Tortum Gölü
Başlangıç
Kale ve Tabya
Engüzekkapı Kalesi
Erzurum / Uzundere
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Uzundere merkeze 3 km, Tortum Çayı kıyısındaki sarp kayalıkta Orta Çağ kalesi. 1.200 metrelik yolu Eylül 2026'da asfaltlandı, otomobille çıkılıyor.
Hakkında
Engüzek (Ağcakale) Kalesi, Uzundere'nin Dikyar köyü sınırlarında, Tortum Çayı kıyısında yükselen sarp bir kayalığın üstünde duran Orta Çağ kalesi. Kitabesi olmadığı için ne zaman yapıldığı kesin bilinmiyor. Kaleye çıkan 1.200 metrelik yol Eylül 2026'da sıcak asfaltla yenilendi (AA; İHA). Gitmeden bil: korkuluklar henüz planlama aşamasında; kayalık kenarları açık.
Yola çıkmadan önce: Yol yeni asfaltlandı ama korkuluk henüz planlama aşamasında (İHA, Eylül 2026). Kale sarp bir kayalığın üstünde ve kenarları korumasız; çocukla ve ıslak havada dikkatli ol.
Kaleyi kim yaptı?
Kesin bilinmiyor; kalede kitabe yok. Erzurum Valiliği kalenin Orta Çağ'da yapıldığını ve bölgede hüküm süren Türk beylerine atfedildiğini yazıyor. Erzurum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün rehberi Bizans dönemini olası gösteriyor. Tiflis Devlet Üniversitesi yayınındaki A. Chikobava'nın 2018 çalışması ise kaleyi tarihî Tao bölgesinin tahkimatı sayıyor. Üç görüşü de kaynağıyla veriyoruz.
Yukarıda ne var?
Valiliğe göre kalenin doğu ve güneyde iki kapısı var; burçlar çoğunlukla güneyde toplanmış. Valilik ve KTB rehberi kalede gizli su yollarından, hamam ve fırın kalıntılarından söz ediyor. Chikobava'nın çalışmasında kale içinde bir kilise anılıyor ve ölçüler 84 × 51 metre olarak veriliyor; AA ise surların yaklaşık 30 metreye ulaştığını yazıyor.
Yol ve düzenleme nasıl?
Hürriyet Daily News'in AA kaynaklı haberine göre Eylül 2026'da Valilik ve Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle kaleye çıkan 1.200 metrelik yol sıcak asfaltla yenilendi ve yaklaşık 800 metrekarelik bir alan düzenlendi; Vali Aydın Baruş daha fazla restorasyon yapılacağını söyledi. İHA'ya göre yol kenarına korkuluk yapılması planlanıyor. Kalenin 2006'da tescil edildiğini basın haberleri yazıyor; tescil kararını görmedik.
Nasıl gidilir?
Kale Erzurum–Artvin karayolunda, Uzundere'nin Dikyar köyü sınırlarında. Yenilenen bağlantı yoluyla otomobille yukarı çıkılabiliyor (AA; İHA). Uzundere'deki öbür duraklarla birlikte gezmek için Uzundere hattı rotasına, yol için Doğu Anadolu'da araçla gezmek rehberine bak.
Sayfadaki koordinat yerinde doğrulanmadı.
Ne zaman gidilmeli?
Önerilen bir dönemi resmî bir kaynakta bulamadık. Kayalık kenarları korumasız olduğu için kuru havayı seç.
Yakınında ne var?
Aynı ilçede Tortum Şelalesi, Tortum Gölü ve Tao bölgesinin bir başka yapısı Öşkvank Kilisesi var. Aralarındaki yol mesafelerini doğrulayamadık.
Bilmediklerimiz
- Kalenin tescil kararının tarihi ne?
- Kale içinde şapel ve sarnıç var mı?
- Kalenin Uzundere merkezine kesin uzaklığı ne: 3 km mi, 5 km mi?
- Korkuluklar ne zaman yapılacak?
- Giriş ücreti ve ziyaret saati var mı?
- Rakım 1180 m
- Öne çıkan Tortum Çayı'nın yaklaşık 150 m yukarısındaki kayalıkta Orta Çağ kalesi
- Kategori Kale ve Tabya
- İlçeye uzaklık Kaynaklar farklı: 3 km (Valilik) / 5 km (KTB rehberi)
- Dönem Orta Çağ; kitabe yok (Valilik)
- Diğer adları Ağcakale (KTB rehberi); alandaki tabelada Üngüzek (Chikobava 2018)
- Kayalık Yaklaşık 150 m (AA; İHA)
- Yol 1.200 m sıcak asfalt, Eylül 2026; yaklaşık 800 m² otopark ve çevre düzenlemesi (AA)
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Engüzekkapı Kalesi'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Engüzekkapı Kalesi
Bu yer bir rotada
Uzundere hattı: göl, şelale, kilise, kale: 5 durak, Engüzekkapı Kalesi 5. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
40 dk
-
1 sa 30 dkTortum Şelalesi
Önceki duraktan ~5 km
-
40 dkÖşkvank Kilisesi
Önceki duraktan ~11 km
-
Uzundere merkez
Önceki duraktan ~10 km
-
1 saat
Engüzekkapı Kalesi Buradasınız
Önceki duraktan ~3 km
Kaynaklar
- Erzurum Valiliği, Engüzek Kalesi Uzundere'ye 3 km, Dikyar köyünde; kitabe yok, yapım tarihi bilinmiyor; kapılar ve burçlar. Resmî Yayın
- Vikipedi, Engüzek Kalesi Orta Çağ Gürcü kalesi görüşü; kaynaklarda "Ağca Kala" adı; 1.180 m rakım; 1574 Osmanlı defteri. (Erişilemedi; yalnız destekleyici.) Ansiklopedi
- İletişim Başkanlığı, "Tarihin izlerini taşıyan ve eşsiz manzarasıyla Engüzek Kalesi" Valiliğin tanıtım videosu: Doğu Roma dönemi tahmini; dört kule, ~30 m surlar, kilise ve sarnıçlar. (Bağlantı içerik göstermiyor; doğrulanmadı.) Resmî Yayın
- Basın haberleri, Eylül 2026: kaleye ulaşım ve çevre düzenlemesi 1.200 m'lik yolun asfaltlanması, ~800 m² çevre düzenlemesi; Vali'ye göre günde 500–600 ziyaretçi; 2006 tescil kararı. (AA kaynaklı haber; yalnız destekleyici.) Haber
- Erzurum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Erzurum Turizm Rehberi (İngilizce, PDF) Uzundere merkezine 5 km; Ağcakale adı; Bizans dönemi olasılığı; su yolları, hamam ve fırın. Resmî Yayın
- Hürriyet Daily News (AA), "New paved road smooths journey to historic Engüzekkapı Castle" 1.200 m sıcak asfalt yol, ~800 m² alan düzenlemesi, planlanan restorasyon (Eylül 2026). Haber
- Gazete Vatan (İHA), Engüzekkapı Kalesi haberi Asfaltlanan 1.200 m yol, Dikyar, ~150 m kayalık, planlanan korkuluk (Eylül 2026). Haber
- Chikobava, A., Proceedings of the Institute of Georgian History 13, Tiflis Devlet Üniversitesi Kalenin Tao bölgesindeki yeri; 84 × 51 m ölçü, 1.180 m rakım, kale içindeki kilise; Üngüzek tabelası. Akademik Çalışma
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Engüzekkapı Kalesi'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Engüzekkapı Kalesi hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Engüzekkapı Kalesi Hakkında Sık Sorulanlar
Engüzek Kalesi nerede?
Uzundere'nin Dikyar köyü sınırlarında, Uzundere–Tortum yolu üstünde, Tortum Çayı kıyısında (Erzurum Valiliği).
Kaleye arabayla çıkılır mı?
Evet. 1.200 metrelik yol Eylül 2026'da sıcak asfaltla yenilendi; yukarıda düzenlenmiş bir otopark alanı var (AA; İHA).
Giriş ücretli mi?
Ekim 2026 itibarıyla resmî bir bilgi bulamadık; gitmeden Uzundere Kaymakamlığı'na sor.
Kaleyi kim yaptı?
Kesin bilinmiyor, kitabesi yok; Türk beyleri, Bizans ve Gürcü (Tao) dönemi görüşleri var (Valilik; KTB rehberi; Chikobava 2018).
Başka adı var mı?
Ağcakale; alandaki tabelada Üngüzek Kalesi yazıyor (KTB rehberi; Chikobava 2018).
Restore edilecek mi?
Vali daha fazla restorasyon yapılacağını söyledi; takvim açıklanmadı (AA, Eylül 2026).
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.