Ahmed Dursun Nâtıkî

Ahmed Dursun Nâtıkî kimdir?

Ahmed Dursun Nâtıkî, 1785'te Ardahan'ın Dedegül köyünde doğan, 19. yüzyılda Erzurum'da vaiz, müderris ve müftü olarak görev yapan bir divan şairi ve âlimdir. Şiirlerinde "Nâtıkî" mahlasını kullandı. Kültür ve Turizm Bakanlığı Erzurum İl Müdürlüğü onu Erzurum'un değerleri arasında sayar; doğduğu yer ise bugün Ardahan Merkez ilçesine bağlı Dedegül köyüdür.

Doğumu ve ailesi

Kaynaklar doğum tarihini Hicrî 1199, Miladi 1785 olarak verir. Babası İshak Efendi, dedesi Halil Efendi'dir. Doğum yeri olarak Ardahan yöresindeki Dedegül köyü kaydedilmiştir.

Eğitimi

Çok küçük yaşta mektebe başladığı ve beş yaşında Kur'an'ı hatmettiği aktarılır. Köyünde Şavşatlı Ahmed Efendi'den Arapça okudu. On beş yaşında Kars'a giderek öğrenimini sürdürdü ve Kars müftüsü Hacı Süleyman Efendi'den icazet aldı.

Erzurum yılları

1817'de, otuz üç yaşındayken Erzurum'a geldi. Burada "Karslı Vaiz Dursun Efendi" adıyla tanındı. Lala Mustafa Paşa Camii'nde vaaz etti; tezde bu camide yirmi beş yıl boyunca Beyzâvî tefsirini okuttuğu belirtilir. Sultan Abdülmecid'e sunduğu eserler üzerine kendisine maaş bağlandı ve Erzurum müftülüğüne getirildi. On bir yıl müftülük yaptıktan sonra 1857 civarında görevden alındı.

Eserleri

Uzay Özgülcan'ın 2022 tarihli yüksek lisans tezine göre yedi eseri vardır. Bilinenlerden bazıları:

• Dîvân (1857'de tamamlandı; kendi hattıyla yazıp Sultan Abdülmecid'e sunduğu aktarılır)
• Şerh-i Nâtıkiyye fî Lugati Hâcibiyye (manzum bir sözlüğün şerhi)

Son yılları ve ölümü

Azlinden sonra bir süre seyahat etti, ardından Erzurum'a döndü ve 1863'te (H. 1280) burada vefat etti. Kabri Erzurum'da Kars Kapısı Kabristanı'ndadır.

Kaynaklar arasındaki farklar

Selçuk Üniversitesi'nde hazırlanan bir başka tez (Sarıkaya, 2006), 18. yüzyılda yaşamış farklı bir Nâtıkî'nin divanını inceler ve iki divanın ayrı olduğunu belirtir. Bu nedenle "Nâtıkî Divanı" adıyla anılan her çalışma Ahmed Dursun Nâtıkî'ye ait değildir.