İçeriğe geç
Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır portresi
Arka plan temsilî illüstrasyon · Fotoğraf: Bilinmeyen fotoğrafçı / Wikimedia Commons, Kamu malı

Müfessir, fıkıh âlimi, mütercim · 1878 – 1942

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır

Antalya / Elmalı

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır (1878–1942), Hak Dini Kur’an Dili tefsirinin yazarı; Elmalı’da doğdu, İstanbul’da Sahrayıcedid’de yatıyor.

Hayatı

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır, 1878’de Elmalı’da doğdu. 1895’te İstanbul’a gitti, medrese öğreniminin ardından Mekteb-i Nüvvâb’ı birincilikle bitirdi; Antalya mebusu, Evkaf nazırı ve Âyan üyesi oldu. Diyanet İşleri Reisliği’nin isteğiyle yazdığı Hak Dini Kur’an Dili 1935–1938’de yayımlandı. 27 Mayıs 1942’de İstanbul’da öldü ve Sahrayıcedid Mezarlığı’na gömüldü. Elmalı’da adını taşıyan bir kent müzesi bulunuyor.

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır kimdir?

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır (1878–1942), Hak Dini Kur’an Dili tefsirinin yazarı; Elmalı’da doğdu, İstanbul’da Sahrayıcedid’de yatıyor.

Elmalı ve İstanbul’da öğrenimi

1878’de Elmalı’da doğdu; babası Elmalı Şer‘iyye Mahkemesi başkâtibi Nûman Efendi, annesi Sarlarlı Mehmed Efendi’nin kızı Fatma Hanım’dır. Ailesi Burdur’un Gölhisar yöresindeki Yazır köyünden gelmişti. İlk ve orta öğrenimini Elmalı’da tamamladı, hafızlığını da burada yaptı. 1895’te Mustafa Efendi ile birlikte İstanbul’a gitti ve Küçük Ayasofya Medresesi’ne yerleşti. Beyazıt Camii’ndeki derslerine devam ettiği Kayserili Mahmud Hamdi Efendi’den icazet aldı; hat sanatında Bakkal Ârif Efendi ile Sâmi Efendi’den icazetname aldı. 1904’te ruûs imtihanını verdi ve Mekteb-i Nüvvâb’ı birincilikle bitirdi.

Meşrutiyet ve son Osmanlı yıllarındaki görevleri

İki yıl Beyazıt Medresesi’nde dersiâm olarak ders verdi. II. Meşrutiyet’in ilk meclisine Antalya mebusu olarak girdi. Mekteb-i Nüvvâb ve Mekteb-i Kudât’ta fıkıh, Medresetü’l-mütehassısîn’de usûl-i fıkıh, Süleymaniye Medresesi’nde mantık, Mülkiye Mektebi’nde vakıf hukuku okuttu. 1914’te Mülkiye Mektebi için vakıf hukukuna dair İrşâdü’l-ahlâf fî ahkâmi’l-evkāf adlı ders kitabını hazırladı. 1915–1917 yıllarında huzur derslerine katıldı. 1918’de Dârü’l-hikmeti’l-İslâmiyye üyeliğine atandı, daha sonra bu kurulun reisi oldu. Damad Ferid Paşa’nın birinci ve ikinci hükümetlerinde Evkaf nazırlığı yaptı. 15 Eylül 1919’da Âyan Meclisi üyeliğine getirildi ve Süleymaniye Medresesi müderrisliğine yükseltildi.

Cumhuriyet dönemi ve tefsiri

Cumhuriyetin ilanından sonra görev yaptığı kurumlar kaldırılınca açıkta kaldı. Millî Mücadele yıllarında İstanbul hükümetlerinde görev aldığı için Fatih’teki evinden alınıp Ankara’ya götürüldü ve İstiklâl Mahkemesi’nde yargılandı; kırk gün tutuklu kaldıktan sonra beraat ederek İstanbul’a döndü. Bu dönemden sonra evinden çoğunlukla yalnızca camiye gitmek için çıktı. Paul Janet ile Gabriel Séailles’in felsefe tarihini, giriş ve notlarını ekleyerek Metâlib ve Mezâhib adıyla Türkçeye çevirdi. Diyanet İşleri Reisliği’nin Türkçe bir Kur’an tefsiri yazma teklifini kabul etti; 48 yaşında başladığı Hak Dini Kur’an Dili’ni 60 yaşında tamamladı. Hak Dini Kur’an Dili, Diyanet İşleri Reisliği tarafından 1935–1938 yıllarında İstanbul’da yayımlandı. Beyânülhak ve Sebîlürreşâd dergilerinde yirmiden fazla makale yayımladı. 27 Mayıs 1942’de İstanbul Erenköy’de damadının evinde vefat etti ve Sahrayıcedid Mezarlığı’na defnedildi. Elmalı Belediyesi, ilçedeki Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır Kent Müzesi’ni gezilecek yerler arasında sayar.

Eserleri

  • Hak Dini Kur’an Dili (tefsir, 1935–1938)
  • İrşâdü’l-ahlâf fî ahkâmi’l-evkāf (vakıf hukuku ders kitabı, 1914)
  • Metâlib ve Mezâhib (Paul Janet ve Gabriel Séailles’den çeviri, 1341 h.)
  • İstintâcî ve İstikrâî Mantık (Alexander Bain’den çeviri)
  • Hz. Muhammed’in Dini İslâm (Anglikan Kilisesi’nin sorularına Meşihat adına verilen cevaplar)

Kaynaklar arasındaki farklar

  • İstanbul’a gidiş yılı: TDV İslâm Ansiklopedisi ve İslam ve İhsan 1895 yazar; İngilizce Vikipedi 1885 verir.
  • Doğum yılı: TDV İslâm Ansiklopedisi 1878 verir; İngilizce Vikipedi’nin Elmalı maddesi 1877 yazar.

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır Hakkında Sık Sorulanlar

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır kimdir?

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır (1878–1942), Hak Dini Kur’an Dili tefsirinin yazarı; Elmalı’da doğdu, İstanbul’da Sahrayıcedid’de yatıyor.

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır nereli?

Kaynaklara göre doğum yeri: Elmalı, Antalya.

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır ne zaman öldü?

27 Mayıs 1942, Erenköy, İstanbul.

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır’ın kabri nerede?

Sahrayıcedid Mezarlığı, Kadıköy, İstanbul.

Hak Dini Kur’an Dili nedir?

Elmalılı Hamdi Yazır’ın Diyanet İşleri Reisliği’nin isteğiyle yazdığı Türkçe Kur’an tefsiridir; 1935–1938 yıllarında yayımlandı.

Elmalı’da Hamdi Yazır adına müze var mı?

Evet; Elmalı Belediyesi gezilecek yerler arasında Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır Kent Müzesi’ni sayar.

Elmalı'nın Değerleri

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?