Hayatı
Abdurrahman Melek, 1896’da Antakya’da doğdu. İstanbul’da tıp okudu, Antakya’ya dönerek hekimlik yaptı ve Hatay’ın Türkiye’ye katılma sürecinde öne çıktı; 1938–1939’da kısa ömürlü Hatay Devleti’nin başbakanlığını yürüttü. Mart 1939’da Gaziantep, daha sonra Hatay milletvekili seçildi. 13 Ocak 1978’de Ankara’da öldü ve Karşıyaka Mezarlığı’na gömüldü.
Abdurrahman Melek kimdir?
Abdurrahman Melek (1896–1978), Antakya doğumlu hekim; Hatay Devleti’nin tek başbakanı oldu, sonra milletvekili seçildi. Ankara’da Karşıyaka’da yatıyor.
Eğitimi
1896’da Antakya’da doğdu; babası Melekzâde Hacı Faik Efendi, annesi Hatice Hanım’dır. İlkokul ve rüşdiyeyi Antakya’da, sultânîyi (lise) Halep’te okudu. Tıp eğitimine Şam Tıbbiyesi’nde başladı; okul kapanınca İstanbul’daki Tıbbiye-i Şâhâne’ye geçti. Birinci Dünya Savaşı sırasında sağlık hizmetlerinde görev aldı. 1919’da İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun oldu; fakültede asistanlık yaptı, araştırma için Viyana ve Paris’e gitti. 1920’lerde Antakya’da özel muayenehanesinde hekimlik yaptı.
Hatay davası ve devlet görevleri
15 Mayıs 1928’den itibaren Antakya’da çıkan Yeni Mecmua’da, çoğu başyazı niteliğinde ve “A.F.” rumuzunu da kullandığı yazılar yayımladı. 1931’den itibaren siyasi faaliyetlere katıldı; 6 Ocak 1932’de İskenderun Sancağı İdare Meclisi üyeliğine seçildi. Hatay Erginlik (Erkinlik) Cemiyeti’nin kuruluşunda ve şube çalışmalarında görev aldı; cemiyetin İstanbul şubesini yönetti. Hatay meselesine ilişkin Cenevre görüşmelerine Türk heyetiyle müşahit olarak katıldı. 1938’de İskenderun Sancağı valiliğine atandı. 6 Eylül 1938 – 29 Haziran 1939 arasında Hatay Devleti’nin ilk ve tek başbakanı olarak görev yaptı.
Son yılları
Mart 1939 seçimlerinde, Hatay henüz Türkiye’ye katılmadan, Gaziantep milletvekili seçildi. Türk Hava Kurumu’nda çeşitli görevlerde bulundu. 1959–1961 arasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Yönetim Kurulu üyesi oldu, bir süre başkanvekilliği yaptı; 14 Temmuz 1961’de emekliye ayrıldı. 1966’da hatıratı Hatay Nasıl Kurtuldu Türk Tarih Kurumu tarafından yayımlandı. 13 Ocak 1978’de Ankara’da vefat etti. TBMM önündeki törenin ardından Ankara Karşıyaka Mezarlığı’na defnedildi.
Eserleri
- Yeni Mecmua ve Yenigün’de başyazılar ve makaleler (1928’den itibaren)
- Hatay Nasıl Kurtuldu (hatırat, Türk Tarih Kurumu, 1966)
Kaynaklar arasındaki farklar
- Lise sonrası eğitim: Vikipedi Halep Sultânîsi’nden sonra “Beyrut Üniversitesi”ni sayar; Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi’ndeki makale ise Şam Tıbbiyesi ve İstanbul Tıbbiye-i Şâhâne’den söz eder.
- Cemiyetin adı kaynaklarda “Hatay Erginlik Cemiyeti” (Vikipedi) ve “Hatay Erkinlik Cemiyeti” (AAM Dergisi) olarak farklı yazılır.
- Yeni Mecmua’daki ilk yazısının tarihi, aynı makalenin İngilizce özetinde 1925, Türkçe metninde 15 Mayıs 1928 olarak geçer; makale 1928’i doğru kabul eder.
Abdurrahman Melek Hakkında Sık Sorulanlar
Abdurrahman Melek kimdir?
Abdurrahman Melek (1896–1978), Antakya doğumlu hekim; Hatay Devleti’nin tek başbakanı oldu, sonra milletvekili seçildi. Ankara’da Karşıyaka’da yatıyor.
Abdurrahman Melek nereli?
Kaynaklara göre doğum yeri: Antakya.
Abdurrahman Melek ne zaman öldü?
13 Ocak 1978, Ankara.
Abdurrahman Melek’in kabri nerede?
Karşıyaka Mezarlığı, Ankara.
Hatay Devleti’nin başbakanı kimdi?
Hatay Devleti’nin tek başbakanı Abdurrahman Melek’tir (1938–1939).
Antakya'nın Değerleri
Tümünü gör- Dâvûd-i Antâkî Hekim, eczacı, âlim
- Ebü’l-Hasen Ali b. Muhammed el-Antâkî Kıraat âlimi 911–987
- Gökhan Zan Eski milli futbolcu (stoper), antrenör 1981
- Hamdi Alkan Oyuncu, yönetmen, yapımcı ve televizyoncu 1967
- Ioannes Khrysostomos (Altınağızlı Yuhanna) Kilise babası, vaiz, Konstantinopolis başpiskoposu 347–407
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.