Yakutiye
Erzurum
Erzurum'un merkezi ve kuzey kesimini kapsayan Yakutiye; Yakutiye Medresesi, Çifte Minareli Medrese, Ulu Cami ve Erzurum Kalesi'yle kentin tarihi kalbidir.
- 17 yer sayfası
- 2 rota
- 51 köy/mahalle
Üç büyük nehrin doğduğu yüksek platoların ili
Erzurum, Aras, Karasu ve Çoruh’un kaynak bölgesinde, uzun kışları ve yüksek platolarıyla Doğu Anadolu’nun en büyük illerinden biri. Şehir merkezindeki Selçuklu ve Osmanlı anıtları bir günde görülür; asıl zenginlik Tortum vadisinden Aras boylarına uzanan ilçelerde. Havalimanı şehre 13 km.
Erzurum, Aras, Karasu ve Çoruh nehirlerinin kaynaklarını aldığı yüksek platoların ili. Şehir merkezinde Çifte Minareli Medrese’den Üç Kümbetler’e uzanan anıtlar bir günde yürünerek görülür; Tortum vadisinin şelalesi ve Tao-Klarceti kiliseleri, Aşkale’nin kervan yolu ve Aras boyundaki köprüler ise ayrı günler ister. Havalimanı şehir merkezine 13 km. Gitmeden bilmen gereken tek şey: kış burada uzun ve serttir; kasım ile nisan arasında ilçe ve köy yollarını her gün yeniden kontrol et.
Erzurum Havalimanı, DHMİ’ye göre şehir merkezine 13 km uzaklıkta. Havalimanından şehre Büyükşehir Belediyesi otobüsleri, taksi, araç kiralama ve özel araçla ulaşılıyor; belediye otobüsleri uçuş saatlerine göre çalışıyor. Havalimanı 2025’te 1,26 milyonun üzerinde yolcu ağırladı, yani düzenli iç hat bağlantısı olan bir meydan. Güncel uçuş ve otobüs saatlerini yola çıkmadan kontrol et.
Erzurum, Ankara–Kars demiryolu hattı üzerinde. Yıl boyu çalışan Doğu Ekspresi’nin yanında, kış aylarında sefer yapan Turistik Doğu Ekspresi 2025–2026 sezonunda Ankara–Kars yönünde Erzurum’da 4 saat mola verdi. Bu mola, şehir merkezindeki anıtları görmek için yeterli bir süre. 2026–2027 sezonunun takvimi için TCDD Taşımacılık’ın duyurularını takip et; bu sayfanın yazıldığı tarihte yeni sezon takvimini doğrulayamadık.
Erzurum, Doğu Anadolu’nun ana kara yolu kavşaklarından biri; batıda Erzincan, doğuda Kars ve Ağrı, kuzeyde Karadeniz’e inen yollar buradan ayrılıyor. İl merkezleri arası resmî karayolu mesafeleri için Karayolları Genel Müdürlüğü’nün mesafe sorgulama aracını kullan; bu sayfada doğrulamadığımız mesafeleri vermiyoruz. Komşu illerin listesi sayfanın künye bölümünde. Şehirlerarası otobüsler şehir otogarından kalkıyor; ilçelere minibüs bağlantılarının saat ve sıklığını ilçe bazında ayrıca sor.
Erzurum’u anlamanın yolu yükseklikten geçiyor. İl, Doğu Anadolu’nun en yüksek platolarının üzerinde; üç büyük su havzasını birbirinden ayıran bir su çizgisi. Aras doğuya, Karasu Fırat’a katılmak üzere batıya, Çoruh da kuzeybatıya, Karadeniz’e doğru akıyor. Bu yüzden ilin bir ucundan öbür ucuna gittiğinde yalnızca manzara değil, iklim de değişiyor.
Şehir merkezi ve güneydeki ovalarda kış uzun ve sert. Aralık 2024’te Türkiye’nin o aydaki en düşük sıcaklığı −26,8 °C ile Erzurum’da ölçüldü. Güneydoğudaki Karayazı çevresinde arazinin yılın yedi ayı karla kaplı kaldığı yazılıyor. Buna karşılık kuzeydeki Çoruh ve Tortum vadileri bambaşka: İspir ve Pazaryolu Karadeniz’e yakınlıkları nedeniyle daha ılıman, Uzundere çevresi kendine özgü bir mikroklima taşıyor ve meyve bahçeleriyle çevrili. Aynı gün içinde karlı bir geçitten ağaçlık bir vadiye inmek burada olağan.
Bu coğrafya ilin tarihine de yön vermiş. Aras boyu yüzyıllar boyunca doğu ile batı arasındaki geçit oldu; Urartu yazıtlarından İlhanlı köprülerine kadar izler bu hat üzerinde sıralanıyor. Kuzeydeki vadiler ise Tao-Klarceti döneminin kiliseleri ve kaleleriyle Kafkasya’ya bakan ayrı bir dünyanın parçası.
Şehir merkezinden başla. İlk günü yürüyerek geçir: Çifte Minareli Medrese, hemen yanındaki Erzurum Ulu Cami ve arkadaki Üç Kümbetler birbirine yürüme mesafesinde. Erzurum Kalesi şehre yukarıdan bakmak için, Yakutiye Medresesi, Lala Mustafa Paşa Camii ve Rüstem Paşa Bedesteni ise aynı güzergâhın öbür ucu. Cumhuriyet tarihi için Erzurum Kongre Binası; şehri 1877–1878 savaşının gözünden okumak istersen Aziziye Tabyaları.
İkinci günü kuzeye, Tortum vadisine ayır. İlin en yoğun doğa ve miras hattı burası. Tortum Şelalesi ve Tortum Gölü yol üstünde; aynı vadide Öşkvank Kilisesi, Engüzekkapı Kalesi ve yürüyüşçüler için Erzurum Yedigöller var. Tortum’daki Meryem Ana Kilisesi (aynı ilçede Tortum Kalesi, Kaleboynu Kalesi, Kapıkaya Kaleleri ve Göleti, Şenyurt Kalesi ve Yerleşmesi, Ekrek Kilisesi ile Kireçli Köprü de var) ile bu hat Tao-Klarceti dönemini birlikte anlatıyor. Vadiden doğuya devam edersen Narman Peribacaları (ilçenin kuzeyinde ayrıca Samikale Kalesi).
Kuzeydoğuda Tao-Klarceti köyleri. Olur ve Şenkaya’da ortaçağ yapıları köyden köye dağılmış durumda: Çataksu’daki Taoskari Kilisesi ve Kalesi (aynı köyde Tavusker Camii; yakında Keçili (Vank) Kalesi ve Manastırı), Aşağı Karacasu’daki Panaskerti Kalesi ve Penek’teki Bana Katedrali (aynı ilçede Bardız Kalesi ve Camii, Kamhıs Kalesi ve Kilisesi, Solomon Kaya Manastırı, Venk Kilisesi ile Şirvaz Çağlayanı ve Kaya Resimleri de var). Aralarında, Oltu’nun dağ köylerindeki Oltu Taşı Ocakları ilin sanayi mirasını gösteriyor. Oltu merkezindeki Oltu Aleksandr Nevskiy Rus Alay Kilisesi ise kasabanın 1878–1917 arasındaki Rus idaresi döneminden kalıyor. Bu hattaki yapıların çoğu korunaksız ve tabelasız; her sayfanın kritik bilgi bölümünü okumadan yola çıkma.
Batıda Aşkale ve kervan yolu. Aşkale’nin tarihi hanları eski ticaret yolunun izlerini, Cinis Höyük ve Ziravank Harabeleri daha eski katmanları gösteriyor. Bayburt yolundaki Kop Şehitleri Abidesi yakın tarihi, Kandilli Kayak Merkezi ise kış sporlarının öbür yüzünü anlatıyor.
Doğuda Aras boyu. Erzurum–Kars yolunda Pasinler’deki Hasankale (Pasinler Kalesi) ile Pasin Ovası’nı ikiye bölen Çobandede Köprüsü aynı yüzyılın eserleri. Horasan’ın kuzeydoğusundaki Yazılıtaş Urartu Yazıtı ise bu hattın en eski belgesi. Aynı ilçede dört sayfa daha var: Urartu kaya mezarından şapele çevrilen Aliçeyrek Kaya Kilisesi, aynı dönemin iki kalesi Hasanbey Kalesi ile Iğırbığır Kalesi, ve ilçenin tek kitabeli ziyaret yeri olan Veli Baba Türbesi. Horasan’daki Hızırilyas Jeotermal Kaynağı ise 57 °C’lik suyuyla ilin en sıcak tesissiz kaynaklarından. Köprüköy’ün güneyinde, Aras’a hâkim kayalıktaki Avnik Kalesi ise Dede Korkut hikâyelerinde anılan bir sınır kalesi. Kışın Palandöken yönüne dön: Palandöken — Ejder Tepesi.
Güneyde yüksek ovalar. Hınıs’taki Hınıs Kanyonu ve Dere Camii, Karaçoban’daki Zernak Kalesi ve Karayazı’daki Cunni Mağarası komşu ilçelerde. Aynı ilçede Aşağı Söylemez köyündeki Söylemez Baba ve Söylemez Ana Kümbetleri, Çelikli Köyü Kaya Mezarı ve Ziliş Kalesi Kaya Mezarları var. Güneybatıda Çat’taki Çimenözü (Hamzan) Sıcak Su Kaynakları ile Tekman’daki Yiğitler (Meman) Sıcak Su Kaynağı tesissiz termal suların örnekleri; ikisinde de su sıcaklığına dikkat et.
Kuzeybatıda Çoruh vadisi. İspir’deki İspir Kalesi ve Tuğrul Şah Camii (ilçe merkezinde ayrıca Tuğrul Şah Camii, Kadıoğlu Medresesi ve Melik Halil Gazi Mescidi) vadinin en katmanlı yapısı; kale Eylül 2026 itibarıyla restorasyonda. İspir yolunun üstündeki Pazaryolu’nda ise Derviş Aşık Baba Türbesi var.
Haziran–eylül: İlçe ve köy gezileri için tek gerçek dönem. Yayla yolları açık, vadiler yeşil, güney ilçelerinde bile yollar kuru. Yüksek platolarda yaz geceleri serin geçer; ceket her mevsim çantada olmalı.
Ekim–kasım: Kuzey vadilerde sonbahar renkleri için iyi, ama havanın hızla dönebildiği bir dönem. İlk karlar yüksek geçitlerde erken düşebilir.
Aralık–mart: Kayak ve Turistik Doğu Ekspresi mevsimi. Şehir merkezi ve kayak merkezleri erişilebilir kalır, ama köy yolları, yüksek geçitler ve kırsaldaki ören yerleri için bu dönemi planlama.
Nisan–mayıs: Kar suyuyla derelerin ve şelalelerin coşkun olduğu dönem; aynı sebeple köy yolları çamurlu ve yer yer kapalı olabilir.
Şehir merkezindeki anıtlar için bir tam gün yeterli. Tortum vadisini aceleye getirmeden görmek istiyorsan buna iki gün ekle; Aşkale ve Aras boyu için birer gün daha. Yani dört–beş gün, ilin kuzey ve orta şeridini iyi tanımana yeter. Hınıs, Karayazı, Tekman gibi güney ilçelerini ve Olur–Şenkaya’nın Tao-Klarceti köylerini de görmek istiyorsan bir haftanın altına inme: mesafeler uzun, yollar yavaş ve bu bölgelerde her durak yarım gün alabilir.
Şehir merkezi (Yakutiye ve Palandöken): Otel seçeneklerinin en yoğun olduğu yer; ilk ve son geceler için mantıklı üs.
Palandöken kayak merkezi çevresi: Kış sezonunda kayak odaklı konaklama; yaz aylarında tesislerin açık olup olmadığını ayrıca kontrol et.
Tortum vadisi ve Uzundere: Kuzey hattını gezecek olanlar için vadi içinde kalmak yol süresini kısaltır. Uzundere, Cittaslow (sakin şehir) ağına katılmış bir ilçe; konaklama türlerini ve kapasitesini doğrulayamadık.
Termal konaklama: Pasinler ve Aziziye’de termal otel ve kaplıca tesisleri bulunuyor. Köprüköy’de ise belediyenin işlettiği çamur havuzları yanında pansiyon tipi evler var.
Uzak ilçeler: Güney ve kuzeydoğu ilçelerinde konaklama seçeneklerinin sınırlı olabileceğini varsay ve günü ilçe merkezine dönecek şekilde planla; bu ilçelerdeki tesisleri doğrulamadık.
Erzurum, coğrafi işaretli ürün sayısında Türkiye’nin önde gelen illerinden biri: Ocak 2025 itibarıyla 60 ürün tescil almıştı ve Gaziantep ile Konya’dan sonra üçüncü sıradaydı. Bu listeyi bir menü gibi okumak mümkün.
Cağ kebabı ilin simgesi, ama tescilli adı “Oltu Cağ Kebabı”: yatık şişte odun ateşinde pişen, cağ denen şişlerle servis edilen kebap, 2010’da Oltu adıyla tescillendi. Kadayıf dolması ve su böreği Erzurum adıyla tescilli; civil peyniri ve küflü civil ise ilin peynir kültürünün iki yüzü. Kahvaltıda İspir kaymağı, yemekte Erzurum mantısı ya da çortutu pancarı görürsen ikisi de ilin kendi tarifleri.
İlçe adları da mutfakta yaşıyor: İspir ve Hınıs fasulyeleri, Narman şeker fasulyesi, Karnavas dut pekmezi (ilin ilk coğrafi işaretli ürünü, 2009), Hasankale lavaşı, Tortum ekşi pestili ve Pasinler yaprak döneri. Bir ilçeye gidiyorsan orada adını taşıyan ürünü sormak, doğru yerde doğru şeyi yemenin en kısa yolu.
Yol: Kasım–nisan arasında buzlanma ve kar her an yolu değiştirir; kış lastiği ve zincir olmadan ilçe yollarına çıkma. Gizli buzlanma özellikle gece ve sabah erken saatlerde tehlikeli. Karayolları’nın güncel yol durumu duyurularını her gün kontrol et.
Akaryakıt: Uzak ilçelere ve köylere giderken deposu dolu çık; köy yollarında istasyon bekleme.
Nakit: ATM ve kartlı ödeme ilçe merkezlerinde; köylerde ve ören yerlerinde yanında nakit bulundur.
Telefon çekimi: Derin vadilerde ve yüksek geçitlerde kesintiler olabilir; kırsala çıkmadan çevrimdışı harita indir. Hangi hatlarda nerede çekim olduğunu doğrulamadık.
Kırsaldaki yapılar: İlin köylerindeki kale, kilise ve türbelerin çoğu korunaksız, tabelasız ve bekçisiz. Yıkık duvarların dibine girme, kazı çukurlarına yaklaşma; bir tahribat görürsen jandarmaya bildir.
Bu rehberdeki yerlerin hiçbirini bizzat ziyaret etmedik; bilgiler resmî kurumların, akademik yayınların ve güncel haberlerin masabaşı derlemesi. Doğrulayamadığımız ya da kaynakların çeliştiği noktaları gizlemek yerine burada topluyoruz.
20 ilçesini keşfedin.
Bu adla bir ilçe bulunamadı.
Koyu ilçelerin sayfası hazır (20 ilçe). Tıklayınca açılır.
Erzurum
Erzurum'un merkezi ve kuzey kesimini kapsayan Yakutiye; Yakutiye Medresesi, Çifte Minareli Medrese, Ulu Cami ve Erzurum Kalesi'yle kentin tarihi kalbidir.
Tarihi yapıları, doğal güzellikleri ve kültürel mirasıyla Erzurum'un en özel yerleri.
Doğa ve Manzara
Erzurum / İspir
Doğa ve Manzara
Verçenik Dağı, Erzurum İspir ile Rize sınırında 3.711 metrelik zirve; Kaçkar Dağları'nın en yüksek doruklarından biri, tırmanışı teknik donanım ister.
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Kale ve Tabya
Erzurum / Pasinler
Kale ve Tabya
Pasinler'de ovaya hâkim Hasankale: 1339'a bağlanan İlhanlı kalesi, altında Urartu duvarları, güney yamacında kaya mezarları. Restorasyon ve ziyaret.
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Kale ve Tabya
Erzurum / İspir
Kale ve Tabya
İspir'de Çoruh'a hâkim kale: bazilika kalıntısı, 12. yy kale mescidi ve çarşıdaki Tuğrul Şah Camii. Kale Eylül 2026'da restorasyonda, açılış 2027 hedefi.
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Kale ve Tabya
Erzurum / Köprüköy
Kale ve Tabya
Köprüköy Güzelhisar'da Aras'a hâkim, üç surlu Avnik Kalesi: Urartu kökeni, İlhanlı onarımları, Dede Korkut bağlantısı. Durum ve ulaşım notları.
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Ören Yeri ve Eski Yerleşim
Erzurum / Horasan
Ören Yeri ve Eski Yerleşim
Horasan Yazılıtaş köyü yakınında, Menua'nın Diauehi seferini anlatan Urartu kaya yazıtı yerinde duruyor. 2019 tahribatı, kale ve ziyaret notları.
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Ören Yeri ve Eski Yerleşim
Erzurum / Karayazı
Ören Yeri ve Eski Yerleşim
Karayazı Salyamaç yakınında iki katlı Cunni Mağarası: ortaçağ kilisesi ve Oğuz boylarına atfedilen yaklaşık 50 damga ve işaret. Ulaşım ve uyarılar.
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Kilise ve Manastır
Erzurum / Şenkaya
Kilise ve Manastır
Şenkaya Penek yakınında Zvartnots tipi Bana Katedrali'nin kalıntısı: IV. Adarnase dönemi, 1855 ve 1877'de top ateşiyle yıkıldı. Durum, ulaşım ve uyarılar.
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Kale ve Tabya
Erzurum / Pasinler
Kale ve Tabya
Çobandede (Süleymaniye) Tabyası, Erzurum ile Pasinler Ovası arasındaki tepede 1884–1896 yapımı tabya. 1916, 2024 yolu, rakım çelişkisi ve ziyaret.
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Kilise ve Manastır
Erzurum / Tortum
Kilise ve Manastır
Tortum Bağbaşı'nda Hahuli Manastırı'nın 976–1001 tarihli kilisesi, bugün Taş Cami. Plan, kabartmalar, Hahuli Triptiği ve ziyaret notları burada.
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Kale ve Tabya
Erzurum / Tortum
Kale ve Tabya
Tortumkale köyünde iç ve dış kaleli ortaçağ kalesi ve tek nefli kilise. 1549'da Osmanlı'ya geçti; 1282 fetih tarihindeki tutarsızlık ve ziyaret notları.
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Tarihi Yapı
Erzurum / Yakutiye
Tarihi Yapı
1919 Erzurum Kongresi'nin toplandığı bina. 6 Ocak 2026'dan beri deprem raporu nedeniyle kapalı, güçlendirme bekliyor; tarihi ve son durumu burada.
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Tarihi Yapı
Erzurum / Köprüköy
Tarihi Yapı
Köprüköy'de Aras üzerindeki Çobandede Köprüsü: rivayete göre 1297–98 yapımı, yedi gözlü, biri doldurulmuş. Araçlara kapalı; tarihi ve ulaşımı.
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Erzurum'u keşfetmek için hazırladığımız özel rotalar.
Çifte Minareli Medrese – Rüstem Paşa Bedesteni
1 gün · 7 durak
Gezi öncesi işinize yarayacak bilgiler ve rehber yazıları.
Erzurum’daki 21 tabyanın tam listesi: nerede oldukları, ne zaman yapıldıkları, bugün ne durumda oldukları ve hangilerinin gezilebildiği. 2,5 günlük rota önerisiyle.
25 Eylül 2026
Sabah çık akşam dön. Şelale, göl ve Öşkvank aynı güzergâhta, üçü de Uzundere'de. Nereden binilir, gün nasıl planlanır.
15 Eylül 2026
Araban yok ve hafta sonu bir yere gitmek istiyorsun. Hangi ilçeye hangi semt garajından binilir, aynı gün dönülür mü.
15 Eylül 2026
Erzurum'da iki devlet üniversitesi var. Yurt, ev, ısınma ve kışa hazırlık — şehri diğer üniversite şehirlerinden ayıran şey kampüs değil, kış.
6 Eylül 2026
Cağ kebabı, kadayıf dolması, civil peynir ve oltu taşı. Erzurum'dan ne alınacağını, gerçeğinin sahtesinden nasıl ayrılacağını yazdık.
3 Eylül 2026
Kayak için ocak–şubat, şelale için mayıs–haziran, yayla için temmuz–eylül. Erzurum'da doğru ay, gitme sebebinize göre tamamen değişiyor.
3 Eylül 2026
Erzurum'da vaktiniz kısıtlıysa şehir merkezine yarım gün, Tortum yoluna bir gün ayırın. Hangi sırayla gezeceğinizi yazdık; altta da bütün Erzurum yerlerinin ilçe ilçe listesi var.
3 Eylül 2026
Erzurum yöresinin tescilli ve geleneksel lezzetleri; tarifleri tescil belgelerinden.
Erzurum
Erzurum
Erzurum
Erzurum
Erzurum
Hınıs
İspir
Oltu
Tortum
Erzurum
Erzurum
Erzurum
Erzurum
Erzurum
Erzurum
Erzurum'a komşu illeri keşfedin.
DHMİ’ye göre 13 km. Belediye otobüsleri uçuş saatlerine göre çalışıyor; taksi ve araç kiralama da mevcut.
Evet. Erzurum, Ankara–Kars hattı üzerinde. Turistik Doğu Ekspresi 2025–2026 kış sezonunda Ankara–Kars yönünde Erzurum’da 4 saat mola verdi. Yeni sezonun takvimini TCDD’den kontrol et.
Şehir için bir gün, şehir ve Tortum vadisi için üç gün, ilin genelini tanımak için en az bir hafta.
Çok. Aralık 2024’te Türkiye’nin o aydaki en düşük sıcaklığı −26,8 °C ile Erzurum’da ölçüldü. Buna karşın kuzeydeki Çoruh ve Tortum vadileri çok daha ılıman.
Coğrafi işaret tescili “Oltu Cağ Kebabı” adıyla alındı (2010). Kebap bugün ilin her yerinde yapılıyor ve Erzurum’un simgesi sayılıyor, ama tescilli adı Oltu’yu işaret ediyor.
Şehir merkezi, kayak merkezleri ve Doğu Ekspresi için evet. Köy yolları, ören yerleri ve yayla gezileri için kış uygun değil.
Aşkale’deki Kandilli Kayak Merkezi, 2011 Dünya Üniversiteler Kış Oyunları için yapılmış kayaklı koşu ve biatlon parkurlarına sahip.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.
Daha bitmedi…
Sizin için daha iyi bir deneyim
Sitemizde çerezler kullanıyoruz. Zorunlu çerezler her zaman aktiftir, diğer çerezleri tercihlerinizle yönetebilirsiniz. Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfasını inceleyin.
Çerez tercihlerinizi yönetin
Sizlere daha iyi bir deneyim sunabilmek için çerezler kullanıyoruz. Tercihlerinizi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.
Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfamızı inceleyin.