İçeriğe geç
Temsilî illüstrasyon · portre yok

Hekim, eczacı, âlim · 16. yüzyıl (kesin tarih kaynak – 1599

Dâvûd-i Antâkî

Hatay / Antakya

Dâvûd-i Antâkî (ö. 1599), Teẕkire-i Dâvûd’un yazarı hekim ve eczacı; Antakya’da doğdu, görme engelliydi, Mekke’de öldü.

Hayatı

Dâvûd-i Antâkî, 16. yüzyılda Antakya’da doğdu; babası Habîb-i Neccâr köyünün ağasıydı. Doğuştan görme engelli olmasına rağmen tıp, eczacılık ve felsefe öğrendi; Kahire’de ders verdi. Teẕkire adıyla bilinen tıp ve eczacılık kitabı yüzyıllarca kullanıldı. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre 1008 (1599) yılında Mekke’de öldü.

Dâvûd-i Antâkî kimdir?

Dâvûd-i Antâkî (ö. 1599), Teẕkire-i Dâvûd’un yazarı hekim ve eczacı; Antakya’da doğdu, görme engelliydi, Mekke’de öldü.

Antakya’daki yılları

Antakya’da doğdu; “Antâkî” nisbesini buradan aldı. Babası Ömer Ağa, Habîb-i Neccâr köyünün ağasıydı; Habîb-i Neccâr Türbesi yanındaki misafirhanede yolcuları ağırlar, fakirlere yardım ederdi. Doğuştan görme engelliydi; “Ekmeh” ve “Darîr” lakaplarıyla anıldı. Yedi yaşına kadar hareket edemeyecek derecede sakattı; bir uşak onu her gün misafirhaneye götürürdü. Misafirhanede ilim adamlarıyla vakit geçirerek birçok şey öğrendi ve Kur’ân-ı Kerîm’i ezberledi.

Şam ve Kahire

Muhammed Şerîf’ten mantık ve matematik, Farsça öğrendi; hocasının tavsiyesiyle Yunanca çalıştı. Hocasının Antakya’dan ayrılması ve babasının ölümünden sonra seyahate çıktı. Antakya’dan ayrılarak önce Lübnan’a, ardından Şam’a gitti. Kahire’ye yerleşerek Zâhiriyye Medresesi’nde ders verdi ve hekimlik yaptı. 1008 (1599) yılında Mekke’de vefat etti; ölüm sebebi bir rivayete göre ishal, başka bir rivayete göre zehirlenmedir.

Son yılları

Teẕkire, bir mukaddime, dört bab ve bir hâtimeden oluşur; yaklaşık 1712 ilaç tarifi içerir. 1050 (1640-41) yılında Sadrazam Kemankeş Mustafa Paşa, Teẕkire’nin Muhammed b. Mustafa el-Kûrânî tarafından Türkçe’ye çevrilmesini istedi; çeviri 1052 (1642-43) yılında tamamlandı. Teẕkire, Bulak’ta 1284’te ve Kahire’de 1294–1342 arasında defalarca basıldı. Patolojiye dair en-Nüzhetü’l-mübhice adlı eseri Teẕkire’nin kenarında basıldı. Modern bir değerlendirmede “çağının İbn Sînâ’sı” olarak nitelendirildi.

Eserleri

  • Teẕkiretü üli’l-elbâb ve’l-câmiʿ li’l-ʿacebi’l-ʿucâb (Teẕkire-i Dâvûd; yazımına 976/1568-69’da Şam’da başlandı)
  • en-Nüzhetü’l-mübhice (patoloji)
  • Nüzhetü’l-eẕhân fî ıslâhi’l-ebdân
  • Tezyînü’l-esvâḳ bi-tafṣîli Eşvâḳi’l-ʿuşşâḳ
  • et-Tuḥfetü’l-Bekriyye
  • Mecmaʿu’l-menâfiʿi’l-bedeniyye
  • Risâle muḫtaṣara fi’l-cebr
  • Ünmûẕec fî ʿilmi’l-eflâk
  • Risâle fi’l-heyʾe
  • Elfiye fi’ṭ-ṭıb

Kaynaklar arasındaki farklar

  • Doğum yeri: TDV İA ve Ziriklî’ye dayanan Tarâcim kaydı Antakya der; İngilizce Vikipedi ise Suriye’deki el-Fûʿa’da doğduğunu, hayatının çoğunu Antakya’da geçirdiğini yazar.
  • Ölüm yılı: TDV İA ve Ankara Üniversitesi yayını 1008 (1599) verir; Tarâcim 1008 (1600) yanında Aslamî’nin 1007 tarihini de kaydeder; Vikipedi metni 1597 der.
  • “Basîr” lakabıyla da anıldığı TDV İA’da kesin değil, muhtemel olarak belirtilir.
  • Muslim Heritage sitesi doğum yılını 1543 olarak verir; bu tarih TDV İA’da yer almaz.

Dâvûd-i Antâkî Hakkında Sık Sorulanlar

Dâvûd-i Antâkî kimdir?

Dâvûd-i Antâkî (ö. 1599), Teẕkire-i Dâvûd’un yazarı hekim ve eczacı; Antakya’da doğdu, görme engelliydi, Mekke’de öldü.

Dâvûd-i Antâkî nereli?

Kaynaklara göre doğum yeri: Antakya (babası Habîb-i Neccâr köyünün ağasıydı).

Dâvûd-i Antâkî ne zaman öldü?

1008 (1599), Mekke.

Teẕkire-i Dâvûd nedir?

Dâvûd-i Antâkî’nin tıp ve eczacılık üzerine yazdığı, yaklaşık 1712 ilaç tarifi içeren eseridir; 1640’larda Türkçeye çevrildi.

Antakya'nın Değerleri

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?