Yerin insanları
Mardin'in Değerleri
Bir yeri tanımanın bir yolu da yetiştirdiği insanları tanımaktır. Her kişi, doğduğu köyün, ilçenin ve ilin sayfasında da yer alır. Yalnız kaynağı olan bilgiler yayınlanır.
-
Ahmet Türk
Siyasetçi; Mardin milletvekili ve Mardin Büyükşehir Belediye Başkanı
Mardin / Derik
Ahmet Türk, 1942'de Mardin'in Derik ilçesinde doğan siyasetçidir. 1973'ten 2011'e uzanan farklı seçimlerde Mardin milletvekili seçildi; 2014, 2019 ve 2024 yerel seçimlerinde Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nı kazandı.
-
Aziz Sancar
Biyokimyacı; 2015 Nobel Kimya Ödülü sahibi, Kuzey Carolina Üniversitesi profesörü
Mardin / Savur
Aziz Sancar, 1946'da Mardin'in Savur ilçesinde doğan biyokimyacıdır. DNA onarımının mekanizmalarına yönelik çalışmalarıyla 2015 Nobel Kimya Ödülü'nü Tomas Lindahl ve Paul Modrich ile paylaştı.
- Başpiskopos İgnatios Maloyan Mardin Ermeni Katolik başpiskoposu (1911-1915); Katolik Kilisesi'nce aziz ilan edildi Mardin / Artuklu İgnatios Maloyan, 1869'da Mardin'de doğan Ermeni Katolik din adamıdır. 1911'de Mardin başpiskoposu oldu; 1915'te tutuklanarak öldürüldü. Katolik Kilisesi 2001'de onu kutsanmış, 2025'te aziz ilan etti.
- Ebû Bekir Muhammed b. Ali el-Mâzerâî Tolunoğulları ve İhşîdîler döneminde Mısır maliyesini yöneten devlet adamı Mardin / Nusaybin Ebû Bekir Muhammed b. Ali el-Mâzerâî (872-957), Nusaybin'de doğan ve Tolunoğulları ile İhşîdîler döneminde Mısır'ın mali yönetiminde uzun yıllar söz sahibi olan Mâzerâî ailesinin en tanınmış üyesidir.
- Emînê Erbanî Kızıltepe Erban köyü doğumlu Kürt halk müziği sanatçısı (asıl adı Mehmet Emin Erden) Mardin / Kızıltepe Asıl adı Mehmet Emin Erden olan Emînê Erbanî, 1966'da Mardin'in Kızıltepe ilçesine bağlı Erban köyünde doğdu. 1990'larda "Gundê me" ve "Gundê Erban" gibi eserleriyle tanındı; yurt içi ve dışında festivallerde sahne aldı, yerel televizyonlarda program yaptı. 18 Mart 2026'da uzun bir hastalığın ardından hayatını kaybetti.
- Fahreddin el-Mardînî Artuklu dönemi hekim ve filozofu Mardin / Artuklu Fahreddin el-Mardînî, 1118'de Mardin'de doğan Artuklu dönemi hekim ve filozofudur. Tıp ve felsefe öğrettiği öğrenciler yetiştirdi, İbn Sînâ'nın bir kasidesine şerh yazdı ve 1198'de doğduğu şehirde öldü.
- Februniye Akyol Mardin Büyükşehir Belediyesi eski eş başkanı (2014) Mardin / Midyat Februniye Akyol (Fabronia Benno), Mardin'in Midyat ilçesinde doğmuş Süryani bir siyasetçidir. 30 Mart 2014 yerel seçimlerinde Ahmet Türk ile birlikte Mardin Büyükşehir Belediyesi eş başkanı seçildi; Türkiye'de bir büyükşehir belediyesinin başına geçen ilk Hristiyan kadın olarak anıldı.
- Ferhad Ayaz Futbolcu; İsveç genç milli takımlarında oynamış kanat oyuncusu Mardin / Nusaybin Ferhad Ayaz, 10 Ekim 1994'te Mardin'in Nusaybin ilçesinde doğan, çocukken İsveç'e taşınan futbolcudur. Degerfors, Örebro SK ve Gaziantepspor gibi kulüplerde oynadı; İsveç'in 19 ve 21 yaş altı milli takımlarında forma giydi.
-
Feyyaz Duman
Mardin doğumlu sinema ve dizi oyuncusu; 2014 Altın Portakal ve Saraybosna en iyi erkek oyuncu ödüllü
Mardin
1982'de Mardin'de doğan oyuncu. İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı Halk Oyunları bölümünü bitirdi, New York'ta beş yıl oyunculuk eğitimi aldı. "Annemin Şarkısı" ile 2014'te Altın Portakal ve Saraybosna'da en iyi erkek oyuncu seçildi. İçerde, Kadın, Baraj ve Oğlum dizileriyle geniş kitlelerce tanındı.
- Fırat Cewerî Kürt yazar, çevirmen ve yayıncı; Nûdem dergisinin kurucusu Mardin / Derik Fırat Cewerî, 1959'da Mardin'in Derik ilçesinde doğdu; gençliği Nusaybin'de geçti. İsveç'e yerleşerek Kürtçe roman, öykü ve çeviriler yayımladı; Nûdem dergisini ve yayınevini kurdu. 2018'de İsveç Akademisi çeviri ödülünü aldı.
- Fuat Deniz Süryani kökenli İsveçli sosyolog, Örebro Üniversitesi öğretim üyesi Mardin / Dargeçit Fuat Deniz, 1967'de Mardin'in bugünkü Dargeçit ilçesinde (Kerburan) doğdu, dokuz yaşında ailesiyle İsveç'e göçtü. Uppsala Üniversitesi'nde Süryanilerin İsveç'e göçü üzerine doktora yaptı, Örebro Üniversitesi'nde sosyoloji dersleri verdi. 2007'de hayatını kaybetti.
-
Gabriel Asaad
Besteci ve kemancı; modern Süryani halk-pop müziğinin öncüsü
Mardin / Midyat
Gabriel Asaad, Mardin'in Midyat ilçesinde doğan Süryani besteci ve kemancıdır. Suriye, Lübnan ve Filistin'de yaşadı; Süryani (Turoyo) dilinde ilk şarkıyı bestelediği kabul edilir ve modern Süryani halk-pop müziğinin öncüsü sayılır. 1997'de Stockholm'de öldü.
- II. İgnatios Abdulmesih Antakya Süryani Ortodoks Patriği (1895-1903) Mardin Mardin yakınındaki Qal'at Mara'da doğan, Deyrulzafaran Manastırı'nda yetişen ve 1895-1903 arasında Antakya Süryani Ortodoks Patriği olan din adamı. 1912'de Hindistan'da katolikos takdis etmesi Malankara kilisesindeki bölünmede önemli rol oynadı. 1915'te öldü, Deyrulzafaran'a gömüldü.
- Louis Cheikho (Luvîs Şeyho) Cizvit rahibi; Arap dili ve edebiyatı araştırmacısı, el-Meşrik dergisinin kurucusu Mardin / Artuklu Louis Cheikho (Luvîs Şeyho), 1859'da Mardin'de doğan Cizvit rahibi ve Arap edebiyatı araştırmacısıdır. Beyrut'ta 1897'de el-Meşrik dergisini kurdu, Doğu Kütüphanesi'ni oluşturdu; Arap şiiri ve edebiyat tarihi üzerine çok sayıda eser yayımladı. 1927'de Beyrut'ta öldü.
-
Malak Karsh
Ermeni asıllı Kanadalı manzara ve belgesel fotoğrafçısı; Kanada Lale Festivali'nin kurucusu
Mardin / Artuklu
Malak Karsh, 1915'te Mardin'de doğan Ermeni asıllı Kanadalı fotoğrafçıdır. Ottawa'da Kanada'nın doğasını ve kentlerini belgeledi; bir fotoğrafı Kanada'nın 1 dolarlık banknotunun arka yüzünde yer aldı. Kanada Lale Festivali'nin kurucusudur.
- Mardînî Abdüsselâm Efendi Mardin müftüsü, müderris ve Ümmü'l-iber adlı yerel tarihin yazarı Mardin / Artuklu Mardînî Abdüsselâm Efendi (1786-1843), Mardin'de doğan, şehirde müftülük ve müderrislik yapan âlimdir. Mardin, Diyarbekir ve çevre topluluklarının âdetlerini anlatan Ümmü'l-iber adlı eseriyle bölge tarihinin önemli yazma kaynaklarından birini bırakmıştır.
- Masum Türker Mardin doğumlu mali müşavir ve siyasetçi; İstanbul milletvekili, Devlet Bakanı (2002), DSP Genel Başkanı (2009-2015) Mardin 1951'de Mardin'de doğdu. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi'ni bitirdi, 2003'te doktora yaptı. Mali müşavir olarak TÜRMOB'da yönetici görevler üstlendi. 1999'da DSP'den İstanbul milletvekili seçildi, 2002'de 57. Hükûmet'te ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı oldu. 2009-2015'te DSP Genel Başkanlığı yaptı.
-
Mem Ararat
Kürtçe şarkılarıyla tanınan şarkıcı, söz yazarı ve saz sanatçısı
Mardin / Derik
Mem Ararat, 1981'de Mardin'in Derik ilçesine bağlı Girkê Şêxê köyünde doğan şarkıcı ve söz yazarıdır. 2013'te çıkan ilk albümünden bu yana Kürtçe şarkılarıyla tanınır; yurt içinde ve dışında konserler verir.
-
Metin Gürak
Kızıltepe doğumlu orgeneral; 2023-2025 arasında Genelkurmay Başkanı
Mardin / Kızıltepe
20 Ağustos 1960'ta Mardin'in Kızıltepe ilçesinde doğdu. 1981'de Kara Harp Okulu'nu bitirdi, kara havacısı oldu. 4. Kolordu Komutanlığı, Eğitim ve Doktrin Komutanlığı, Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanlığı, Genelkurmay İkinci Başkanlığı ve 2. Ordu Komutanlığı görevlerinin ardından Ağustos 2023'te Genelkurmay Başkanı oldu.
-
Mithat Sancar
Anayasa hukuku profesörü; Mardin milletvekili ve TBMM Başkanvekili
Mardin / Nusaybin
Mithat Sancar, 1963'te Mardin'in Nusaybin ilçesinde doğan anayasa hukukçusu ve siyasetçidir. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde profesör olarak çalıştıktan sonra 2015'te Mardin milletvekili seçildi; TBMM Başkanvekilliği ve HDP Eş Genel Başkanlığı yaptı.
- Mor Efrem (Suriyeli Efrem) Süryanice yazan şair ve ilahiyatçı, kilise doktoru Mardin / Nusaybin Mor Efrem, 4. yüzyılın başında Nusaybin'de (Nisibis) ya da yakın çevresinde doğan Süryani şair ve ilahiyatçıdır. Yüzlerce ilahisiyle Süryani edebiyatının en büyük adlarından sayılır; 373'te Urfa'da öldü ve 1920'de kilise doktoru ilan edildi.
- Mor Filüksinos Yuhanna Dolabani Mardin Süryani Ortodoks metropoliti (1947-1969), Süryanice dilbilgisi ve yazma eser katalogları yazarı Mardin / Artuklu 1885'te Mardin'de doğan Süryani Ortodoks din adamı ve bilgin. Adana'daki Süryani yetimhanesinde öğretmenlik yaptı, 1947-1969'da Mardin metropoliti oldu. Süryanice dilbilgisi, patrikler tarihi ve manastır yazma katalogları dahil çok sayıda eser bıraktı.
- Mor Gabriel (Beth Kustanlı Gabriel) Kartmin Manastırı başrahibi ve Turabdin piskoposu; Mor Gabriel Manastırı'na adını veren Süryani aziz Mardin / Midyat Midyat'a bağlı Beth Kustan (Alagöz) köyünde doğan, Kartmin Manastırı'nın başrahibi ve Turabdin piskoposu olan 7. yüzyıl Süryani azizi. Arap fetihleri döneminde bölge Hristiyanları adına anlaşma yaptığı aktarılır; manastır sonradan onun adıyla Mor Gabriel Manastırı olarak anılmıştır.
-
Muammer Güler
Mardin doğumlu mülki idareci ve siyasetçi; İstanbul Valisi (2003-2010), Mardin milletvekili, İçişleri Bakanı (2013)
Mardin
21 Mart 1949'da Mardin'de doğdu. Ankara Hukuk'u bitirip 1973'te mülki idareye girdi; Niğde, Kayseri, Gaziantep, Samsun ve 2003-2010'da İstanbul valiliği yaptı. Emniyet ve Asayişten Sorumlu Müsteşar olduktan sonra 2011'de Mardin milletvekili seçildi; 2013'te İçişleri Bakanı oldu.
- Murathan Mungan Şair, öykücü, romancı ve oyun yazarı Mardin Murathan Mungan, 1955'te İstanbul'da doğmuş; çocukluk ve ilk gençlik yıllarını Mardin'de geçirmiş ve Mardin Lisesi'nden mezun olmuş şair, yazar ve oyun yazarıdır. Doğum yeri Mardin değildir; kente kimliği ve eserleriyle bağlıdır. Ankara Üniversitesi'nde tiyatro okudu, Ankara Devlet Tiyatroları ve İstanbul Belediye Tiyatroları'nda oyun yazarı olarak çalıştı. Mezopotamya Üçlemesi, Kırk Oda ve Yaz Ge
- Musa Anter Kürtçe ve Türkçe yazan yazar, gazeteci; Ferhenga Kurdî sözlüğünün yazarı Mardin / Nusaybin / Eskimağara Musa Anter, Mardin'in Nusaybin ilçesine bağlı Eskimağara (Zivingê) köyünde doğan yazar ve gazetecidir. Kürtçe-Türkçe sözlüğü Ferhenga Kurdî, Kürtçe oyunu Birîna Reş ve anılarıyla tanınır; 1992'de Diyarbakır'da öldürüldü.
- Nabia Abbott Şarkiyatçı ve papirolog; Chicago Üniversitesi Oriental Institute'ta İslam araştırmaları profesörü Mardin / Artuklu Nabia Abbott, 1897'de Mardin'de doğan şarkiyatçı ve papirologdur. Erken dönem Arap yazısı ve Arapça papirüsler üzerine çalışmalarıyla tanındı; uzun yıllar Chicago Üniversitesi Oriental Institute'ta görev yaptı.
- Patrik III. İgnatios Elias Antakya Süryani Ortodoks Patriği (1917-1932), Mardinli aziz Mardin / Artuklu 1867'de Mardin'de doğan, gençliğinde ayakkabıcılık yapıp Deyrulzafaran'da keşiş olan, 1917-1932 arasında Antakya Süryani Ortodoks Patriği olarak görev yapan din adamı. 1932'de Hindistan'da öldü; 1987'de aziz ilan edildi, mezarı hac yeridir.
- Patrik XVI. İgnatios Bedros Batanian Kilikya Ermeni Katolik patriği (1962-1976); Mardin ve Halep eski başpiskoposu Mardin / Artuklu XVI. İgnatios Bedros Batanian, 1899'da Mardin'de doğan Ermeni Katolik din adamıdır. Mardin ve Halep başpiskoposluklarının ardından 1962-1976 yılları arasında Kilikya Ermeni Katolik patriği oldu; II. Vatikan Konsili'ne katıldı. 1979'da öldü.
-
Pervin Çakar
Mardinli soprano; İtalya ve Almanya'da opera sahnelerinde çalışan, Kürtçe repertuvarıyla da bilinen ses sanatçısı
Mardin
1981'de Mardin'de doğan soprano. Diyarbakır Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi ve Gazi Üniversitesi'nde müzik eğitimi aldı, Perugia Morlacchi Konservatuvarı'nı bitirdi. İtalya'da yaklaşık on bir yıl opera sahnelerinde çalıştı; 2012'de Orphée d'Or (Leyla Gencer) ödülünü aldı. Almanya'da yaşıyor; Kürtçe, Ermenice ve Zazaca eserler de seslendiriyor.
- Pervin Chakar Soprano; Kürtçe ve çok dilli repertuvarıyla tanınan opera sanatçısı Mardin / Derik Pervin Chakar, 1981'de Mardin'in Derik ilçesinde doğan soprano ve opera sanatçısıdır; Evrensel'e göre doğum yeri Derik'tir. Diyarbakır Güzel Sanatlar Lisesi'nin müzik bölümünden sonra Ankara'da Gazi Üniversitesi'nde şan eğitimi aldı. 2004'te İtalya'ya giderek Perugia'daki Francesco Morlacchi Konservatuvarı'nda yüksek lisans yaptı ve yaklaşık on bir yıl İtalya'da çalıştı. Rosina ve Tytania gibi ope
-
Qedrîcan
Kürt şair, yazar ve çevirmen; Kürtçe serbest şiirin öncülerinden
Mardin / Derik
Qedrîcan (Abdulkadir Can), 1911'de Mardin'in Derik ilçesinde doğdu. Gençliğinde Suriye'ye geçti, Hawar, Ronahî ve Roja Nû dergilerinde şiir ve yazılar yayımladı. Kürtçe modern serbest şiirin ilk temsilcilerinden sayılır. 1972'de Şam'da öldü.
-
Sultan Kösen
Guinness Dünya Rekorları'na göre yaşayan en uzun boylu insan (251 cm); Derik'in Dede köyünden
Mardin / Derik
10 Aralık 1982 doğumlu Sultan Kösen, Mardin'in Derik ilçesine bağlı Dede köyündendir. Hipofiz tümörüne bağlı devlik nedeniyle 251 cm boya ulaştı; 2009'da Guinness tarafından yaşayan en uzun insan olarak tescil edildi. En büyük ellere sahip yaşayan kişi rekorunu da taşır. 120'yi aşkın ülkeyi gezerek Türkiye'yi tanıtmıştır.
-
Yousuf Karsh
Ermeni asıllı Kanadalı portre fotoğrafçısı
Mardin / Artuklu
Yousuf Karsh, 1908'de Mardin'de doğan Ermeni asıllı Kanadalı portre fotoğrafçısıdır. 1932'de Ottawa'da stüdyo açtı; 1941'de çektiği Winston Churchill portresiyle dünyaca tanındı. 2002'de Boston'da öldü.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.