İçeriğe geç
Lezzet

Erzurum Cılbıra / Çılbır

Erzurum

Erzurum Cılbıra ya da Çılbır; bayat ekmeğin üzerine salçalı, biberli ve yumurtalı sıcak bir karışım dökülerek yapılan, 2023'te tescillenmiş yemek.

Erzurum Cılbıra / Çılbır Hakkında

Erzurum Cılbıra / Çılbır nedir?

Erzurum Cılbıra (Çılbır), Erzurum'a özgü, bayat ekmeğin üzerine salçalı, biberli ve yumurtalı sıcak bir karışım dökülerek yapılan, 2023'ten beri mahreç işaretiyle tescilli bir yemektir. Tescil metnine göre Erzurum Cılbıra ya da Erzurum Çılbır; bayat ekmek, biber salçası, sıvı yağ, kuru soğan, yeşilbiber, domates, yumurta ve baharatlarla yapılan bir yemektir. İsteğe bağlı olarak tereyağı eklenir; sıcak servis edilir.

Yemeğin özü, bayat ekmeğin üzerine dökülen yumurtalı, salçalı bir sulu karışımdır.

Onu farklı kılan ne?

Denetimde özellikle bayat ekmek kullanılıp kullanılmadığına bakılır. Tescil metni tereyağı olarak, isteğe bağlı ve tercihen, 1244 numarayla mahreç işareti olarak tescilli Erzurum Tereyağı'nın kullanılabileceğini de belirtir.

Coğrafi işaret

Erzurum Ticaret Borsası'nın 15 Aralık 2021'deki başvurusuyla, 3 Ağustos 2023'te 1433 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi.

İlgili lezzetler

Geçmişi yine Kurtuluş Savaşı yıllarına bağlanan Kara Fatma Çorbası, yoğurtlu Ayran Aşı Çorbası ve Erzurum Ekşili Dolma da Erzurum'un tescilli yemeklerindendir. İldeki gezilecek yerler Erzurum sayfasında.

  • Coğrafi işaretli
  • Yemek
  • Erzurum
  • Yumurta
  • Kurtuluş Savaşı

Lezzetin Hikâyesi

Tescil metnine göre yemeğin geçmişi Kurtuluş Savaşı yıllarına dayanır: bayatlamış ama yenilebilir durumdaki ekmekleri değerlendirmek amacıyla geliştirilmiştir. Kıt kaynakları israf etmeden kullanma anlayışının Erzurum mutfağındaki örneklerinden biridir.

Nasıl Hazırlanır?

Malzemeler

Yemek için

  • 1 adet bayat ekmek
  • 4 adet yumurta
  • 30 ml sıvı yağ (≈ 2 yemek kaşığı)
  • 35 g tereyağı (isteğe göre) (≈ 2 yemek kaşığı)
  • 150 g kuru soğan
  • 150 g yeşilbiber
  • 40 g biber salçası (≈ 1,5 yemek kaşığı)
  • 120 g domates (≈ 1 orta boy)
  • 8 g tuz
  • 3,1 g karabiber (≈ 1 tatlı kaşığı)
  • 2,6 g pul biber (≈ 1 tatlı kaşığı)
  • 800 ml su (≈ 4 su bardağı)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Ekmeği doğra 1 bayat ekmek geniş ve derin bir tabağa doğranır.
  2. Yumurtaları çırp 4 yumurta bir kâsede kısa süre çırpılır.
  3. Soğanı kavur 30 ml sıvı yağ (isteğe göre 35 g tereyağıyla) orta ateşte kızdırılır; halka doğranmış 150 g soğan pembeleşene kadar kavrulur.
  4. Biber ve baharatı ekle Küçük doğranmış 150 g yeşilbiber, 8 g tuz, 3,1 g karabiber ve 2,6 g pul biber eklenip 2 dakika kavrulur.
  5. Salça ve domates 40 g ezilmiş biber salçası ve küçük doğranmış 120 g domates eklenip 5 dakika pişirilir.
  6. Yumurtayı ekle 800 ml su eklenir, kaynayınca ateş kısılır; çırpılmış yumurta azar azar ve karıştırılarak eklenir, 2 dakika pişirilir.
  7. Dök ve servis et Karışım bayat ekmeğin üzerine gezdirilerek dökülür; sıcak servis edilir.

Nerede Keşfedilir?

Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.

Erzurum Cılbıra / Çılbır Hakkında Sık Sorulanlar

Erzurum çılbırı neden bayat ekmekle yapılır?

Tescil metnine göre yemek Kurtuluş Savaşı yıllarında bayatlamış ekmekleri değerlendirmek için geliştirilmiştir; bayat ekmek kullanımı denetlenen özelliklerdendir.

Erzurum çılbırı ile bilinen çılbır aynı mı?

Hayır. Erzurum'daki, bayat ekmeğin üzerine dökülen salçalı, biberli ve yumurtalı sıcak bir karışımdır.

Erzurum Cılbıra / Çılbır ne zaman tescillendi?

3 Ağustos 2023'te, Erzurum Ticaret Borsası adına 1433 numarayla mahreç işareti olarak tescillendi.

Erzurum çılbırında yumurta nasıl eklenir?

Tescil metnine göre su kaynayınca ateş kısılır; çırpılmış yumurta azar azar ve karıştırılarak eklenip 2 dakika pişirilir, sonra karışım ekmeğin üzerine dökülür.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

  • Kurtuluş Savaşı kökeni sözlü anlatıya mı dayanıyor, yazılı bir kaynağı var mı?
  • "Cılbıra" adı nereden geliyor; "çılbır" ile aynı kökten mi?
  • Yemek savaştan önce Erzurum'da başka bir adla yapılıyor muydu?
  • Geleneksel olarak hangi ekmek (tandır, lavaş, fırın ekmeği) kullanılırdı?
  • Bugün Erzurum'da bu yemeği menüsünde bulunduran lokanta var mı?
Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?

Haritada Keşfet Rotaları Gör