Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddin Yasar

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddin Yasar kimdir?

Hüseyin Hüsâmeddin Yasar, geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet döneminde yaşamış Amasyalı bir tarihçidir. Ömrünün büyük kısmını doğduğu şehrin tarihine ilişkin belge ve bilgi toplamaya ayırmış, bu emeğin ürünü olan *Amasya Tarihi* Türkiye'de şehir tarihçiliğinin öncü örneklerinden sayılmıştır. Soyadı kanunuyla Yasar soyadını almıştır.

Doğumu ve ailesi

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Kasım 1869'da Amasya'nın Çeribaşı mahallesinde doğdu. Babası Abdîzâde Hacı Mehmed Ağa'dır; "Abdîzâde" lakabı aileden gelir.

Eğitimi

1879'da okula başladı ve 1887'de rüşdiyeyi bitirdi. Bu yıllarda Farsça ve Fars edebiyatı öğrendi; aynı dönemde Amasya tarihine dair ilk notlarını toplamaya başladı.

Kariyeri

Kısmet-i Askeriyye Mahkemesi'nde görev aldıktan sonra 1903'ten itibaren Vezirköprü, Osmancık, Niksar ve Refahiye gibi kasabalarda kadı naibi olarak çalıştı. Son görevi Evkaf Nezareti'nde mütercimliktir. Bu görevler sırasında gittiği yerlerde de tarih araştırmalarını sürdürdü.

Eserleri

Başlıca eseri *Amasya Tarihi*'dir. Yazar eseri on iki cilt olarak tasarlamış, ancak yalnız dört cildi 1912-1928 arasında İstanbul'da basılabilmiştir. Basılmayan ciltlerin müsveddeleri Süleymaniye Kütüphanesi'nde bulunmaktadır. Bunun dışında Türk dili, tarihi ve Osmanlı devlet adamları üzerine çeşitli dergilerde yazılar yayımlamıştır.

Amasya için önemi

Amasya'nın şehir, yapı, vakıf ve şahsiyet tarihine ilişkin pek çok bilgi bugün onun eserine dayanır. TDV İA'nın Amasya maddesi de onu "son devrin önemli bir tarihçisi" olarak anar. Alman tarihçi Franz Babinger'in eseri övdüğü ve Batı dillerine çevrilmesini önerdiği kaydedilir.

Son yılları

10 Şubat 1939'da İstanbul'da öldü ve Feriköy Mezarlığı'na defnedildi.

Kaynaklar arasındaki farklar

Bazı listelerde doğum yılı 1872 olarak geçebilmektedir; TDV İA Kasım 1869 tarihini verir.