İçeriğe geç
Temsilî illüstrasyon · portre yok

Bizanslı bilgin, çevirmen · y. 1260 – y. 1310 · 1260 – 1310

Maksimos Planudes

Kocaeli / İzmit

Maksimos Planudes, Nikomedia’da (İzmit) doğan; Latin klasiklerini Yunancaya çeviren ve Yunan Antolojisi’ni düzenleyen Bizanslı bilgindir.

Hayatı

Maksimos Planudes, Encyclopaedia Britannica’ya göre 1260’ta Nikomedia’da, yani bugünkü Kocaeli’nin İzmit ilçesinin bulunduğu yerde doğmuş Bizanslı bilgin, çevirmen ve antoloji derleyicisidir. New Catholic Encyclopedia’daki madde de doğum yerini Nikomedia, doğum yılını yaklaşık 1260 olarak verir. Nikomedia, Roma döneminin tarihçisi Arrianos’un da doğduğu kenttir.

Maksimos Planudes kimdir?

Britannica onu Rum Ortodoks bir hümanist bilgin, antoloji derleyicisi ve Bizans ile Roma arasındaki tartışmada yer almış bir ilahiyat yazarı olarak tanımlar. Latin klasiklerini Yunancaya çevirmesi, Yunan şiirinden bir seçki derlemesi ve Hint-Arap rakamlarını anlatan bir aritmetik kitabı yazmasıyla bilinir. New Catholic Encyclopedia’ya göre asıl adı Manuel’dir; Maximos adını manastıra girdiğinde almıştır.

Nikomedia’dan Konstantinopolis’e

New Catholic Encyclopedia’ya göre ailesi 1261’den sonra Nikomedia’dan Konstantinopolis’e taşındı. Britannica, Planudes’in kentte önce devlet hizmetine girdiğini, fakat hizipler arasındaki çekişmeler yüzünden 1283’te bir manastıra çekildiğini yazar. New Catholic Encyclopedia, onun bir süre Bithynia’daki Auksentios Dağı’nda Beş Azizler Manastırı’nın başına geçtiğini, ancak kısa süre sonra İstanbul’a, yani Konstantinopolis’e döndüğünü belirtir.

Okul ve elçilik

İki ansiklopediye göre Planudes, kente dönünce sıradan halk için bir manastır ve bir okul kurdu. Britannica okulun imparatorluk kütüphanesinin yanında olduğunu ve öğrencilerin hanedan ile soylu ailelerden geldiğini yazar. New Catholic Encyclopedia ise okulun sarayın yanında bulunduğunu, burada dilbilgisi, matematik, bilim ve Latince öğretildiğini, imparatorun çocuklarının da derslere katıldığını belirtir. Britannica’ya göre Latinceye hâkimiyeti nedeniyle İmparator II. Andronikos onu 1295–96’da Venedik’e elçi olarak gönderdi. New Catholic Encyclopedia, Roma Kilisesi ile yakınlaşmayı desteklediğini ve daha sonra önerilen bir Kilikya görevini kabul etmediğini ekler.

Çeviriler ve derlemeler

Britannica’ya göre Planudes, Augustinus’un De Trinitate’sini, Boethius’un mantık ve ilahiyat yazılarını, Cicero’nun denemelerini ve Ovidius’un şiirlerini Yunancaya çevirdi. Yunan şiirinden kısa parçaları toplayan Yunan Antolojisi’ni yeniden düzenledi; Aisopos’un hayatını ve masallarını yeniden yazdı, Theokritos üzerine bir şerh hazırladı. İngilizce Wikipedia, onun adıyla anılan Planudes Antolojisi’nde Palatina Antolojisi’nde bulunmayan yaklaşık 380 epigram olduğunu belirtir. Aynı kaynağa göre Ptolemaios’un Coğrafya’sını yeniden ele alıp eser üzerine bir şiir yazdı; soru-cevap biçiminde bir Yunanca dilbilgisi ve sözdizimi üzerine bir inceleme de bıraktı. New Catholic Encyclopedia, yaklaşık 121 mektubunun, azizler üzerine metinlerinin, söylevlerinin ve şiirlerinin günümüze ulaştığını kaydeder.

Matematik

Britannica’ya göre Planudes’in Psephophoria kat’ Indous (“Hintlilere göre hesap”) adlı eseri, sıfır dahil Arap rakamlarının kullanımını yaygınlaştırmaya çalıştı ve karekök alma gibi işlemleri tanıttı. İngilizce Wikipedia, Diophantos’un Arithmetika’sının ilk iki kitabına şerh yazdığını ve “milyon” sözcüğünü ilk kullananlardan biri olarak kaydedildiğini aktarır.

Ölümü

Britannica ve New Catholic Encyclopedia, Planudes’in yaklaşık 1310’da Konstantinopolis’te öldüğünü yazar. İngilizce Wikipedia ise ölüm yılını yaklaşık 1305 olarak verir.

Kaynaklar arasındaki farklar

  • Ölüm yılı: Britannica ve New Catholic Encyclopedia yaklaşık 1310, İngilizce Wikipedia yaklaşık 1305 verir.
  • Elçilik tarihi: Britannica ve Wikipedia 1295–96, New Catholic Encyclopedia 1295 yazar.
  • Caesar çevirisi: New Catholic Encyclopedia, çevirdiği yazarlar arasında Caesar’ı da sayar; Wikipedia ise Galya Savaşı’nın Yunanca çevirisinin ona yakıştırılmasını tekrarlanan bir hata olarak niteler.
  • İlk görev: Britannica önce siyasete girdiğini, New Catholic Encyclopedia önce memuriyet denediğini yazar.

Bilmediklerimiz

  • Nikomedia’nın hangi kesiminde doğdu?
  • Ailesi Nikomedia’dan tam olarak hangi yıl ayrıldı?
  • Konstantinopolis’teki okulu tam olarak nerede bulunuyordu?
  • Ölümü 1305’te mi, 1310’da mı gerçekleşti?

Maksimos Planudes Hakkında Sık Sorulanlar

Maksimos Planudes kimdir?

Latin klasiklerini Yunancaya çeviren, Yunan Antolojisi’ni yeniden düzenleyen ve Hint-Arap rakamlarını anlatan bir aritmetik kitabı yazan Bizanslı bilgindir.

Maksimos Planudes nerede doğdu?

Britannica ve New Catholic Encyclopedia’ya göre yaklaşık 1260’ta Nikomedia’da, yani bugünkü Kocaeli’nin İzmit ilçesinin bulunduğu yerde doğdu.

Maksimos Planudes hangi eserleri çevirdi?

Britannica’ya göre Augustinus’un De Trinitate’sini, Boethius’un yazılarını, Cicero’nun denemelerini ve Ovidius’un şiirlerini Yunancaya çevirdi.

Maksimos Planudes ne zaman öldü?

Britannica ve New Catholic Encyclopedia yaklaşık 1310, İngilizce Wikipedia yaklaşık 1305 yılını verir; öldüğü yer Konstantinopolis’tir.

İzmit'in Değerleri

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?