Aziz Sancar

Aziz Sancar kimdir?

Aziz Sancar, hücrelerin hasar gören DNA'yı nasıl onardığını açıklayan çalışmalarıyla tanınan bir biyokimyacıdır. 8 Eylül 1946'da Mardin'in Savur ilçesinde doğdu. 2015 Nobel Kimya Ödülü'nü "DNA onarımının mekanizmasına ilişkin çalışmaları" nedeniyle Tomas Lindahl ve Paul Modrich ile birlikte aldı. Ödül sırasında ABD'deki Kuzey Carolina Üniversitesi (Chapel Hill) Tıp Fakültesi'nde profesördü.

Doğumu ve ailesi

Çiftçi bir ailenin çocuğudur; babası Abdulgani, annesi Meryem Sancar'dır. Kalabalık bir ailede büyüdü. 1978'de Gwen Boles ile evlendi.

Eğitimi

İlk ve orta öğrenimini Savur'da ve Mardin'de gördü. 1969'da İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni bitirdi. 1977'de ABD'deki Dallas'taki Texas Üniversitesi'nde biyoloji alanında doktora yaptı.

Bilimsel çalışmaları

Nobel Vakfı'nın yayımladığı özgeçmişe göre başlıca katkıları şunlardır:

• 1975'te fotoliyaz enzimini kodlayan geni klonladı.
• 1979'da bakteri genetiğinde kullanılan "maxicell" yöntemini geliştirdi.
• 1982-1983'te bakterilerde hasarlı DNA parçasının iki taraftan kesilerek çıkarılmasını sağlayan enzim sistemini ortaya koydu.
• 1991'de insanlarda nükleotit kesip çıkarma onarımının işleyişini tanımladı.
• 1996'da kriptokrom proteinlerinin biyolojik saatteki rolünü gösterdi.

1983'ten bu yana Kuzey Carolina Üniversitesi'nde öğretim üyesidir; Sarah Graham Kenan Biyokimya ve Biyofizik Profesörüdür.

Mardin için önemi

Savur'da doğup ilk öğrenimini ilçede ve Mardin'de alan Sancar, Nobel Kimya Ödülü'nü kazanan Türkiye doğumlu bilim insanı olarak ilçenin tanınmış kişileri arasında anılır.