919) vardır. TDV, Kalevala ve İlyada’dan yaptığı çevirilerin 1918’de yayımlandığını da kaydeder. Şiirle başlayan yazı hayatını hikâyeyle sürdürdü.

Ölümü

TDV’ye göre 6 Mart 1920’de Haydarpaşa’daki tıp fakültesi hastanesinde öldü; otopside şeker hastalığı olduğu anlaşıldı. Kadıköy’de Kuşdili Mahmutbaba Mezarlığı’na gömüldü; mezarlık alanı tramvay garajına dönüştürülünce kalıntıları 23 Ağustos 1939’da Zincirlikuyu Asri Mezarlığı’na taşındı.

Kaynaklar arasındaki farklar

  • Doğum tarihi: TDV yalnızca 1884 yılını verir; TEİS gün ve ayı da yazar: 28 Şubat 1299 / 11 Mart 1884.
  • Adın yazılışı: TDV maddesi “Ömer Seyfeddin”, TEİS “Ömer Seyfettin” biçimini kullanır.
  • Ölüm yeri: TDV Haydarpaşa’daki hastaneyi anar; TEİS ölüm yerini belirtmez.

Bilmediklerimiz

  • Gönen’de doğduğu ev ya da mahalle biliniyor mu?
  • Babası Gönen’de hangi yıllar arasında görevliydi?
  • Aile Gönen’den hangi yıl ayrıldı?
  • Gönen’de onun adını taşıyan bir anma yeri resmî kayıtlarda var mı?

Ömer Seyfettin Hakkında Sık Sorulanlar

Ömer Seyfettin kimdir?

20. yüzyılın başında yazan hikâyeci, gazeteci ve öğretmendir; TEİS’e göre yaklaşık 150 hikâyesi vardır ve Genç Kalemler’deki “Yeni Lisan” çalışmalarıyla tanınır.

Ömer Seyfettin nereli, nerede doğdu?

TDV İslâm Ansiklopedisi ve TEİS’e göre Balıkesir’in Gönen ilçesinde doğdu; TDV, babasının o sırada Gönen’de görevli olduğunu yazar.

Ömer Seyfettin ne zaman doğdu?

TEİS’e göre 11 Mart 1884’te (Rumi 28 Şubat 1299); TDV yalnızca 1884 yılını verir.

Ömer Seyfettin ne zaman öldü ve nereye gömüldü?

TDV’ye göre 6 Mart 1920’de öldü; önce Kuşdili Mahmutbaba Mezarlığı’na gömüldü, 1939’da Zincirlikuyu Asri Mezarlığı’na nakledildi.

Efruz Bey kimdir?

TDV’ye göre Ömer Seyfettin’in hikâyelerinde tekrar eden kurnaz bir tiptir; Efruz Bey adlı kitap 1919’da yayımlandı.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?