İçeriğe geç
Temsilî illüstrasyon · portre yok

Ressam, heykeltıraş · MÖ 4. yüzyıl

Kaunoslu Protogenes

Muğla / Köyceğiz

Kaunoslu Protogenes, bugünkü Köyceğiz’deki Kaunos’ta doğan MÖ 4. yüzyıl ressamıdır; Rodos’ta çalıştı, Apelles’le çizgi yarışı anlatısıyla bilinir.

Hayatı

Protogenes, Vikipedi’ye göre Karya kıyısındaki Kaunos’ta doğmuş, MÖ 4. yüzyılın ikinci yarısında Rodos’ta çalışmış bir ressamdır. Kaunos bugün Köyceğiz ilçesinin Çandır mahallesi sınırlarındadır. Eserlerinin hiçbiri günümüze ulaşmadı; onu Yaşlı Plinius’un Doğa Tarihi gibi antik metinlerdeki anlatılardan tanıyoruz.

Kaunoslu Protogenes kimdir?

Protogenes, dönemin en ünlü ressamı Apelles’in çağdaşı ve rakibi olarak anılan, Kaunos doğumlu bir ressamdır. Çizgi ve renkteki titiz, ince işçiliğiyle tanınırdı. Britannica’ya göre hayatının büyük bölümünü Rodos’ta geçirdi, portreleriyle tanındı ve resim üzerine iki kitap yazdı.

Apelles ile çizgi yarışı

Plinius’un aktardığı anlatıya göre Apelles, Rodos’taki atölyesine geldiğinde Protogenes evde yoktu; Apelles bir panoya çok ince bir çizgi çekip gitti. Protogenes dönünce çizginin Apelles’e ait olduğunu anladı ve üstüne daha da ince bir çizgi çekti. Apelles üçüncü kez gelip iki çizgiyi bölen bir çizgi daha çekince Protogenes yenilgiyi kabul etti. Vikipedi’ye göre bu pano sonradan Roma’da sergilendi ve bir yangında yok oldu.

Ialysos tablosu

Rodos’taki Ialysos kentinin kurucusu sayılan yerel kahramanı betimleyen bu tabloya Vikipedi’ye göre yedi, Britannica’ya göre antik anlatılarda yedi ila on yıl harcadı. Tablo Cicero’nun zamanında hâlâ Rodos’taydı; sonra Roma’ya götürüldü ve Barış Tapınağı’ndaki yangında yandı.

Rodos kuşatması

MÖ 305–304’teki Demetrios Poliorketes kuşatması sırasında, bahçesi düşman ordugâhının içinde kaldığı halde Satyr tablosunu yapmayı sürdürdü. Vikipedi’ye göre Demetrios onu korudu ve Ialysos tablosunun tehlikedeki bir yerde olduğunu öğrenince planlarını değiştirdi.

Öteki eserleri

Atina’daki Propylaia için Paralos ve Hammonias figürleri, Atina meclis binası için Thesmothetai figürleri, İskender ve Pan, Aristoteles’in annesinin ve Kral Antigonos’un portreleri antik kaynaklarda anılan işleri arasında. Bronz heykeller de yaptı. Doğduğu kentin kalıntıları için Kaunos Antik Kenti sayfasına bakabilirsin.

Kaynaklar arasındaki farklar

  • Ialysos’a harcanan süre: Vikipedi yedi yıl, Britannica yedi ila on yıl diyor.
  • Yaşam yılları: Britannica yaklaşık MÖ 350–300 arasında etkin olduğunu yazıyor, öteki kaynaklar yalnızca MÖ 4. yüzyıl diyor; Satyr’ı yaklaşık yetmiş yaşında yaptığı anlatılır.
  • Doğum yeri konusunda iki kaynak da Kaunos diyor; belirgin bir fark yok.

Bilmediklerimiz

  • Protogenes hangi yıllarda doğdu ve öldü?
  • Kaunos’tan Rodos’a ne zaman gitti?
  • Kaunos’ta onunla ilgili bir yazıt bulundu mu?

Kaunoslu Protogenes Hakkında Sık Sorulanlar

Kaunoslu Protogenes kimdir?

MÖ 4. yüzyılda Rodos’ta çalışmış, Apelles’in rakibi olarak anılan Kaunos doğumlu ressamdır.

Protogenes nereli, nerede doğdu?

Vikipedi ve Tarbell’in Antik Yunan Sanatı Tarihi’ne göre Kaunos’ta doğdu; Kaunos bugün Köyceğiz’in Çandır mahallesi sınırlarında.

Protogenes’in eserleri bugün görülebilir mi?

Hayır. Eserlerinin hiçbiri günümüze ulaşmadı; yalnızca antik metinlerdeki anlatılardan biliniyor.

Apelles ile çizgi yarışı nedir?

Plinius’un anlattığı, iki ressamın bir panoya giderek daha ince çizgiler çektiği yarıştır; sonunda Protogenes yenilgiyi kabul etti.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?