İçeriğe geç
Temsilî illüstrasyon · portre yok

Ziraatçı, Türkiye’de çay tarımının öncüsü · 1880 – 1965 · 1880 – 1965

Zihni Derin

Muğla / Menteşe

Zihni Derin (1880–1965), Muğla’da doğan ziraatçıdır; Rize’de ilk çay fidanlığını kurdu, Türkiye’de çay tarımının öncüsü sayılır ve “çayın babası” diye anılır.

Hayatı

Zihni Derin, Posta’nın 2019 tarihli biyografisine ve Vikipedi’ye göre 1880’de Muğla’da doğmuş, 25 Ağustos 1965’te Ankara’da ölmüş bir ziraatçıdır. 1920’lerde Rize’de çay ve narenciye fidanlığı kurdu; Türkiye’de çay tarımının öncüsü sayılır. Rize’deki Ziraat Botanik Bahçesi’nde 2022’de büstü dikildi.

Zihni Derin kimdir?

Zihni Derin, Doğu Karadeniz’de çay üretiminin başlamasında öncü rol oynayan Muğla doğumlu bir ziraat uzmanıdır. Rize’de kurduğu fidanlık, bugünkü Ziraat Botanik Bahçesi’nin başlangıcıdır.

Yetişmesi

Posta’ya göre babası Mehmet Ali Bey’dir. 1897’de Muğla İdadisi’ni, 1900’de Selanik Ziraat Ameliyat Mektebi’ni, 1904’te Halkalı Ziraat Mekteb-i Âlisi’ni bitirdi.

Memuriyet ve öğretmenlik

1905’te Aydın’da orman ve maden işlerinde memur oldu; Rodos, Gediz ve Simav’daki görevlerden sonra 1907’de orman müfettişi oldu. 1909–1912’de Selanik Ziraat Mektebi’nde, 1914–1920’de Bursa’da öğretmenlik yaptı. Posta’ya göre 1920–1924’te İktisat Vekâleti’nin ilk ziraat genel müdürüydü.

Rize ve çay

Posta’ya göre Ali Rıza Bey’in 1917 tarihli, Rize çevresinde çay yetişebileceğini söyleyen raporunu bir komisyona sundu. Rize’de Garal Tepesi’ndeki 15 dekarlık hazine arazisinde çay ve narenciye fidanlığı kurdu; Vikipedi bahçeyi Batum’dan getirdiği bahçıvan Emil Vlakov ile birlikte kurduğunu yazıyor. Batum’dan çay tohumu ve fidanı getirdi. 6 Şubat 1924’te yürürlüğe giren 407 sayılı Kanun, Rize ve Borçka’da çay ve narenciye tarımına yasal dayanak verdi. Posta’ya göre köylülere fidan dağıtma yönündeki ilk girişimi tutmadı. İlk çay hasadı 1938’de yapıldı; 1947’de Rize’nin Fener mahallesinde, günde 60 ton kapasiteli Zihni Derin Çay Fabrikası açıldı. 1953’te çıkan ek kanunla çay tarımı Giresun ve Ordu’ya da genişletildi.

Sonraki yıllar

Posta’ya göre 1930’dan itibaren Ankara’da öğretmenlik yaptı. 1936’da Trakya’da İkinci Umumi Müfettişlik’te ziraat müşaviri, 1937’de Ziraat Vekâleti başmüşaviri oldu, 1938’de Rize ziraat teşkilatında çay organizatörlüğü yaptı. 1945’te yaş haddinden emekli oldu; 1950’de Rize’den bağımsız milletvekili adayı oldu ama seçilemedi. 25 Ağustos 1965’te Ankara’da öldü.

Kaynaklar arasındaki farklar

  • Batum gezisi ve fidanlığın kuruluşu: Posta Batum gezisini 1924’e, fidanlık görevlendirmesini 1923’e koyuyor; Vikipedi’nin bahçe maddesi fidanlığın kuruluşunu 1924 olarak veriyor.
  • Doğum günü ve ayı açtığımız kaynaklarda yok.

Bilmediklerimiz

  • Muğla’nın hangi mahallesinde doğdu?
  • Nereye defnedildi?
  • Batum’a hangi yıl gitti: 1923 mü, 1924 mü?

Zihni Derin Hakkında Sık Sorulanlar

Zihni Derin kimdir?

Türkiye’de çay tarımının öncüsü sayılan, Rize’de ilk çay fidanlığını kuran Muğla doğumlu bir ziraatçıdır.

Zihni Derin nereli, nerede doğdu?

Posta ve Vikipedi’ye göre 1880’de Muğla’da doğdu.

Neden “çayın babası” denir?

Rize’de çay fidanlığını kurduğu, Batum’dan tohum ve fidan getirdiği ve çay tarımının başlamasına öncülük ettiği için.

Zihni Derin ne zaman öldü?

25 Ağustos 1965’te Ankara’da öldü.

Rize’de Zihni Derin anısına ne var?

Ziraat Botanik Bahçesi’ne 2022’de büstü dikildi; 1947’de açılan bir çay fabrikası da onun adını taşıyordu.

Menteşe'nin Değerleri

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?