Ermeni alfabesini oluşturan din adamı, çevirmen ve dilbilimci (y. 360-440)
Mesrop Maştots
Mesrop Maştots (y. 360-440), tarihî Taron bölgesindeki Hatsekats (Hatsik) köyünde, bugünkü Muş'ta doğmuş din adamıdır. 405 dolaylarında Ermeni alfabesini oluşturmuş, İncil çevirisini başlatmış ve Ermeni Kilisesi'nde aziz kabul edilmiştir.
Hayatı
Mesrop Maştots kimdir?
Mesrop Maştots, 5. yüzyılın başında Ermeni alfabesini oluşturan din adamı, çevirmen ve öğretmendir. Öğrencisi Koryun'a göre tarihî Taron bölgesindeki Hatsekats köyünde doğmuştur; Britannica bu yeri Hatsik adıyla bugünkü Muş sınırları içinde gösterir. Ermeni yazı dilinin ve dinî edebiyatının başlangıcıyla özdeşleştirildiği için Ermeni tarihinin en önemli figürlerinden sayılır.
Doğumu ve ailesi
Doğum yılı yaklaşık 360-362 olarak verilir. Koryun'un yazdığı ve en güvenilir kaynak kabul edilen *Maştots'un Hayatı*, onun Taron'un Hatsekats köyünden, Vardan adlı bir adamın oğlu olduğunu kaydeder. Bu köy, ikincil kaynaklarda Korkut ilçesindeki Güven köyü ile özdeşleştirilir; akademik bir çalışmada köy 'Güven (Hasik)' adıyla anılmaktadır.
Eğitimi ve devlet hizmeti
Koryun'a göre çocukluğundan itibaren Yunan edebiyatı eğitimi aldı, ardından Arşaklı krallarının sarayında kâtiplik yaptı ve askerî konularda da yetkinliğiyle tanındı. Daha sonra dünyevi görevini bırakarak keşiş oldu ve vaaz faaliyetine yöneldi.
Alfabe ve çeviri çalışmaları
Britannica'ya göre Katolikos I. Sahak (Büyük İshak) ile birlikte çalışarak 405 dolaylarında başlangıçta 36 harften oluşan Ermeni alfabesini oluşturdu; iki harf sonradan eklendi. Bu çalışmada Rufanos adlı bir Yunan hattattan da yardım aldığı belirtilir. Alfabenin ardından Yeni Ahit'in ve Eski Ahit'ten Süleyman'ın Meselleri'nin çevirisine girişildi. Maştots manastırlar kurdu, öğrenciler yetiştirdi ve ayin, ilahi ve şerh literatürünün temellerinin atılmasına katkıda bulundu.
Muş için önemi
Kaynakların ortak kabulüne göre doğum yeri tarihî Taron, yani bugünkü Muş yöresidir. Bu nedenle Muş, Ermeni yazı kültürünün kurucu figürünün memleketi olarak anılır.
Son yılları ve ölümü
17 Şubat 440'ta Vagharşapat'ta öldü. Naaşı bugün Ermenistan'daki Oşakan köyünde, adını taşıyan kilisede bulunmaktadır.
Kaynaklar arasındaki farklar
Doğum yılı yaklaşık olarak verilir. Alfabenin tarihi genellikle 405 kabul edilirken bazı kaynaklarda 406 geçer. Doğduğu köyün bugünkü Güven köyü olduğu bilgisi resmî bir Türk kaynağıyla doğrulanamamıştır.
Mesrop Maştots Hakkında Sık Sorulanlar
Mesrop Maştots nerelidir?
Tarihî Taron bölgesindeki Hatsekats (Hatsik) köyünde doğmuştur; bu yer bugünkü Muş ilinde, ikincil kaynaklara göre Korkut ilçesindeki Güven köyüdür.
Mesrop Maştots neden önemlidir?
405 dolaylarında Ermeni alfabesini oluşturmuş ve Kutsal Kitap'ın Ermeniceye çevrilmesini başlatmıştır.
Ermeni alfabesi kaç harfle oluşturuldu?
Britannica'ya göre başlangıçta 36 harften oluşuyordu; sonradan iki harf eklendi.
Mesrop Maştots ne zaman öldü?
17 Şubat 440'ta Vagharşapat'ta öldü.
Mesrop Maştots'un mezarı nerededir?
Ermenistan'daki Oşakan köyünde, adını taşıyan kilisededir.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.