Amasyalı Bayezid Paşa

Amasya'da doğan, babası Yahşi Bey olan Osmanlı veziriazamı. 1402 Ankara Savaşı sonrasında Çelebi Mehmed'i Amasya'ya ulaştırdığı aktarılır. 1413'te veziriazam ve Rumeli beylerbeyi oldu; 1421'de Düzmece Mustafa isyanı sırasında öldürüldü. Amasya'da cami, medrese ve imaret yaptırdı.

Hayatı

Amasyalı Bayezid Paşa kimdir?

Bayezid Paşa, Çelebi Sultan Mehmed ve II. Murad dönemlerinde veziriazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Amasya'da doğdu ve muhtemelen Arnavut asıllıdır. Fetret Devri'nde Çelebi Mehmed'in en yakın destekçilerinden biri olması ve Amasya'da yaptırdığı yapılarla tanınır.

Doğumu ve ailesi

Babasının adı Yahşi'dir ve kaynaklarda "Amasyalı Yahşi Bey" olarak anılır. Doğum yılı bilinmemektedir.

Kariyeri

Çelebi Mehmed'in şehzadeliği sırasında yanında danışman olarak bulundu. 1402 Ankara Savaşı'nın ardından genç şehzadeyi Timur'un kuvvetlerinden kurtararak Amasya'ya getirdiği aktarılır. Çelebi Mehmed'in Fetret Devri'ni sona erdirip ülkede birliği sağlamasının ardından 1413'te veziriazamlığa ve Rumeli beylerbeyiliğine getirildi. II. Murad'ın tahta çıkışında da bu görevini sürdürdü.

Amasya için önemi

Doğduğu şehirde cami, medrese ve imaretten oluşan bir külliye yaptırdı. TDV'ye göre bu yapıların vakfiyelerinde yalnız "Celâleddin" unvanı geçmektedir.

Son yılları

1421'de Mustafa Çelebi'nin (Düzmece Mustafa) isyanı üzerine onun üzerine gönderildi. Askerlerinin karşı tarafa geçmesiyle yalnız kaldı ve öldürüldü; kaynaklar, Aydınoğlu Cüneyd Bey'in bu kararda etkili olduğunu aktarır. TDV'ye göre mezarı Sazlıdere'dedir.

Kaynaklar arasındaki farklar

İngilizce Vikipedi'de onun Balkanlardan gelen ilk Müslüman veziriazam olduğu söylenirken aynı yerde Amasya'da doğduğu da belirtilir. TDV ise Amasya doğumunu esas alır ve Arnavut kökenini yalnız olasılık olarak anar.