Şemseddin Sivâsî

Asıl adı Ahmed olan, 1520'de Zile'de doğan Halvetî şeyhi. Sivas'ta Meydan (Yeni) Camii'nde vaizlik yaparak tekke kurdu, Halvetiyye'nin Şemsiyye kolunu oluşturdu; 1596 Eğri seferine katıldı, 1597'de vefat etti.

Hayatı

Şemseddin Sivâsî kimdir?

Şemseddin Sivâsî, XVI. yüzyılda yaşamış, Halvetiyye tarikatının Şemsiyye kolunu kuran Zileli bir mutasavvıf ve şairdir. Adındaki "Sivâsî" nisbesi, ömrünün uzun bölümünü geçirdiği ve türbesinin bulunduğu Sivas'tan gelir; ancak doğum yeri Tokat'ın Zile ilçesidir (/tokat/zile).

Doğumu ve ailesi

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre 1520'de Zile'de doğdu. Asıl adı Ahmed'dir; esmer tenli olduğu için "Kara Şems" diye de anıldı. Babası Horasan'dan Zile'ye göç etmiş Ebü'l-Berekât Muhammed Efendi'dir. Zile'de yaşayan âlim Zileli Muharrem Efendi (/degerler/zileli-muharrem-efendi) aynı babanın oğludur.

Eğitimi

İlk eğitimini Zile'de aldı, ardından Tokat'ta Arakiyecizâde Şemseddin Mahvî Efendi'den okudu. Medrese tahsilini İstanbul'da tamamladı ve bir süre burada ders verdi; daha sonra müderrisliği bırakıp tasavvufa yöneldi.

Tasavvufi yolu

Halvetiyye silsilesi Hacı Hızır Amâsî gibi şeyhler üzerinden tarikatın ikinci pîri Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî'ye bağlanır. Sivas Beylerbeyi Hasan Paşa'nın daveti üzerine Sivas'a giderek Meydan (Yeni) Camii'nde vaizlik yaptı. Burada kurduğu tekkede uzun yıllar müridlerini yetiştirdi ve Halvetiyye'nin Şemsiyye kolu onun adıyla anıldı.

Eğri seferi ve son yılları

İleri yaşına rağmen 1596'da III. Mehmed'in Eğri seferine katıldı. 1597 sonbaharında (Rebîülevvel 1006) vefat etti. Sivas'taki türbesi önemli bir ziyaret yeri olmuştur.

Eserleri

Nesir ve nazım türünde pek çok eser kaleme aldı; tasavvuf, menâkıb ve dinî öğütler eserlerinin başlıca konularıdır.

Tokat için önemi

Şemseddin Sivâsî, kardeşi Zileli Muharrem Efendi ile birlikte Zile'nin XVI. yüzyıldaki ilmî ve tasavvufi çevresini temsil eder. Sivas'la özdeşleşmiş olsa da hem doğduğu hem ilk eğitimini aldığı yer Tokat ve Zile'dir.