Hayatı
Dâvûd-i Antâkî, 16. yüzyılda Antakya’da doğdu; babası Habîb-i Neccâr köyünün ağasıydı. Doğuştan görme engelli olmasına rağmen tıp, eczacılık ve felsefe öğrendi; Kahire’de ders verdi. Teẕkire adıyla bilinen tıp ve eczacılık kitabı yüzyıllarca kullanıldı. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre 1008 (1599) yılında Mekke’de öldü.
Dâvûd-i Antâkî kimdir?
Dâvûd-i Antâkî (ö. 1599), Teẕkire-i Dâvûd’un yazarı hekim ve eczacı; Antakya’da doğdu, görme engelliydi, Mekke’de öldü.
Antakya’daki yılları
Antakya’da doğdu; “Antâkî” nisbesini buradan aldı. Babası Ömer Ağa, Habîb-i Neccâr köyünün ağasıydı; Habîb-i Neccâr Türbesi yanındaki misafirhanede yolcuları ağırlar, fakirlere yardım ederdi. Doğuştan görme engelliydi; “Ekmeh” ve “Darîr” lakaplarıyla anıldı. Yedi yaşına kadar hareket edemeyecek derecede sakattı; bir uşak onu her gün misafirhaneye götürürdü. Misafirhanede ilim adamlarıyla vakit geçirerek birçok şey öğrendi ve Kur’ân-ı Kerîm’i ezberledi.
Şam ve Kahire
Muhammed Şerîf’ten mantık ve matematik, Farsça öğrendi; hocasının tavsiyesiyle Yunanca çalıştı. Hocasının Antakya’dan ayrılması ve babasının ölümünden sonra seyahate çıktı. Antakya’dan ayrılarak önce Lübnan’a, ardından Şam’a gitti. Kahire’ye yerleşerek Zâhiriyye Medresesi’nde ders verdi ve hekimlik yaptı. 1008 (1599) yılında Mekke’de vefat etti; ölüm sebebi bir rivayete göre ishal, başka bir rivayete göre zehirlenmedir.
Son yılları
Teẕkire, bir mukaddime, dört bab ve bir hâtimeden oluşur; yaklaşık 1712 ilaç tarifi içerir. 1050 (1640-41) yılında Sadrazam Kemankeş Mustafa Paşa, Teẕkire’nin Muhammed b. Mustafa el-Kûrânî tarafından Türkçe’ye çevrilmesini istedi; çeviri 1052 (1642-43) yılında tamamlandı. Teẕkire, Bulak’ta 1284’te ve Kahire’de 1294–1342 arasında defalarca basıldı. Patolojiye dair en-Nüzhetü’l-mübhice adlı eseri Teẕkire’nin kenarında basıldı. Modern bir değerlendirmede “çağının İbn Sînâ’sı” olarak nitelendirildi.
Eserleri
- Teẕkiretü üli’l-elbâb ve’l-câmiʿ li’l-ʿacebi’l-ʿucâb (Teẕkire-i Dâvûd; yazımına 976/1568-69’da Şam’da başlandı)
- en-Nüzhetü’l-mübhice (patoloji)
- Nüzhetü’l-eẕhân fî ıslâhi’l-ebdân
- Tezyînü’l-esvâḳ bi-tafṣîli Eşvâḳi’l-ʿuşşâḳ
- et-Tuḥfetü’l-Bekriyye
- Mecmaʿu’l-menâfiʿi’l-bedeniyye
- Risâle muḫtaṣara fi’l-cebr
- Ünmûẕec fî ʿilmi’l-eflâk
- Risâle fi’l-heyʾe
- Elfiye fi’ṭ-ṭıb
Kaynaklar arasındaki farklar
- Doğum yeri: TDV İA ve Ziriklî’ye dayanan Tarâcim kaydı Antakya der; İngilizce Vikipedi ise Suriye’deki el-Fûʿa’da doğduğunu, hayatının çoğunu Antakya’da geçirdiğini yazar.
- Ölüm yılı: TDV İA ve Ankara Üniversitesi yayını 1008 (1599) verir; Tarâcim 1008 (1600) yanında Aslamî’nin 1007 tarihini de kaydeder; Vikipedi metni 1597 der.
- “Basîr” lakabıyla da anıldığı TDV İA’da kesin değil, muhtemel olarak belirtilir.
- Muslim Heritage sitesi doğum yılını 1543 olarak verir; bu tarih TDV İA’da yer almaz.
Dâvûd-i Antâkî Hakkında Sık Sorulanlar
Dâvûd-i Antâkî kimdir?
Dâvûd-i Antâkî (ö. 1599), Teẕkire-i Dâvûd’un yazarı hekim ve eczacı; Antakya’da doğdu, görme engelliydi, Mekke’de öldü.
Dâvûd-i Antâkî nereli?
Kaynaklara göre doğum yeri: Antakya (babası Habîb-i Neccâr köyünün ağasıydı).
Dâvûd-i Antâkî ne zaman öldü?
1008 (1599), Mekke.
Teẕkire-i Dâvûd nedir?
Dâvûd-i Antâkî’nin tıp ve eczacılık üzerine yazdığı, yaklaşık 1712 ilaç tarifi içeren eseridir; 1640’larda Türkçeye çevrildi.
Antakya'nın Değerleri
Tümünü gör- Abdurrahman Melek Hekim, Hatay Devleti Başbakanı, milletvekili 1896–1978
- Ebü’l-Hasen Ali b. Muhammed el-Antâkî Kıraat âlimi 911–987
- Gökhan Zan Eski milli futbolcu (stoper), antrenör 1981
- Hamdi Alkan Oyuncu, yönetmen, yapımcı ve televizyoncu 1967
- Ioannes Khrysostomos (Altınağızlı Yuhanna) Kilise babası, vaiz, Konstantinopolis başpiskoposu 347–407
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.