Osmanlı sadrazamı, devlet adamı ve şair; Fénelon'un Telemak'ını Türkçeye kazandıran çevirmen · 1808 – 1876
Yusuf Kâmil Paşa
Yusuf Kâmil Paşa, 1808'de Malatya'nın Arapgir ilçesinde doğan Osmanlı devlet adamıdır. 1863'te yaklaşık beş ay sadrazamlık yaptı; Fénelon'un Télémaque adlı eserini 1862'de Türkçeye çevirerek Batı'dan yapılan ilk roman çevirilerinden birini yayımladı.
Hayatı
Yusuf Kâmil Paşa kimdir?
Yusuf Kâmil Paşa, 19. yüzyılda Osmanlı yönetiminde üst düzey görevler üstlenmiş, 1863'te sadrazamlığa kadar yükselmiş bir devlet adamı ve şairdir. 1808'de bugün Malatya'ya bağlı Arapgir'de doğdu. Edebiyat tarihindeki yeri, Fransız yazar Fénelon'un *Les Aventures de Télémaque* adlı eserini Türkçeye çevirmesinden gelir; bu çeviri Batı'dan Türkçeye aktarılan ilk romanlar arasında sayılır.
Doğumu ve ailesi
Babası Gökbeyi hânedanından İsmâil Beyzâde Mehmed Bey'dir. Küçük yaşta amcası Gümrükçü Osman Paşa'nın yanında yetişti. Daha sonra Mısır valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın kızı Zeyneb Hanım'la evlendi.
Eğitimi
Amcası Kayseri ve Bozok sancaklarında mutasarrıfken Müderriszâde Mehmed Âlim Efendi'den özel ders aldı. Kaynaklar Arapça, Farsça ve Fransızca bildiğini belirtir.
Devlet hizmeti
- 1829'da Dîvân-ı Hümâyun Kalemi'nde memurluğa başladı.
- 1833'te Mısır'da hazine kâtipliğine getirildi.
- 1854'te Ticaret Nazırı oldu; sonraki yıllarda devletin yüksek meclislerinde birkaç kez başkanlık yaptı.
- 5 Ocak 1863'te sadrazam oldu ve 1 Haziran 1863'e kadar bu görevde kaldı.
Eserleri
- *Tercüme-i Telemak* (1862, İstanbul): Fénelon'un romanının Türkçe çevirisi; TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre 1863, 1870, 1877 ve 1881'de yeniden basıldı.
- Şiirleri de bulunan Paşa, kaynaklarda şair kimliğiyle de anılır.
Malatya için önemi
Arapgir doğumlu olan Yusuf Kâmil Paşa, Osmanlı'nın en üst idari makamına yükselmiş Malatya kökenli isimlerdendir. Çevirisi Türk edebiyatında roman türüne geçişin ilk örnekleri arasında anıldığından ilin kültür tarihi açısından da önemlidir.
Son yılları ve ölümü
10 Ekim 1876'da Bebek'teki yalısında öldü. Üsküdar'da yaptırdığı hastanenin bahçesindeki türbeye defnedildi.
Yusuf Kâmil Paşa Hakkında Sık Sorulanlar
Yusuf Kâmil Paşa nerelidir?
1808'de bugün Malatya'nın ilçesi olan Arapgir'de doğmuştur.
Yusuf Kâmil Paşa ne zaman sadrazam oldu?
5 Ocak 1863'te sadrazamlığa getirildi ve 1 Haziran 1863'e kadar görevde kaldı.
Telemak çevirisi neden önemlidir?
Fénelon'un romanından 1862'de yayımladığı bu çeviri, Batı'dan Türkçeye aktarılan ilk roman çevirileri arasında sayılır.
Yusuf Kâmil Paşa'nın eşi kimdir?
Mısır valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın kızı Zeyneb Hanım'dır.
Yusuf Kâmil Paşa'nın mezarı nerede?
Üsküdar'da yaptırdığı hastanenin bahçesindeki türbededir.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.