Amasyalı Osmanlı şairi, münşîsi ve devlet adamı; nişancı ve Anadolu kazaskeri, Hevesnâme'nin yazarı · 1452 – 1515
Tâcîzâde Câfer Çelebi
1452'de Amasya'da doğdu; babası Şehzade Bayezid'in defterdarı Tâcî Bey'dir. Bursa'da okudu, kadılık ve müderrislik yaptı; 1503'te nişancı, sonra Anadolu kazaskeri oldu. Hevesnâme mesnevisi, divanı ve İstanbul fetihnâmesiyle tanınır. 1515'te idam edildi.
Hayatı
Tâcîzâde Câfer Çelebi kimdir?
Tâcîzâde Câfer Çelebi, II. Bayezid ve Yavuz Sultan Selim dönemlerinde nişancılık ve kazaskerlik yapmış, aynı zamanda şair ve inşa ustası olarak tanınmış bir Osmanlı devlet adamıdır. 1452'de Amasya'da doğmuş, yazdığı *Hevesnâme* mesnevisi ve süslü nesirleriyle XV-XVI. yüzyıl Osmanlı edebiyatının önemli isimleri arasına girmiştir.
Doğumu ve ailesi
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Şâban 856'da (Ağustos 1452) Amasya'da doğdu. Babası Tâcî Bey, Şehzade Bayezid'in Amasya'daki sancakbeyliği sırasında defterdarlık ve serasker görevlerinde bulunmuş şair, münşî ve hattat bir devlet adamıdır. Kardeşi Sâdî Çelebi de münşîliğiyle tanınır ve Câfer Çelebi'nin hayatı hakkında bilgi veren kaynaklardan birini kaleme almıştır.
Eğitimi
İlk eğitimini Amasya'da aldı, sonra Bursa'ya giderek Hacıhasanzâde, Hatibzâde Muhyiddin ve Hocazâde gibi dönemin tanınmış âlimlerinin derslerine devam etti.
Kariyeri
Simav'da müderrislik ve kadılık yaptı, Edirne'de bir vakfın mütevelliliğini üstlendi. 1503'te İstanbul'da nişancılığa getirildi; Yavuz Sultan Selim döneminde Anadolu kazaskeri oldu.
Eserleri
İstanbul'un fethini anlatan mensur fetihnâmesi, *Hevesnâme* adlı mesnevisi, gazel ve kasidelerinden oluşan divanı, münşeatı ve *Enîsü'l-ʿârifîn* tercümesi başlıca eserleridir.
Amasya için önemi
Câfer Çelebi, Amasya'nın şehzade sancağı olduğu yıllarda yetişen bürokrat ve şair kuşağının en tanınmış örneklerindendir. TDV İA'nın Amasya maddesi, babası Tâcî Bey ve kardeşi Sâdî Çelebi ile birlikte onu şehrin yetiştirdiği isimler arasında anar.
Son yılları
8 Receb 921 (18 Ağustos 1515) tarihinde idam edildi ve İstanbul Balat'taki mescidinin hazîresine gömüldü.
Tâcîzâde Câfer Çelebi Hakkında Sık Sorulanlar
Tâcîzâde Câfer Çelebi nerede doğdu?
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre 1452'de Amasya'da doğdu.
Babası kimdir?
Şehzade Bayezid'in Amasya'daki defterdarı, şair ve hattat Tâcî Bey'dir.
En bilinen eseri hangisidir?
*Hevesnâme* adlı mesnevisi ve İstanbul'un fethini anlatan fetihnâmesidir.
Hangi görevlerde bulundu?
Müderrislik, kadılık, nişancılık ve Anadolu kazaskerliği yaptı.
Mezarı nerededir?
İstanbul Balat'ta, yaptırdığı mescidin hazîresindedir.
Amasya'nın Değerleri
Tümünü gör- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddin Yasar Amasyalı tarihçi; şehir tarihçiliğinin öncü eserlerinden 'Amasya Tarihi'nin yazarı 1869–1939
- Amasyalı Bayezid Paşa I. Mehmed ve II. Murad dönemi veziriazamı (1413-1421) · Merkez
- II. Murad Osmanlı padişahı (1421-1444, 1446-1451), Varna ve II. Kosova zaferlerinin hükümdarı · Merkez 1404–1451
- Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Osmanlı sadrazamı (1676-1683); II. Viyana Kuşatması'nın komutanı, Merzifon doğumlu devlet adamı · Merzifon 1634–1683
- Mihrî Hatun Amasyalı divan şairi; klasik Osmanlı şiirinin divanı günümüze ulaşan ilk kadın şairlerinden
- Müeyyedzâde Abdurrahman Efendi Amasyalı Osmanlı âlimi, Anadolu ve Rumeli kazaskeri, büyük kitap koleksiyonuyla tanınan bilgin 1456–1516
- Münîrî Amâsî Amasyalı divan şairi ve nişancı; manzum siyer ve Mihr ü Müşterî mesnevisinin yazarı
- Mustafa Dede Şeyh Hamdullah'ın oğlu, Osmanlı hattatı (Dede Çelebi) · Merkez 1495–1538
- Sabuncuoğlu Şerefeddin Osmanlı hekimi ve cerrahı, minyatürlü ilk cerrahi kitabı Cerrâhiyyetü'l-Hâniyye'nin yazarı · Merkez 1386–1468
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.