Âşık Ziyânî

Âşık Ziyânî kimdir?

Âşık Ziyânî, asıl adı Mustafa Balta olan, 1947'de Kağızman ilçesine bağlı Kozlu (Kozulu) köyünde doğmuş bir halk şairidir. Toplumsal adaletsizlik, yoksulluk ve siyasi olayları işleyen şiirleriyle Kağızman'ın çağdaş halk şiiri temsilcilerinden sayılır.

Doğumu ve ailesi

Babası Mehmet, annesi Gülefer Hanım'dır; altı erkek kardeşin en büyüğüdür. Dedelerinin Arpaçay'ın Mahsucuk köyünden göç ederek Kozulu'ya yerleştiği aktarılır.

Eğitimi ve mesleği

İlkokulu köyünde bitirdi, ardından birkaç yıl okula ara verdi. Ortaokulu Susuz'daki yatılı okulda okuyup 1963'te bitirdi; 1968'de Haydarpaşa'daki sağlık kolejinden mezun oldu. Sağlık memuru olarak Türkiye'nin çeşitli yerlerinde çalıştı ve 1996'da Kağızman Devlet Hastanesi'nden emekli oldu. Emeklilikten sonra Kağızman'da yaşadığı ve sünnetçilik yaptığı belirtilir.

Şiiri

Usta-çırak ilişkisi içinde yetişmemiştir ve saz çalmaz; bu yönüyle kalem şairi niteliğindedir. Şiirlerini hece ölçüsüyle, çoğunlukla on birli kalıpla yazdı. Başlıca konuları adaletsizlik, fakirlik, siyasi olaylar, özgürlük ve yakınmadır.

"Ziyânî" mahlasını, ailesine emek vermesine karşın takdir görmediği duygusundan yola çıkarak kendini "ziyankâr" saymasıyla aldığı anlatılır.

Kars için önemi

Ziyânî, saz çalmayan ama âşık şiirinin biçimini kullanan bir şair olarak Kağızman'da halk şiirinin toplumsal eleştiri yönünü sürdüren isimlerdendir.

Kaynaklar arasındaki farklar

TEİS köyün adını "Kozulu" diye yazar; güncel kayıtlarda Kağızman'a bağlı köyün adı "Kozlu"dur.