Değerlerimiz

Bir yeri tanımanın bir yolu da yetiştirdiği insanları tanımaktır. Her kişi, doğduğu köyün, ilçenin ve ilin sayfasında da yer alır. Yalnız kaynağı olan bilgiler yayınlanır.

Adıyamanlı Rıfat Baba 19. yüzyıl divan şairi; Bektaşî, Eskisaray Camii'nde ders veren müderris Adıyaman Asıl adı Abdurrahman Rıfat Bey olan Rıfat Baba, 1808 dolayında Hısn-ı Mansûr'da (bugünkü Adıyaman) doğmuş, Bektaşî meşrep bir divan şairidir. Eskisaray Camii'nde ders verdi; divanı Diyarbakır Yazma Eserler Kütüphanesi'ndedir. Türbesi Adıyaman Varlık Mahallesi'ndedir.
Besnili Lüzûmî 19. yüzyıl Besnili divan şairi, müderris ve müftü Adıyaman / Besni Lüzûmî Efendi, 1802'de Besni'de doğmuş divan şairi, müderris ve müftüdür. Urfa, Halep ve Diyarbakır medreselerinde okudu. Kayıp sanılan Dîvân'ı, kütüphanede başka bir adla kayıtlı bulunarak ortaya çıktı. 1867'de öldü; kabri Besni'dedir.
Hasmî İsmâil Efendi Besni'ye bağlı Tut köyünde doğmuş divan şairi Adıyaman / Tut Hasmî, Divan'ındaki bir nottan adının İsmâil Efendi olduğu anlaşılan divan şairidir. TEİS'e göre o dönem Besni'ye bağlı Tut köyünde doğdu; Maraş, Antep ve Hicaz'da öğrenim gördü. Dört nüshası bilinen mürettep bir Dîvân'ı vardır. Doğum ve ölüm tarihleri bilinmiyor.
Nehcî Seyyid Mustafa Dede 17. yüzyıl Besnili divan şairi ve Halvetî-Cihangirî mutasavvıfı Adıyaman / Besni Nehcî Seyyid Mustafa Dede, 1616'da Besni'de doğmuş divan şairi ve mutasavvıftır. Nakîbüleşraflık ve müderrislik yaptıktan sonra Halvetîliğin Cihangirî koluna girdi. Mürettep bir Dîvân ile şeyhinin hayatını anlatan mensur bir eser bıraktı; 1680 civarında öldüğü tahmin edilir.
Samosatalı Lukianos Antik Yunanca yazan hicivci, retorikçi ve deneme yazarı Adıyaman / Samsat Kommagene'nin başkenti Samosata'da (bugünkü Samsat) 2. yüzyılın ilk çeyreğinde doğdu. Ana dili muhtemelen Süryanice olduğu hâlde bütün eserlerini Attika Yunancasıyla yazdı. Seksenden fazla eseri kalan hicivci, Gerçek Bir Hikâye ile bilimkurgunun ilk örneklerinden birini verdi.
Seyyid Ahmet Arvasi Eğitimci, yazar ve fikir adamı; Türk-İslâm ülküsü üzerine eserleriyle tanınır Ağrı / Doğubayazıt Seyyid Ahmet Arvasi (1932-1988), Doğubayazıt'ta doğan eğitimci, yazar ve fikir adamıdır. Erzurum Öğretmen Okulu ve Gazi Eğitim Enstitüsü'nü bitirdi, pedagoji öğretmenliği yaptı. Türk-İslâm Ülküsü başta olmak üzere düşünce eserleri ve gazete yazılarıyla tanınır.
Mihrî Hatun Amasyalı divan şairi; klasik Osmanlı şiirinin divanı günümüze ulaşan ilk kadın şairlerinden Amasya Amasya'da doğup yaşamış divan şairi. Babası Belâyî mahlaslı Kadı Hasan Amasyevî'dir. Şehzade Ahmed'in Amasya'daki edebî çevresinde yetişti; II. Bayezid'e sunulan divanı günümüze ulaştı. Pîr İlyas tekkesinin hazîresine gömüldü.
Münîrî Amâsî Amasyalı divan şairi ve nişancı; manzum siyer ve Mihr ü Müşterî mesnevisinin yazarı Amasya Amasya'da doğduğu anlaşılan XV-XVI. yüzyıl divan şairi. Uzun süre sipahilik, ardından nişancılık yaptı; II. Bayezid ve Şehzade Ahmed'in meclislerinde bulundu. Divanı, Mihr ü Müşterî mesnevisi ve yedi ciltlik manzum siyeri vardır.
Tâcîzâde Câfer Çelebi Amasyalı Osmanlı şairi, münşîsi ve devlet adamı; nişancı ve Anadolu kazaskeri, Hevesnâme'nin yazarı Amasya 1452'de Amasya'da doğdu; babası Şehzade Bayezid'in defterdarı Tâcî Bey'dir. Bursa'da okudu, kadılık ve müderrislik yaptı; 1503'te nişancı, sonra Anadolu kazaskeri oldu. Hevesnâme mesnevisi, divanı ve İstanbul fetihnâmesiyle tanınır. 1515'te idam edildi.
Ahmed Dursun Nâtıkî Divan şairi, âlim ve Erzurum müftüsü; Ardahan Dedegül köyü doğumlu Ardahan / Merkez / Dedegül Ahmed Dursun Nâtıkî (1785-1863), Ardahan'ın Dedegül köyünde doğmuş divan şairi ve âlimdir. Erzurum'da 'Karslı Vaiz Dursun Efendi' adıyla tanındı, Lala Paşa Camii'nde ders verdi, on bir yıl Erzurum müftülüğü yaptı ve divanını Sultan Abdülmecid'e sundu.
Âşık Zülâlî Posoflu halk şairi ve öğretmen; Arapça ve Farsça bilen, Âşık Şenlik'in çağdaşı âşık Ardahan / Posof / Aşıkzülali Âşık Zülâlî, 1873'te Ardahan'ın Posof ilçesine bağlı Suskap köyünde doğan halk şairidir. İstanbul'da Arapça ve Farsça öğrendi, öğretmenlik yaptı; 1890'da Âşık Şenlik ile atıştığı aktarılır. Doğduğu köyün bugünkü adı Aşıkzülali'dir.
Göleli Nalbant İbrahim 19. yüzyıl halk şairi; nalbantlıkla geçinen, göç ve hasreti şiirlerine taşıyan Göleli âşık Ardahan / Göle Göleli Nalbant İbrahim, Ardahan Göle'nin Gümüşparmak köyünde doğmuş 19. yüzyıl halk şairidir. Ardahan, Çıldır ve Arpaçay yöresinde nalbantlık yaparak gezdi; 1828 Rus işgali sırasında yaşlı olduğu, göçün hasretini şiirlerine yansıttığı bilinir.
Ümit Kaftancıoğlu Öykücü, romancı, derlemeci; TRT radyo yapımcısı Ardahan / Hanak Ümit Kaftancıoğlu (1935-1980), Ardahan'ın Hanak ilçesine bağlı Saskara köyünde doğmuş öykücü, romancı ve TRT radyo programcısıdır. Köy Enstitüsü çıkışlı yazar, Anadolu köy yaşamını ve halk anlatılarını işleyen eserleriyle tanınır; 1980'de İstanbul'da öldürülmüştür.
Çıldırlı Âşık Şenlik Âşık, halk hikâyecisi Ardahan / Çıldır Çıldırlı Âşık Şenlik (1850/1853–1913), Ardahan'ın Çıldır ilçesindeki Suhara'da doğmuş; 180 kadar şiiri ve Latif Şah, Salman Bey, Sevdakâr Şah hikâyeleriyle Kuzeydoğu Anadolu ve Azerbaycan âşıklık geleneğinin en etkili ustalarından biridir.
Bekir Karadeniz Deniz Şair, halk ozanı, araştırmacı ve çevirmen; Artvinli Halk Şairleri kitabının yazarı Artvin Bekir Karadeniz Deniz, 1957'de Artvin'de doğmuş şair, halk ozanı, araştırmacı ve çevirmendir. Artvinli Halk Şairleri (2002) ve Doğulu Halk Ozanları (2010) gibi derlemeleriyle bölgenin âşıklık geleneğini kayda geçirmiş, çok sayıda şiir kitabı yayımlamıştır.
Gündüz Akıncı Prof. Dr., Türk edebiyatı araştırmacısı Artvin Gündüz Akıncı, 7 Mart 1914'te Artvin'de doğmuş edebiyat tarihçisidir. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde Türk Dili ve Edebiyatı bölüm başkanlığına yükseldi, Erzurum ve Elazığ'da dekanlık yaptı; 3 Aralık 1980'de öldü.
Hasan Helimişi Lazca şiirler ve türküler yazan Laz şair; ressam olarak da anılır Artvin / Hopa Hasan Helimişi, 1907'de Hopa'nın Ortahopa yerleşiminde doğmuş Laz şairdir. Sovyetler Birliği'ne geçtikten sonra Lazca şiir ve türküler üretmeyi sürdürmüş, bugün Laz kültür çevrelerinde sembol isimlerden biri olarak anılır.
Hayrettin Geçkin Şair ve emekli öğretmen; Kemal Özer Şiir Ödülü (2019) sahibi Artvin / Şavşat Hayrettin Geçkin, 1956'da Artvin'in Şavşat ilçesinde doğmuş şair ve emekli öğretmendir. 1997'den bu yana yayımladığı şiir kitaplarıyla Başaran, Bizim Yunus ve Kemal Özer şiir ödüllerini almış, çeşitli şiir ödüllerinde jüri üyeliği yapmıştır.
Mehmet Özer Şair, belgesel fotoğrafçı Artvin Mehmet Özer, 1961'de Artvin'de doğmuş şair ve belgesel fotoğrafçıdır. 1989-2020 yılları arasındaki işçi direnişlerini belgeleyen fotoğraflarıyla tanınır.
Niyazi Zaimoğlu Köy Enstitüsü kökenli öğretmen, eğitimci ve şair; Asker Destanı ve Ayda Aşk kitaplarının yazarı Artvin / Arhavi / Küçükköy Niyazi Zaimoğlu (1927-1999), Artvin'in Arhavi ilçesine bağlı Küçükköy'de doğmuş öğretmen, eğitimci ve şairdir. Beşikdüzü Köy Enstitüsü'nden yetişmiş, köy öğretmenliği ve okul yöneticiliği yapmış; Asker Destanı (1956) ve Ayda Aşk (1969) adlı şiir kitaplarını yayımlamıştır.
Selçuk Altun Romancı, yayıncı, emekli bankacı Artvin Selçuk Altun, 1950'de Artvin'de doğmuş romancı ve emekli bankacıdır. 1994'te Yapı Kredi Yayınları'nın kuruluşunda görev aldı, 2004'te tamamen yazarlığa geçti; romanları İngilizceye çevrildi.
Sinan Meydan Atatürk ve Cumhuriyet tarihi üzerine eserleriyle tanınan tarihçi-yazar Artvin / Şavşat Sinan Meydan, 1975'te Artvin'in Şavşat ilçesinde doğmuş tarihçi-yazardır. Atatürk, Millî Mücadele ve Cumhuriyet tarihi üzerine yazdığı çok sayıda kitap, televizyon programları ve gazete yazılarıyla tanınır.
Cegerxwîn Kürt şair, dilbilimci ve tarih yazarı; Kurmanci şiirinin 20. yüzyıldaki önde gelen adlarından Batman / Gercüş Asıl adı Şêxmûs Hesen olan Cegerxwîn, 1903'te bugün Batman'ın Gercüş ilçesi sınırlarında kalan Hesar köyünde doğdu. Küçük yaşta ailesiyle Suriye'ye geçti, medreselerde okudu, Bağdat Üniversitesinde Kürtçe okuttu. Yedi-sekiz şiir kitabı, sözlük ve tarih çalışmaları bıraktı; 1984'te Stockholm'de öldü, Kamışlı'da defnedildi.
Yavuz Ekinci Romancı ve öykücü; Haldun Taner ve Yunus Nadi ödüllü yazar Batman / Kozluk / Yedibölük 1979'da Batman'da (Yediboluk köyü) doğdu. Dicle Üniversitesi eğitim fakültesinden mezun oldu, Batman'da öğretmenlik yaptı. Öykü kitabı Sırtımdaki Ölüler ile 2005 Haldun Taner Öykü Ödülü'nü aldı; romanları Almanca ve İngilizceye çevrildi.
Âşık Hicrânî Tasavvufî şiirleriyle tanınan Bayburtlu halk şairi Bayburt / Merkez / Çamlıkoz Âşık Hicrânî (1908-1970), Bayburt Merkez'e bağlı Çamlıkoz köyünde doğan halk şairidir. En başarılı olduğu alan tasavvufî şiirdir. Erzurumlu Âşık Yaşar Reyhanî'ye 'Reyhanî' mahlasını veren usta olarak da bilinir.
Bayburtlu Celâlî Tasavvufî şiirleriyle tanınan 19. yüzyıl Bayburtlu saz şairi Bayburt Bayburtlu Celâlî, halk arasında Celâlî Baba diye anılan, 19. yüzyılda yaşamış Bayburtlu saz şairidir. Tasavvufî şiirleri ve ağıtlarıyla bölgenin âşıklık geleneğinin önde gelen isimlerindendir; 1915'te öldüğü bildirilir.
Bayburtlu Muhammed Emânî 16. yüzyılda Bayburt'ta doğup Safevî topraklarına göçen, Çağatay Türkçesiyle şiir yazan divan şairi Bayburt Muhammed Beg Emânî, 16. yüzyılda Bayburt'ta doğup Safevî topraklarına göçen ve Çağatay Türkçesiyle şiirler yazan bir divan şairidir. Tek nüshası British Library'de bulunan divanı, Anadolu kökenli bir şairin Doğu Türkçesiyle yazmasının ilginç bir örneğidir.
Bayburtlu Şaşkunî Bayburtlu âşık, meddah, şair ve yerel gazeteci (Arif Nevzat Karaoğlu) Bayburt / Merkez / Konursu Bayburtlu Şaşkunî (Arif Nevzat Karaoğlu, 1933-1999), Bayburt'un Konursu kasabasında doğmuş âşık, meddah, şair ve yerel gazetecidir. Bayburt Belediyesi onu kentin 36 manevi önderi arasında sayar; Konursu'da gömülüdür.
Kemalettin Kamu Şair, gazeteci, Anadolu Ajansı yöneticisi ve milletvekili; 'gurbet şairi' Bayburt Kemalettin Kamu (1901-1948), babasının görevi nedeniyle Bayburt'ta doğmuş, ailesi Erzurumlu bir şair, gazeteci ve milletvekilidir. Gurbet ve yurt sevgisini hece ölçüsüyle işleyen şiirleri, özellikle 'Bingöl Çobanları', ona 'gurbet şairi' adını kazandırdı.
Bayburtlu Zihnî Saz ve divan şairi Bayburt / Merkez Bayburtlu Zihnî (1797-99 – 1859), asıl adı Mehmed Emin olan, hem aruz hem hece vezniyle yazan, Bayburt'un Rus işgalini anlattığı "Vardım ki yurdumdan ayağ göçürmüş" koşmasıyla tanınan saz şairidir.
Ali Haydar Haksal Öykücü, romancı ve deneme yazarı; Yedi İklim dergisinin kurucularından Bingöl / Yayladere / Hasköy Ali Haydar Haksal (1951–2026), Bingöl'ün Yayladere ilçesine bağlı Hasköy'de doğmuş öykücü, romancı ve deneme yazarıdır. 1987'de kurulan Yedi İklim dergisinin kurucularındandır; 'Sesim Bana Yetmiyor' ile TYB öykü ödülünü almıştır.
Grigor Hlatetsi Ermeni vardapet (din bilgini), vakanüvis, eğitimci ve şair Bitlis / Ahlat Grigor Hlatetsi (1349-1425), Ahlat'tan Ermeni vardapet, vakanüvis, eğitimci ve şairdir. Ermeni kültür tarihinin önemli isimlerinden sayılır; tarihçi Tovma Metsopetsi'nin hocasıdır. 1425'te Artske (bugünkü Adilcevaz) yakınındaki Tsipna inziva yerinde öldürülmüştür.
Müştak Baba Kādiriyye'nin Müştâkıyye kolunun kurucusu mutasavvıf ve divan şairi Bitlis / Merkez Müştak Baba (1759-1832), Bitlis'in Zeydan mahallesinde doğmuş mutasavvıf ve divan şairidir. Kādiriyye'nin Müştâkıyye kolunu kurmuş, Bitlis ve Erzurum'da tekke açmıştır. Türkçe, Farsça ve Arapça şiirlerini içeren bir Divan'ı vardır; Muş'ta öldürülmüş ve orada defnedilmiştir.
Hamdullah Hamdi Göynük doğumlu 15. yüzyıl divan ve mesnevi şairi; Akşemseddin'in oğlu, Yûsuf u Züleyhâ'nın yazarı Bolu / Göynük Hamdullah Hamdi (Hamdi Çelebi), Akşemseddin'in en küçük oğludur; 1449'da Göynük'te doğdu, 1503'te yine Göynük'te öldü. Anadolu'da hamse sahibi ilk şair kabul edilir; en bilinen eseri Yûsuf u Züleyhâ mesnevisidir.
Sait Maden Şair, şiir çevirmeni ve grafik tasarımcı Çorum 1931'de Çorum'da doğan şair, çevirmen ve grafik sanatçısı. Baudelaire, Aragon, Lorca, Neruda gibi şairleri Türkçeye çevirdi; binlerce kitap kapağı ve logo tasarladı. 1976 TDK Çeviri Ödülü sahibi; 2013'te İstanbul'da öldü.
Soner Yalçın Gazeteci ve araştırmacı yazar; Odatv'nin kurucusu Çorum 1966'da Çorum'da doğan gazeteci ve yazar. 2000'e Doğru, Aydınlık, Show TV, Star TV, CNN Türk ve Hürriyet'te çalıştı; 2007'de Odatv'yi kurdu. Efendi, Bay Pipo, Kayıp Sicil gibi araştırma kitaplarının yazarıdır.
Ahmed Arif Şair; 'Hasretinden Prangalar Eskittim' kitabının yazarı Diyarbakır / Sur Ahmed Arif (1927-1991), Diyarbakır'ın surlar içindeki Hançepek semtinde doğan şairdir. Tek şiir kitabı Hasretinden Prangalar Eskittim (1968) kısa sürede çok sayıda baskı yaptı; halk kültürünü ve bölgenin dilini şiire taşıdı.
Cahit Sıtkı Tarancı Cumhuriyet dönemi şairi; 'Otuz Beş Yaş' şiiriyle tanınır Diyarbakır / Sur Cahit Sıtkı Tarancı, 1910'da Diyarbakır'ın bugünkü Sur ilçesindeki Cami Kebir Mahallesi'nde doğan Cumhuriyet dönemi şairidir. 'Otuz Beş Yaş' şiiriyle tanınır. Doğduğu ev 1973'ten beri müzedir. 1956'da Viyana'da öldü, Ankara'da gömülüdür.
Faik Âli Ozansoy Servet-i Fünûn çevresinden şair; mutasarrıf, vali ve Dahiliye müsteşarı Diyarbakır Faik Âli Ozansoy, 1876'da Diyarbakır'da doğmuş Servet-i Fünûn çevresinden şair ve devlet adamıdır. Kaymakamlık, mutasarrıflık ve Diyarbakır valiliği yaptı; Fânî Tesellîler ve Temâsil başlıca şiir kitaplarıdır. Said Paşa'nın oğlu, Süleyman Nazif'in kardeşidir. 1950'de Ankara'da öldü.
Hâmî-i Âmidî 18. yüzyıl Diyarbakırlı divan şairi ve divan kâtibi Diyarbakır Asıl adı Ahmed. 1679'da Diyarbakır'da doğdu. Derviş Âgâh'tan ders aldı, hattat şair İbrâhim Hâşim'den hat öğrendi. İstanbul'da ve Köprülüzâde Abdullah Paşa'nın yanında Van, Erzurum ve Diyarbakır'da divan kâtipliği yaptı. Kaside, gazel ve tarihlerden oluşan bir Divan bıraktı. 1747'de Diyarbakır'da öldü.
Hesenê Metê Kürtçe yazan öykücü, romancı ve çevirmen Diyarbakır / Ergani Hesenê Metê, 1957'de Diyarbakır'ın Ergani ilçesinde doğan, Kürtçe yazan öykücü ve romancıdır. 1980'lerden beri İsveç'te yaşar; Smîrnoff, Labîrenta Cinan ve Gotinên Gunehkar gibi eserleri yazdı, Puşkin ile Dostoyevski'den çeviriler yaptı.
Mehmed Emin Bozarslan Yazar, çevirmen ve dil araştırmacısı; 1968 tarihli Kürtçe alfabe kitabı 'Alfabê'nin yazarı Diyarbakır / Lice Mehmed Emin Bozarslan, Diyarbakır'ın Lice ilçesinde doğan yazar ve çevirmendir. Kulp'ta müftülük yaptı; 1968'de Kürtçe alfabe kitabı Alfabê'yi yayımladı, Mem û Zîn ve Şerefname'yi Türkçeye çevirdi. 2026'da İsveç'in Uppsala şehrinde öldü.
Mıgırdiç Margosyan Ermeni asıllı hikâyeci ve yazar; 'Gâvur Mahallesi' ile eski Diyarbakır hayatını anlattı Diyarbakır / Sur Mıgırdiç Margosyan, 1938'de Diyarbakır'ın surlar içindeki Hançepek (Gâvur) Mahallesi'nde doğan Ermeni asıllı hikâyecidir. Ermenice ve Türkçe yazdı; 'Gâvur Mahallesi' ve 'Söyle Margos Nerelisen?' kitaplarıyla çocukluğunun çok dilli Diyarbakır'ını anlattı.
Naum Faik Süryani şair, gazeteci ve öğretmen; Kawkab Madenḥo gazetesinin kurucusu Diyarbakır Naum Faik, 1868 dolaylarında Diyarbakır'da doğan Süryani şair, gazeteci ve öğretmendir. Kentte uzun yıllar öğretmenlik yaptı, 1910'da Süryanice, Arapça (Karşuni) ve Türkçe yayımlanan Kawkab Madenḥo gazetesini kurdu. 1912'de ABD'ye göçtü, 1930'da New Jersey'de öldü.
Sezai Karakoç Şair ve düşünür; Diriliş dergisinin kurucusu Diyarbakır / Ergani Sezai Karakoç, 1933'te Diyarbakır'ın Ergani ilçesinde doğan şair ve düşünürdür. Diriliş dergisini çıkardı; İslâm medeniyetinin yeniden dirilişi düşüncesini şiir ve denemelerinde işledi. 2021'de İstanbul'da öldü, Şehzadebaşı Camii hazîresine defnedildi.
Süleyman Nazif Şair, yazar ve gazeteci; II. Meşrutiyet döneminde valilik yapmış Osmanlı yöneticisi Diyarbakır Süleyman Nazif, 1869'da Diyarbakır'da doğmuş şair, yazar ve gazetecidir. Basra, Kastamonu, Trabzon, Musul ve Bağdat'ta valilik yaptı; işgal yıllarındaki yazıları yüzünden Malta'ya sürüldü. Diyarbekirli Said Paşa'nın oğlu, Faik Âli'nin ağabeyidir. 1927'de İstanbul'da öldü.
Ahmet Kabaklı Edebiyat tarihçisi, yazar ve gazeteci; beş ciltlik Türk Edebiyatı'nın yazarı, Türk Edebiyatı Vakfı'nın kurucusu Elazığ / Merkez / Göllü Bağ Ahmet Kabaklı (1924-2001), Harput'un Göllübağ köyünde doğmuş edebiyat tarihçisi, yazar ve gazetecidir. Beş ciltlik Türk Edebiyatı eseriyle ve kurduğu Türk Edebiyatı Vakfı ile tanınır; uzun yıllar Tercüman ve Türkiye gazetelerinde yazdı.
Aşur Yusuf Süryani öğretmen, gazeteci ve yazar; Harput'ta Murşid-i Âsûriyyûn gazetesinin kurucusu Elazığ / Merkez Aşur Yusuf (1858-1915), Harput'ta doğmuş Süryani öğretmen ve gazetecidir. Fırat Koleji'nde ders verdi; Süryani toplumu için ilk ulusal gazetelerden sayılan Murşid-i Âsûriyyûn'u Harput'ta çıkardı. 1915'te tutuklandı ve aynı yıl öldü.
Cenani Dökmeci Elazığlı şair ve dökmeci-bakırcı; Harput folklorunu şiirlerine işledi Elazığ / Merkez Cenani Dökmeci, 1926 ya da 1927'de Elazığ'da doğmuş bir şair ve dökme-bakır ustasıdır. Şiirlerinde Harput folkloruna, yerel söyleyişlere ve köy hayatına yer verdi; şiirleri Yeni Fırat başta olmak üzere çeşitli dergilerde çıktı. 1981'de öldü.
Hamastegh (Hampartsum Gelenyan) Ermeni diaspora yazarı ve şairi; Harput köy hayatını anlatan öyküleriyle tanınır Elazığ / Merkez Hamastegh, asıl adıyla Hampartsum Gelenyan, 1895'te Harput'a bağlı Perçenç köyünde (bugün Akçakiraz) doğmuş Ermeni yazar ve şairdir. 1911'den sonra ABD'ye göç etti; Harput köy hayatını anlatan öyküleriyle diaspora edebiyatının önemli adlarından oldu.
Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu Destan şairi; öğretmen, ilköğretim müfettişi ve kültür yöneticisi Elazığ / Ağın Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu (1929-1992), Elazığ'ın Ağın ilçesinde doğmuş destan şairidir. Öğretmenlik ve müfettişlikten sonra kültür kurumlarında yöneticilik yaptı; Türk tarihini konu alan destanlarıyla tanınır.
Vahan Totovents Ermeni yazar, şair ve oyun yazarı; Mezre'deki çocukluğunu anlatan anı-romanıyla tanınır Elazığ / Merkez Vahan Totovents, bugünkü Elazığ şehrinin çekirdeği olan Mezre'de doğmuş Ermeni yazar ve şairdir. Amerika'da öğrenim gördü, sonra Sovyet Ermenistanı'nda yaşadı. Mezre'deki çocukluğunu anlatan 'Eski Roma Yolunda Hayat' adlı eseriyle tanınır; 1938'de öldü.
Ahmet Kutsi Tecer Şair, halkbilimci Erzincan / Kemaliye Ahmet Kutsi Tecer (1901–1967), şair ve halkbilimci. Ailesi Kemaliye'nin Apçağa köyünden; ünlü “Orada Bir Köy Var Uzakta” şiirini bu köy için yazdı, Âşık Veysel'i tanıttı.
Ali Karaavcı Düşünür, deneme ve hikâye yazarı Erzurum / Narman Ali Karaavcı (d. 1942), Narman doğumlu düşünür, deneme ve hikâye yazarı; Yargı, Tutku, Niyaz, Erdem ve Baharın Özlemi'nin yazarı.
Âşık Erbâbî 19. yüzyıl Erzurum halk şairi ve usta âşık Erzurum / Aziziye / Kahramanlar Âşık Erbâbî (1805–1882), aruz ve heceyle yazan, Erzurum âşıklarının ustası sayılan halk şairi; Sümmânî'ye hocalık ettiği aktarılır.
Âşık Yaşar Reyhanî Halk şairi ve saz âşığı Erzurum / Pasinler / Alvar Âşık Yaşar Reyhanî (1934–2006), Alvar köyünde doğan saz âşığı; Erzurum'da âşık kahvesi ve dernek kurup çırak yetiştirdi.
Behçet Mahir Meddah ve halk hikâyecisi Erzurum Erzurumlu meddah ve halk hikâyecisi (1914/1919–1988); anlattığı Köroğlu gibi hikâyeler Atatürk Üniversitesi'nde derlendi.
Cahit Koytak Şair ve çevirmen Erzurum Cahit Koytak (d. 1949), Erzurumlu şair ve çevirmen; İlk Atlas ve Gazze Risalesi ile Esed'in Kur'an Mesajı çevirisiyle tanınır.
Erzurumlu Kadı Darîr 14. yüzyıl şairi ve nâsiri Erzurum Erzurumlu Kadı Darîr, 14. yüzyıl âmâ şair ve nâsir; Sîretü'n-Nebî ve Yûsuf u Züleyhâ ile eski Anadolu Türkçesinin büyük adı.
Feyyaz İbrahimhakkıoğlu Düşünce ve kültür adamı Erzurum Feyyaz İbrahimhakkıoğlu (1941–2010), Erzurumlu düşünür; İbrahim Hakkı'nın torunu, Hareket ve Dergâh çevresinden.
Gölletli Kelâmî Baba Oltu havzası halk şairi, badeli âşık Erzurum / Şenkaya / Göllet Gölletli Kelâmî Baba (1847–1927), Şenkaya'nın Göllet–Kömürlü'sünde doğan badeli âşık; "Gelsin Bu Meydane" şiiriyle tanınır.
Hâzık Mehmed Efendi 18. yüzyıl divan şairi ve Erzurum müftüsü Erzurum Hâzık Mehmed Efendi, 18. yüzyıl Erzurumlu divan şairi ve âlim; müderris, nakîbüleşraf ve 1757'den ölümüne dek Erzurum müftüsü.
İlhami Çiçek Şair ve edebiyat öğretmeni Erzurum / Oltu İlhami Çiçek (1954–1983), Oltu doğumlu şair ve edebiyat öğretmeni; tek kitabı Satranç Dersleri, askerliği sırasında 29 yaşında öldü.
Ketencizâde Mehmed Rüşdü Efendi Mutasavvıf şair, Ulu Cami imam-hatibi Erzurum Ketencizâde Mehmed Rüşdü Efendi (1834–1916), Erzurumlu sûfî şair; Ulu Cami imamı, Dîvân ve Mevlid sahibi.
Mehmet Emin Alper Şair ve edebiyat öğretmeni Erzurum Mehmet Emin Alper (d. 1950), Erzurumlu şair ve edebiyat öğretmeni; şiirleri Karçiçeği'nde çıktı, Ölmek İçin Yürüyüş'ün yazarı.
Nef'î 17. yüzyıl divan şairi Erzurum / Pasinler Nef'î (ö. 1635), Hasankale (Pasinler) doğumlu 17. yüzyıl divan şairi; kaside ustası, sert hicivleriyle ünlü ve Sihâm-ı Kazâ'nın yazarı.
Nevzat Kösoğlu Yazar, yayıncı ve milletvekili Erzurum / İspir Nevzat Kösoğlu (1940–2013), İspir doğumlu yazar, yayıncı ve 1977 Erzurum milletvekili; Türk dünyası edebiyatı dizilerini yönetti.
Nurullah Genç Şair, romancı ve işletme profesörü Erzurum / Horasan / Tahirhoca Nurullah Genç (d. 1960), Horasan doğumlu şair ve işletme profesörü; 1990 TDV Na't Büyük Ödülü'nü alan Yağmur şiirinin yazarı.
Refik Durbaş Şair, gazeteci ve deneme yazarı Erzurum / Pasinler Refik Durbaş (1944–2018), Pasinler doğumlu şair ve gazeteci; Kuş Tufanı'ndan Şayeste'ye yirmiyi aşkın kitabı, Necatigil ödülü sahibi.
Âşık Sümmânî Saz şairi, halk hikâyecisi Erzurum / Narman / Samikale Âşık Sümmani (1861–1915), Narman'ın Samikale köyünden, kendi adıyla anılan âşık kolunu kuran 19. yüzyıl halk şairi; mezarı köyündedir.
Erzurumlu Emrah Saz şairi Erzurum / Aziziye Ilıca'nın (bugün Aziziye) Tanbura köyünden, medresede okumuş, âşık şiirinin dilini divan şiirine yaklaştıran saz şairi.
Ahmet Ümit Polisiye roman, öykü ve şiir yazarı; Başkomser Nevzat karakterinin yaratıcısı Gaziantep 1960'ta Gaziantep'te doğan Ahmet Ümit, Türk polisiye edebiyatının en çok okunan yazarlarındandır. Şiirle başladı; Sis ve Gece (1996), Kar Kokusu (1998), Patasana (2000), Bab-ı Esrar (2008), İstanbul Hatırası (2010) gibi romanlarıyla tanındı. Eserleri yirmiyi aşkın dile çevrilmiştir.
Ayıntablı Aynî Antep doğumlu divan şairi, kadı ve mümeyyizü'ş-şuarâ; Nazmü'l-cevâhir ve Sâkînâme'nin yazarı (1766-1837) Gaziantep Asıl adı Seyyid Hasan olan Aynî, 1766'da Ayıntab'da Dikeçzâde Hasan Çelebi'nin oğlu olarak doğdu. İstanbul'da medrese tahsili gördü, yaklaşık on beş yıl kadılık, Matbaa-i Âmire'de musahhihlik ve Bâbıâli'de hocalık yaptı; 1835'te mümeyyizü'ş-şuarâ oldu. Divanı ve manzum eserleri vardır. 1837'de İstanbul'da öldü.
Cemil Cahit Güzelbey Avukat, yazar ve Antep tarihçisi; Başpınar dergisinin kurucusu, Gaziantep Sicilleri ve Gaziantep Evliyaları'nın yazarı Gaziantep Cemil Cahit Güzelbey, 1908'de Antep'te doğduğu bildirilen avukat ve yazardır. 1939-1949 arasında Başpınar dergisini çıkardı; Gaziantep şer'iyye sicillerinden derlemeler ve Gaziantep Evliyaları gibi çalışmalarıyla şehrin yerel tarih ve folklor araştırmalarının temel isimlerinden biri oldu.
Mütercim Âsım Efendi Antep doğumlu Osmanlı sözlükçüsü, vakanüvis ve kadı; Kāmus ve Burhân-ı Kātı' tercümelerinin yazarı (1755-1819) Gaziantep Seyyid Ahmed Âsım, 1755'te Antep'te, şehrin şer'iyye mahkemesi başkâtibinin oğlu olarak doğdu. Antep mahkemesinde kâtiplikle başladı, İstanbul'a geçti; Burhân-ı Kātı' ve Kāmus'u Türkçeye çevirdi, vakanüvislik ve Selânik kadılığı yaptı. 1819'da İstanbul'da vebadan öldü.
Nedim Gürsel Gaziantep doğumlu romancı, öykücü ve edebiyat araştırmacısı; Paris'te CNRS araştırma direktörü (1951-) Gaziantep Nedim Gürsel, 5 Nisan 1951'de Gaziantep'te doğdu. Galatasaray Lisesi ve Sorbonne'da okudu, Nâzım Hikmet ile Aragon üzerine doktora yaptı. Paris'te CNRS'te araştırma direktörü olarak çalıştı. Uzun Sürmüş Bir Yaz, Boğazkesen ve Allah'ın Kızları gibi eserleri vardır; 1976 TDK Öykü Ödülü başta olmak üzere birçok ödül aldı.
Ömer Asım Aksoy Dil bilimci ve derlemeci; Gaziantep ağzı çalışmaları, Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü ile tanınan TDK yöneticisi, Gaziantep milletvekili (1898-1993) Gaziantep Ömer Asım Aksoy 5 Nisan 1898'de Antep'te doğdu. Öğretmenlik, savcılık ve avukatlık yaptı; 1935-1950 arasında dört dönem Gaziantep milletvekili oldu. Türk Dil Kurumu'nda uzun yıllar çalışıp genel sekreterlik yaptı. Gaziantep Ağzı, Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü ve Dil Yanlışları dizisiyle tanınır. 30 Ekim 1993'te Ankara'da öldü.
Seza Kutlar Aksoy Gaziantep doğumlu çocuk ve gençlik edebiyatı yazarı; ALMA ödülüne Türkiye adayı gösterilen yazar (1945-) Gaziantep Hatice Seza Kutlar Aksoy, 15 Şubat 1945'te Gaziantep'te doğdu; yazar Onat Kutlar'ın kız kardeşidir. İstanbul Kız Lisesini bitirdi, Devlet Planlama Teşkilatında çevirmenlik yaptı. 1981'de Arsa ile başlayan çocuk edebiyatı eserleriyle çeşitli ödüller aldı; 2011'de ALMA ödülüne Türkiye'nin adayı gösterildi.
Simon Simonian Antep doğumlu Ermeni yazar, eğitimci ve yayıncı; Beyrut'ta Sevan yayınevinin ve Spurk dergisinin kurucusu (1914-1986) Gaziantep Simon Simonian, 1914'te Antep'te doğmuş Ermeni yazar, öğretmen ve yayıncıdır. Ailesi 1921'de Halep'e göçtü; Antilyas ruhban okulunda okudu, Halep'te öğretmenlik yaptı. Beyrut'ta Sevan yayınevini yönetti ve 1958-1974 arasında Spurk edebiyat dergisini çıkardı. 1986'da Beyrut'ta öldü.
Ülkü Tamer Gaziantep doğumlu şair, çevirmen, gazeteci ve oyuncu; İkinci Yeni şiirinin temsilcilerinden (1937-2018) Gaziantep Ülkü Tamer, 20 Şubat 1937'de Gaziantep'te doğdu. Robert Kolejini bitirdi; İkinci Yeni kuşağının şairlerinden oldu. Yetmişi aşkın kitap çevirdi, Milliyet ve Radikal gibi gazetelerde yazdı, Milliyet Yayınlarını yönetti, sinema ve dizilerde oynadı. 1 Nisan 2018'de öldü.
Aram Haygaz Ermenice yazan yazar Giresun / Şebinkarahisar Aram Haygaz (Aram Çekenyan), Şebinkarahisar'da doğmuş, ABD'de yaşamış Ermenice yazan yazardır. Çocukken 1915'te Şebinkarahisar'ın kuşatılmasını yaşadı; bu dönemi anlatan anıları İngilizceye çevrildi.
Emine Şenlikoğlu Yazar Giresun / Dereli Emine Şenlikoğlu, 1953'te Dereli'nin Ambaralan köyünde doğmuş romancı ve yazardır. İslâmî hayat tarzını konu edinen 40'tan fazla eseri vardır.
Ali Coşkun Hirik Kelkitli şair, Türk dili ve edebiyatı öğretmeni; Nabi Üçüncüoğlu Şiir Ödülü sahibi Gümüşhane / Kelkit Ali Coşkun Hirik, 1968'de Gümüşhane'nin Kelkit ilçesinde doğdu. Türk dili ve edebiyatı öğretmenidir. 1992'de 'Ay Ülkesinde Dolaşan Sözler' adlı kitabıyla Nabi Üçüncüoğlu Şiir Ödülü'nü kazandı.
Cemil Yıldız Gerçek yaşam hikâyelerini şiirleştiren Şiranlı halk şairi Gümüşhane / Şiran / Seydibaba Cemil Yıldız, 1931'de Gümüşhane'nin Şiran ilçesine bağlı Seydibaba köyünde doğmuş halk şairidir. Çobanlık, inşaat işçiliği ve çiftçilik yaptı; 1955'ten itibaren yazdığı, çoğu gerçek yaşam öykülerine dayanan şiirleri gazetelerde yayımlandı. 1995'te İstanbul'da öldü.
Hamit Cevdet Kocatürk Gümüşhaneli şair ve tüccar; Vasfi Mahir Kocatürk'ün ağabeyi Gümüşhane / Merkez Hamit Cevdet Kocatürk (1903-1978), Gümüşhane'nin Bağlarbaşı Mahallesi'nde doğdu. Şiir yazan bir tüccardı. Dedesi hattat Mustafa Efendi, babası şair Ârif Efendi, kardeşi şair ve edebiyat tarihçisi Vasfi Mahir Kocatürk'tür.
Hikmet Temel Akarsu Romancı, öykü ve oyun yazarı; mimar Gümüşhane Hikmet Temel Akarsu, 1960'ta Gümüşhane'de doğmuş romancı ve oyun yazarıdır. İTÜ Mimarlık Fakültesi'ni bitirdi, bir süre mimarlık yaptıktan sonra 1994'ten itibaren yalnız yazıya yöneldi. 'Kayıp Kuşak', 'İstanbul Dörtlüsü' ve 'Ölümsüz Antikite' dizileriyle tanınır.
Şinasi Özdenoğlu 1940 kuşağı şairi, yazar, hukukçu; Kurucu Meclis üyesi ve CHP Ankara milletvekili Gümüşhane Şinasi Özdenoğlu (1922-2019), Gümüşhane'de doğdu. Vatan sevgisini ve toplumsal konuları işleyen şiirleriyle 1940 kuşağının şairlerindendir. Kaymakam ve avukat olarak çalıştı. Kurucu Meclis üyeliği ve CHP'den Ankara milletvekilliği yaptı.
Vasfi Mahir Kocatürk Şair, edebiyat tarihçisi, öğretmen ve Demokrat Parti Gümüşhane milletvekili; Yedi Meşale topluluğunun üyesi Gümüşhane / Merkez Vasfi Mahir Kocatürk (1907-1961), Gümüşhane'nin Bağlarbaşı Mahallesi'nde doğdu. Cumhuriyet döneminin ilk edebî topluluğu Yedi Meşale'nin şairidir. Antolojileri ve Türk edebiyatı tarihi çalışmalarıyla tanınır. 1950-1954 arasında Gümüşhane milletvekilliği yaptı.
Âşık Ziyânî Kağızmanlı halk şairi; toplumsal temalı şiirleriyle bilinen kalem âşığı Kars / Kağızman / Kozlu Âşık Ziyânî (Mustafa Balta), 1947'de Kars'ın Kağızman ilçesine bağlı Kozlu (Kozulu) köyünde doğan halk şairidir. Saz çalmayan, ustasız yetişmiş bir kalem şairi olarak adaletsizlik, yoksulluk ve özgürlük temalarını işlemiştir.
Kağızmanlı Hıfzı Kağızmanlı halk şairi; 1918'de Kağızman'da hayatını kaybeden Mevlevi ozan Kars / Kağızman Kağızmanlı Hıfzı (1893-1918), asıl adı Recep olan, Kars'ın Kağızman ilçesinde doğmuş halk şairidir. Medrese öğrenimi gördü, köy imamlığı yaptı; 'Sefil Baykuş' ağıtıyla tanınır. 1918'de Kağızman'da öldürüldü.
Yeğişe Çarents Kars doğumlu Ermeni şair; 20. yüzyıl Ermeni şiirinin önde gelen adlarından Kars Yeğişe Çarents (1897-1937), Kars şehrinde doğan Ermeni şairdir. İlk ve orta öğrenimini Kars'ta tamamladı, sonra Erivan'a yerleşti. 20. yüzyıl Ermeni şiirinin en etkili isimlerinden sayılır; 1937'de tutukluyken öldü.
Latîfî XVI. yüzyıl Osmanlı şairi, Tezkiretü'ş-şuarâ yazarı Kastamonu Asıl adı Abdüllatif olan Latîfî, 1490-1491'de Kastamonu'da doğmuş Osmanlı şairi ve yazarıdır. Şairler tezkiresi Tezkiretü'ş-şuarâ ile tanınır; çeşitli imaret kâtiplikleri yaptı ve 1582'de Yemen yolunda gemi kazasında öldü.
Oğuz Atay Romancı, öykücü ve inşaat mühendisi; Tutunamayanlar'ın yazarı Kastamonu / İnebolu 12 Ekim 1934'te İnebolu'da doğan Oğuz Atay, inşaat mühendisi ve öğretim üyesiydi. Tutunamayanlar ve Tehlikeli Oyunlar romanlarıyla Türk edebiyatında modernist anlatının öncülerinden sayılır. 1977'de İstanbul'da öldü.
Orhan Şaik Gökyay Edebiyat tarihçisi, şair ve öğretmen; Dede Korkut ve Kâtib Çelebi araştırmacısı Kastamonu / İnebolu 16 Temmuz 1902'de İnebolu'da doğan Orhan Şaik Gökyay, öğretmen ve edebiyat tarihçisiydi. Dede Korkut ve Kâtib Çelebi üzerine çalışmaları ile 'Bu Vatan Kimin?' şiiriyle tanınır. 1994'te öldü.
Faruk Kadri Timurtaş Türk dili ve edebiyatı profesörü; Osmanlı Türkçesi grameri ve eski Türk edebiyatı araştırmacısı Kilis / Merkez 1925'te Kilis'te doğdu. İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı mezunu; Şeyhî üzerine doktora yaptı, 1967'de profesör oldu. Osmanlı Türkçesi grameri ve klasik edebiyat üzerine ders kitaplarıyla tanınır. 1982'de öldü.
Seyfettin Başçıllar İkinci Yeni kuşağından şair, veteriner hekim Kilis 1930'da Kilis'te doğan şair ve veteriner hekim. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi'ni bitirdi, Kilis ve Gaziantep'te veteriner olarak çalıştı, sonra ABD'ye yerleşti. İlk kitabı Önce Bulut Vardı (1959) ile İkinci Yeni şairleri arasında yer aldı. 2002'de ABD'de öldü.
Abdullah Öztemiz Hacıtahiroğlu Hekim ve şair; Mesnevî'yi manzum olarak çeviren aruz şairi Malatya Abdullah Öztemiz Hacıtahiroğlu, 1929'da Malatya'da doğan hekim ve şairdir. Aruz veznini çağdaş Türkçede kullandı; Mesnevî'yi kendi vezniyle manzum çevirdi. 2015'te Gemlik'te öldü.
Adil Akkoyunlu Öğretmen, şair ve yazar; hikâye, deneme ve araştırma kitaplarıyla bilinir Malatya Adil Akkoyunlu, 1952'de Malatya'da doğan öğretmen, şair ve yazardır. Hikâye, deneme, araştırma ve çocuk kitapları türünde kırkı aşkın eser yayımladı; Malatya'da öğretmenlik ve idarecilik yaptı.
Darendeli Nâmık Mehmed Paşa 18. yüzyıl Osmanlı kâtibi, bürokratı ve şairi; sadaret mektupçusu Malatya / Darende Darendeli Nâmık Mehmed Paşa, 1731-32'de Darende'de doğan 18. yüzyıl Osmanlı kâtibi ve şairidir. Mühürdarlık, muhasebecilik, sadaret mektupçuluğu ve tezkire-i evvellik gibi görevlerde bulundu. 1783'te öldü; mezarı Kadıköy'de Ayrılık Çeşmesi'ndedir.
Hrant Dink Gazeteci ve yazar; Agos gazetesinin kurucusu ve genel yayın yönetmeni Malatya / Yeşilyurt Hrant Dink (1954-2007), Malatya'nın bugün Yeşilyurt ilçesinde kalan Çavuşoğlu Mahallesi'nde doğan gazeteci ve yazardır. 1996'da Türkçe-Ermenice yayımlanan Agos gazetesini kurdu ve genel yayın yönetmenliğini yaptı. 19 Ocak 2007'de İstanbul'da silahlı saldırıda öldürüldü.
Mehmet Gülseren Şair, yazar ve eğitimci; Malatya halk kültürü derlemeleriyle tanınır Malatya / Darende Mehmet Gülseren (1933-2017), Malatya'nın Darende ilçesinde doğan şair, yazar ve eğitimcidir. Akçadağ Köy Enstitüsü'nden yetişti, Malatya'da öğretmen ve müfettiş olarak çalıştı; Malatya masalları, ağıtları ve efsaneleri üzerine derlemeleriyle yerel kültüre katkı sağladı.
Sadık Özen İç hastalıkları uzmanı hekim ve anı yazarı Malatya / Darende Sadık Özen, 1934'te Malatya'nın Darende ilçesinde doğan iç hastalıkları uzmanı hekim ve yazardır. Darende, Malatya ve Antalya'da hekimlik ve başhekimlik yaptı; hekimlik deneyimlerine dayanan anı kitaplarıyla ve Darende üzerine hatıralarıyla tanınır.
Fırat Cewerî Kürt yazar, çevirmen ve yayıncı; Nûdem dergisinin kurucusu Mardin / Derik Fırat Cewerî, 1959'da Mardin'in Derik ilçesinde doğdu; gençliği Nusaybin'de geçti. İsveç'e yerleşerek Kürtçe roman, öykü ve çeviriler yayımladı; Nûdem dergisini ve yayınevini kurdu. 2018'de İsveç Akademisi çeviri ödülünü aldı.
Louis Cheikho (Luvîs Şeyho) Cizvit rahibi; Arap dili ve edebiyatı araştırmacısı, el-Meşrik dergisinin kurucusu Mardin / Artuklu Louis Cheikho (Luvîs Şeyho), 1859'da Mardin'de doğan Cizvit rahibi ve Arap edebiyatı araştırmacısıdır. Beyrut'ta 1897'de el-Meşrik dergisini kurdu, Doğu Kütüphanesi'ni oluşturdu; Arap şiiri ve edebiyat tarihi üzerine çok sayıda eser yayımladı. 1927'de Beyrut'ta öldü.
Murathan Mungan Şair, öykücü, romancı ve oyun yazarı Mardin Murathan Mungan, 1955'te İstanbul'da doğmuş; çocukluk ve ilk gençlik yıllarını Mardin'de geçirmiş ve Mardin Lisesi'nden mezun olmuş şair, yazar ve oyun yazarıdır. Doğum yeri Mardin değildir; kente kimliği ve eserleriyle bağlıdır. Ankara Üniversitesi'nde tiyatro okudu, Ankara Devlet Tiyatroları ve İstanbul Belediye Tiyatroları'nda oyun yazarı olarak çalıştı. Mezopotamya Üçlemesi, Kırk Oda ve Yaz Ge
Musa Anter Kürtçe ve Türkçe yazan yazar, gazeteci; Ferhenga Kurdî sözlüğünün yazarı Mardin / Nusaybin / Eskimağara Musa Anter, Mardin'in Nusaybin ilçesine bağlı Eskimağara (Zivingê) köyünde doğan yazar ve gazetecidir. Kürtçe-Türkçe sözlüğü Ferhenga Kurdî, Kürtçe oyunu Birîna Reş ve anılarıyla tanınır; 1992'de Diyarbakır'da öldürüldü.
Qedrîcan Kürt şair, yazar ve çevirmen; Kürtçe serbest şiirin öncülerinden Mardin / Derik Qedrîcan (Abdulkadir Can), 1911'de Mardin'in Derik ilçesinde doğdu. Gençliğinde Suriye'ye geçti, Hawar, Ronahî ve Roja Nû dergilerinde şiir ve yazılar yayımladı. Kürtçe modern serbest şiirin ilk temsilcilerinden sayılır. 1972'de Şam'da öldü.
Tahsin Saraç Şair, çevirmen ve edebiyat öğretmeni Muş Tahsin Saraç (1930-1989), Muş'ta doğmuş şair ve çevirmendir. Toplumcu çizgideki şiirleri ve Fransız şiirinden yaptığı çevirilerle tanınır; Fransa'nın Légion d'honneur nişanını almıştır.
Adnan Azar Şair, TRT yönetmeni ve sinemacı; 'Batık Aşklar Müzesi' filminin yönetmeni Rize / Çayeli Adnan Azar (1956-2014), Rize'nin Çayeli ilçesinde doğmuş şair ve yönetmendir. TRT'de drama programlarında yönetmenlik yaptı; 'Batık Aşklar Müzesi' filmi Altın Koza'da en iyi kurgu ödülü aldı. 'Unutmak Suları' ile başlayan şiir kitapları vardır.
Ali İhsan Kolcu Yeni Türk edebiyatı akademisyeni, edebiyat araştırmacısı ve şair Rize Ali İhsan Kolcu, 1961'de Rize'de doğmuş Türk edebiyatı akademisyenidir. Uzun yıllar Erzurum'daki Atatürk Üniversitesi'nde, ardından Aksaray ve Giresun üniversitelerinde görev yapmış; Tanzimat dönemi şiir çevirileri ve şairlerin poetikası üzerine çok sayıda kitap yayımlamıştır.
Halis Özgü Eğitimci, deneme ve araştırma yazarı, yayıncı Rize / Pazar Halis Özgü, 1909'da Rize'nin Pazar ilçesinde doğmuş eğitimci, deneme ve araştırma yazarı ve yayıncıdır. Sorbonne'da pedagoji doktorası yaptı, Bursa Eğitim Enstitüsü'nün 1958'de açılmasına öncülük etti ve 1964'te Özgü Yayınevi'ni kurdu.
Mehmet Salihoğlu Şair, denemeci ve inşaat yüksek mühendisi; Cumhuriyet dönemi Öztürkçe deneme geleneğinin temsilcilerinden Rize / Çayeli Mehmet Salihoğlu (1922-2010), Rize'nin Çayeli ilçesine bağlı Limanköy'de doğan şair ve denemecidir. İnşaat yüksek mühendisi olarak kamuda çalışırken Nurullah Ataç çevresinde yetişmiş, Öztürkçe denemeleri ve şiir kitaplarıyla tanınmıştır.
Oktay Arayıcı Oyun yazarı, tiyatro yönetmeni ve TRT program yöneticisi Rize Oktay Arayıcı (1936-1985), Rize'de doğmuş oyun yazarı ve tiyatro yönetmenidir. Seferî Ramazan Beyin Nafile Dünyası, Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi ve Rumuz Goncagül gibi oyunlarıyla Yunus Nadi, TDK ve Avni Dilligil ödüllerini almış; uzun yıllar TRT'de program yöneticiliği yapmıştır.
Veysel Çolak Şair, yazar ve öğretmen; toplumcu gerçekçi çizgideki Manifesto şiir hareketinin temsilcilerinden Rize / İkizdere / Cevizlik Veysel Çolak, 1954'te Rize'nin İkizdere ilçesine bağlı Cevizlik köyünde doğan şair ve yazardır. Uzun yıllar Türkçe ve edebiyat öğretmenliği yapmış; toplumcu gerçekçi çizgideki Manifesto hareketi, Dize dergisi ve ödüllü şiir kitaplarıyla tanınır.
Yavuz Bahadıroğlu Roman ve hikâye yazarı, gazeteci Rize / Pazar / Hisarlı Yavuz Bahadıroğlu (asıl adı Niyazi Birinci), 1945'te Rize'nin Pazar ilçesine bağlı Hisarlı köyünde doğmuş roman ve hikâye yazarı, gazetecidir. Osmanlı dönemini konu alan otuzdan fazla tarihî romanı ve yüzü aşkın kitabıyla popüler tarih anlatısının çok okunan yazarlarındandır. 2021'de öldü; kesin ölüm günü kaynaklarda farklı veriliyor.
Asuman Güzelce Öykü ve roman yazarı, hattat, resim öğretmeni Samsun / Ladik 1969'da Samsun'un Ladik ilçesinde doğan yazar ve hattat. Hece ve Yedi İklim gibi dergilerde öyküler yayımladı; 'Zamanın Yakama Yapıştırdıkları', 'Elini Kalbime Koy' ve Doğu Türkistan'ı konu alan 'Sessiz Göç' kitaplarının yazarıdır. İstanbul'da resim öğretmenliği yaptı.
Abdülkadir Karahan Eski Türk edebiyatı profesörü; Fuzûlî ve kırk hadis araştırmacısı Şanlıurfa / Siverek 1 Eylül 1913'te Siverek'te doğdu. İstanbul Üniversitesi'nde eski Türk edebiyatı profesörü oldu; Fuzûlî, Nâbî, Nef'î ve İslâm-Türk edebiyatında kırk hadis üzerine temel çalışmalar yaptı. 27 Temmuz 2000'de İstanbul'da öldü. Yaklaşık 7000 kitaplık kütüphanesini Urfa'ya bağışladı.
Kemal Edip Kürkçüoğlu Urfalı şair, eğitimci ve edebiyat araştırmacısı; 'Urfa Ağzı' çalışmasının yazarı Şanlıurfa 1902'de Urfa'da, Kürkçüzâdeler ailesinde doğdu. Öğretmenlik, müfettişlik ve Ankara İlahiyat Fakültesi'nde öğretim üyeliği yaptı, İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü'ne müdürlük etti. Fâtih vakfiyeleri, Fuzûlî neşirleri ve 'Urfa Ağzı' (1945) çalışmasıyla tanınır. 15 Nisan 1977'de İstanbul'da öldü.
Mehmed Uzun Kürtçe modern romanın öncü yazarı; romancı ve deneme yazarı Şanlıurfa / Siverek 1953'te Siverek'te doğan Mehmed Uzun, Kürtçe yazdığı yedi romanla modern Kürt romanının kurucu isimlerinden sayılır. 1977'den itibaren uzun yıllar İsveç'te yaşadı. Siya Evînê, Bîra Qederê ve Hawara Dîcleyê başlıca eserlerindendir. Ekim 2007'de Diyarbakır'da öldü, Mardinkapı Mezarlığı'na gömüldü.
Mehmet Akif İnan Şair, deneme yazarı, edebiyat öğretmeni; Eğitim-Bir-Sen'in kurucu genel başkanı Şanlıurfa 12 Temmuz 1940'ta Urfa'da doğan Mehmet Akif İnan, Hicret (1974) ve Tenha Sözler (1991) kitaplarıyla tanınan şair ve deneme yazarıdır. Uzun yıllar Ankara'da edebiyat öğretmenliği yaptı, Eğitim-Bir-Sen'i kurup yönetti, sonra Memur-Sen genel başkanı oldu. 6 Ocak 2000'de Şanlıurfa'da öldü.
Nâbî 17. yüzyıl Osmanlı divan şairi; hikemî şiirin önde gelen temsilcisi, Hayriyye'nin yazarı Şanlıurfa Asıl adı Yûsuf olan Nâbî, 1642'de Urfa'da doğdu. İstanbul ve Halep'te yaşadı; Musâhib (Damad) Mustafa Paşa'nın himayesinde divan kâtipliği yaptı. Öğüt verici, düşünceye dayalı hikemî şiirin divan edebiyatındaki en güçlü ismidir. Hayriyye, Hayrâbâd ve Divan'ı başlıca eserleridir. 1712'de İstanbul'da öldü.
Cumhur Kılıççıoğlu Gazeteci, araştırmacı yazar; Siirt Mücadele Gazetesi'nin kurucusu Siirt Cumhur Kılıççıoğlu (1938-2024), Siirt doğumlu gazeteci ve araştırmacı yazardır. 1964'te Siirt Mücadele Gazetesi'ni kurdu; Siirt'in tarih ve kültürünü tanıtan rehber ve inceleme kitaplarıyla bilinir.
Mehmet Akif Tutumlu Hukukçu, şair ve deneme yazarı Siirt / Kurtalan Mehmet Akif Tutumlu, 1963'te Siirt'in Kurtalan ilçesinde doğmuş hukukçu, şair ve yazardır. Yargıç, avukat ve akademisyen olarak çalışmış; şiir, aforizma ve deneme türlerinde kitaplar yayımlamıştır.
Necim Gül Şair, öğretmen ve araştırmacı; 'Siirt Arapçasını Kurtarmak' kitabının yazarı Siirt Necim Gül, 1972'de Siirt'te doğmuş şair, öğretmen ve araştırmacıdır. Siirt'te konuşulan Arapça ağzını ele alan 'Siirt Arapçasını Kurtarmak' (2013) adlı çalışmasıyla bilinir.
Nezir Birlik Şair ve din kültürü öğretmeni; 'Bilig' üçlemesinin yazarı Siirt Nezir Birlik, 1966'da Siirt'in Gaziler köyünde doğmuş şair ve din kültürü öğretmenidir. Divan-ı Bilig, Ankâ-yı Bilig ve Keşkül-i Bilig adlı şiir kitaplarıyla tanınır; uzun yıllar Edirne'de görev yapmıştır.
Ahmet Muhip Dıranas Cumhuriyet dönemi şairi, oyun yazarı ve çevirmen Sinop / Erfelek / Salı 1909'da Sinop'un Erfelek ilçesine bağlı Salı köyünde doğan Ahmet Muhip Dıranas, hece veznini ahenkli bir biçime ulaştıran Cumhuriyet dönemi şairidir. Müze ve yayın kurumlarında görev aldı, oyunlar yazdı, çeviriler yaptı. 21 Haziran 1980'de Ankara'da öldü; vasiyeti üzerine köyüne gömüldü.
Melâ-yi Cezîrî Klasik Kürt edebiyatının önde gelen mutasavvıf şairi; Kürtçe Divan sahibi Şırnak / Cizre Melâ-yi Cezîrî (Molla Ahmed el-Cezerî), 16-17. yüzyılda yaşamış, 114 şiirlik Kürtçe Divanı klasik Kürt edebiyatının şaheseri sayılan mutasavvıf şairdir. Cizre'de ders vermiş; kabri Cizre'deki Kırmızı Medrese'dedir.
Ziyâeddin İbnü'l-Esîr Edip, münşi ve vezir; el-Meselü's-sâir müellifi Şırnak / Cizre Ziyâeddin İbnü'l-Esîr (1163-1239), Cizre'de doğmuş edip ve devlet adamıdır. Selâhaddîn-i Eyyûbî ve oğlu el-Melikü'l-Efdal'in hizmetinde bulunmuş, belagat eseri el-Meselü's-sâir ile tanınmıştır.
Cahit Külebi Halk şiirinin söyleyişini çağdaş şiire taşıyan Cumhuriyet dönemi şairi Tokat / Zile 1917'de Tokat Zile'ye bağlı Çeltek köyünde doğan şair. Edebiyat öğretmeni, müfettiş, kültür ataşesi ve Türk Dil Kurumu genel sekreteri olarak çalıştı. 'Yeşeren Otlar' ile 1955 TDK Şiir Ödülü'nü aldı. Halk şiirinin sesini modern şiirle buluşturmasıyla tanınır. 1997'de Ankara'da öldü.
Kul Himmet XVI-XVII. yüzyıl Alevi-Bektaşi halk şairi Tokat / Almus Tokat'ın Almus ilçesine bağlı Görümlü (Varzıl) köyünden Alevi-Bektaşi şairi. XVI. yüzyılın ikinci yarısı ile XVII. yüzyıl başında yaşadığı tahmin edilir. Hece ölçüsüyle yazdığı yaklaşık 150 şiiri bugüne ulaşmıştır; türbesi köyündedir.
Emin Hilmi Efendi XIX. yüzyıl divan şairi ve devlet memuru; ilk Osmanlı Meclis-i Mebûsanı'nda Trabzon mebusu Trabzon Emin Hilmi Efendi, 1831'de Trabzon'da doğmuş divan şairi ve devlet memurudur. Trabzon'da vilayet kâtipliği ve gazete muharrirliği yaptı, 1877'de ilk Osmanlı Meclis-i Mebûsanı'na Trabzon mebusu olarak girdi. 1877'de basılan divanındaki tarih manzumelerinin çoğu Trabzon'la ilgilidir.
Hamâmîzâde Mehmed İhsan Şair, edebiyat öğretmeni ve folklor araştırmacısı; Hamsinâme'nin yazarı Trabzon Hamâmîzâde Mehmed İhsan (1885-1948), Trabzon doğumlu şair, edebiyat öğretmeni ve folklor araştırmacısıdır. Hamsiyi farklı edebî türlerle anlatan Hamsinâme (1928) ile Karadeniz kültürünü edebiyata taşıdı; Trabzon'da bir ticaret okulu kurdu, İstanbul'da uzun yıllar ders verdi.
Oktay Rifat Horozcu Şair, oyun ve roman yazarı, çevirmen; Garip akımının kurucularından Trabzon Oktay Rifat Horozcu (1914-1988), Trabzon'da doğmuş şair, oyun ve roman yazarı ve çevirmendir. Orhan Veli ve Melih Cevdet Anday ile 1941'de yayımladığı Garip kitabıyla Türk şiirinde yeni bir dönemi başlatanlardan biridir.
Sabahattin Eyüboğlu Deneme yazarı, çevirmen, belgesel film yapımcısı ve eğitimci Trabzon / Akçaabat Sabahattin Eyüboğlu (1908-1973), Trabzon'un Akçaabat ilçesinde doğmuş deneme yazarı, çevirmen ve belgeselcidir. Hasanoğlan Köy Enstitüsü'nde ders verdi; Shakespeare, Montaigne ve Hayyam gibi yazarları Türkçeye çevirdi, Anadolu uygarlıkları üzerine belgeseller yaptı. Ressam Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun ağabeyidir.
Şâkir Şevket Trabzon Tarihi'nin yazarı; Trabzon'un ilk şehir tarihini kaleme alan Osmanlı dönemi yazar ve memur Trabzon / Ortahisar Şâkir Şevket (1847-1878), Trabzon'un Ortahisar semtinde doğmuş yazar ve memurdur. 1877'de tamamladığı Trabzon Tarihi, şehrin ilk şehir tarihi kabul edilir; surları, mahalleleri, camileri ve limanlarını kayda geçirerek 19. yüzyıl Trabzon'u için temel kaynak olmuştur.
Cemal Süreya İkinci Yeni şiirinin öncü şairi; Papirüs dergisinin kurucusu, çevirmen Tunceli / Pülümür Cemal Süreya (Cemalettin Seber), 1931'de bugün Tunceli'ye bağlı Pülümür'de doğan şairdir. İkinci Yeni şiirinin öncülerindendir; Papirüs dergisini kurdu. Üvercinka, Göçebe ve Beni Öp Sonra Doğur Beni başlıca kitaplarıdır. 1990'da öldü.
Kemal Burkay Avukat, şair-yazar ve siyasetçi; HAK-PAR eski genel başkanı Tunceli / Mazgirt Kemal Burkay, 1937'de Tunceli'nin Mazgirt ilçesinde doğan avukat, şair-yazar ve siyasetçidir. Türkçe ve Kürtçe şiir kitapları yayımladı; uzun yıllar yurt dışında yaşadıktan sonra 2011'de Türkiye'ye döndü ve 2012'de HAK-PAR genel başkanı oldu.
Feqiyê Teyran Klasik Kürt şiirinin şairi Van / Bahçesaray Feqiyê Teyran (Fakī-yi Teyrân), TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre klasik Kürt şiirinin önde gelen temsilcilerinden biridir. Bugün Van'ın Bahçesaray ilçesi olan Müküs yöresinde doğdu.
Gurgen Mahari Ermeni yazar ve şair; Van'ı anlatan 'Yanan Bahçeler' (1966) romanının yazarı Van Gurgen Mahari (1903-1969), Van'da doğmuş Ermeni yazar ve şairdir. 1915'te çocuk yaşta Van'dan ayrılmış, Sovyet Ermenistanı'nda yetişmiş, iki kez Sibirya'ya sürgün edilmiştir. 1915 öncesi Van'ı anlatan 'Yanan Bahçeler' romanıyla tanınır.
Yaşar Kemal Romancı (Van kökenli) Van Yaşar Kemal, Türk edebiyatının dünyada en çok tanınan romancılarındandır. Van doğumlu değildir; ailesi Van Gölü yakınındaki Ünseli (Ernis) köyünden Birinci Dünya Savaşı sırasında Çukurova'ya göç etmiştir.
Mehmed Şevket Eygi Gazeteci ve yazar; Bugün gazetesinin kurucusu, İslamcı basının önde gelen kalemlerinden Zonguldak / Ereğli Mehmed Şevket Eygi (1933-2019), Karadeniz Ereğli'de doğmuş gazeteci ve yazardır. 1966'da Bugün gazetesini kurdu; İslam dergisi, Büyük Gazete ve Millî Gazete gibi yayınlarda yazdı. Dinî ve kültürel konularda çok sayıda kitap yayımladı.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Değerlerimiz

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?