İçeriğe geç
Temsilî illüstrasyon · portre yok

Tezhip sanatçısı · 1903 – 1986 · 1903 – 1986

Rikkat Kunt

İstanbul / Üsküdar / Beylerbeyi

Rikkat Kunt, 1903’te İstanbul Beylerbeyi’nde doğan; Akademi’de yirmi yıl tezhip öğreten ve Fâtih Divanı’nın tezhibini yöneten tezhip sanatçısıdır.

Hayatı

Rikkat Kunt, M. Uğur Derman’ın TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki maddesine göre 27 Nisan 1903’te İstanbul’un Beylerbeyi semtinde doğmuş tezhip sanatçısı ve hocasıdır. Sinan Genim’in 2026’da Milliyet’te yayımlanan yazısı da aynı tarihi ve Beylerbeyi’ni verir; Doğan Hızlan ise 2013 tarihli yazısında ailesinin iki yüzyıllık Beylerbeyili olduğunu yazar. Beylerbeyi bugün Üsküdar ilçesindedir.

Rikkat Kunt kimdir?

Derman, onu 20. yüzyılda klasik Türk tezhibini kaynağından öğrenip Akademi’de yirmi yıl öğreten müzehhibe olarak tanıtır; halkârî bezeme üslubunun onun eliyle yeniden canlandığını yazar. Füsun Oker Karagöz’ün 2022 tarihli makalesi de aynı değerlendirmeyi aktarır ve yaklaşık elli yıl tezhibe emek verdiğini belirtir.

Yetişmesi

Derman’a göre babası Türk Lugatı’nın yazarı Hüseyin Kâzım Kadri’dir. Çocukluğu İstanbul’da ve babasının görev yaptığı Serez, Selanik ve Halep’te geçti; Birinci Dünya Savaşı sırasında Beyrut’ta önce Fransız, sonra Alman okulunda okudu. 1919’da İstanbul’a döndükten sonra Mehmed Âkif’ten Türkçe, Ali Sami Boyar’dan resim dersi aldı; Almanya’da üç yıl konservatuvarda piyano eğitimi gördü. Hızlan, tezhibe dayısı İsmail Hikmet Ertaylan’ın tavsiyesiyle yöneldiğini yazar.

Akademi yılları

Derman’a göre 1936’da Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nin Türk Tezyinî Sanatlar Şubesi’ne girdi. Tezhip hocası İsmail Hakkı Altunbezer’in yöntemini yeterli bulmayınca çini nakışı hocası Feyzullah Dayıgil ile çalıştı ve İstanbul çinilerini inceleyerek klasik bezemeyi kaynağında öğrendi. Necmeddin Okyay’dan klasik cilt, ebru ve âhar, Vâsıf Sedef’ten sedefkârlık öğrendi. 1944’te mezun oldu, bir süre Akademi kütüphanesinde memur olarak çalıştı ve 1948’de Okyay’ın kadrosuna tezhip ve çini deseni muallimi olarak geçti. Derman, 1948–1968 arasını Muhsin Demironat ile birlikte şubenin bezemede en parlak dönemlerinden biri sayar; Genim de 1968’de emekli olduğunu yazar.

Eserleri

Derman’a göre Fâtih Divanı’nın tezhibinde baş sorumluluğu üstlendi ve 60 kıtanın 34’ünü kendisi işledi. 1970’te Lizbon’daki Gülbenkyan Müzesi’nde selden zarar gören 1501 tarihli bir Timurlu yazmasının onarımını tamamladı. Hızlan, Anıtkabir defterinin ilk sayfasının tezhibini onun yaptığını yazar. Karagöz, Türkpetrol Vakfı koleksiyonunda Hâmid Aytaç hattıyla tezhiplediği 1950 tarihli bir hilyeyi ve 1976 tarihli levhaları tanıtır. Derman’a göre eserlerini nadiren imzaladı ve yazılı eser bırakmaktan kaçındı; imzasıyla yayımlanan tek makalesi 1942 tarihli “Sedefkâr Vâsıf”tır.

Öğrencileri ve ölümü

Derman, bilgisini resmî ve özel derslerinde ücret gözetmeden aktardığını yazar. Karagöz’e göre Çiçek Derman 1976’dan itibaren on yıl usta-çırak usulüyle ondan ders aldı ve 1982’de icazet aldı. Derman’a göre 14 Ocak 1986’da öldü ve 16 Ocak’ta Küplüce Mezarlığı’na gömüldü. Hayatı boyunca sergi açmadı; ölümünden bir buçuk ay sonra koleksiyonlardan derlenen seksen eseri IRCICA’da, Çit Kasrı’nda sergilendi.

Kaynaklar arasındaki farklar

  • Doğum yeri: Derman ve Genim doğum yerini Beylerbeyi olarak verir; Hızlan doğum yerini yazmaz, ailenin Beylerbeyili olduğunu belirtir.
  • Tezhibe yöneliş: Hızlan dayısı İsmail Hikmet Ertaylan’ın tavsiyesini öne çıkarır; Derman Akademi’deki hocalarını ve Dayıgil ile çalışmasını anlatır.
  • Fâtih Divanı’ndaki payı: Derman 60 kıtanın 34’ünü işlediğini yazar; Hızlan “34 kıta”yı Fatih’in şiirlerinden seçilenler olarak anar ve toplam sayıyı vermez.

Bilmediklerimiz

  • Beylerbeyi’nde doğduğu ev hangi sokaktaydı?
  • İmzasız eserlerinden kaçı bugün ona atfedilebiliyor?
  • Anıtkabir defterinin tezhibini hangi yıl yaptı?
  • IRCICA sergisindeki seksen eserin listesi yayımlandı mı?

Rikkat Kunt Hakkında Sık Sorulanlar

Rikkat Kunt kimdir?

1948–1968 arasında Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nde tezhip ve çini deseni öğreten, halkârî üslubunu yeniden canlandıran tezhip sanatçısıdır.

Rikkat Kunt nerede doğdu?

TDV İslâm Ansiklopedisi ve Sinan Genim’in Milliyet yazısına göre 27 Nisan 1903’te İstanbul’un Beylerbeyi semtinde doğdu; Beylerbeyi bugün Üsküdar ilçesindedir.

Rikkat Kunt’un en bilinen eseri hangisidir?

TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Fâtih Divanı’nın tezhibinde baş sorumluydu ve 60 kıtanın 34’ünü kendisi işledi.

Rikkat Kunt ne zaman öldü?

TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre 14 Ocak 1986’da öldü ve Küplüce Mezarlığı’na gömüldü.

Beylerbeyi'nin Değerleri

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?