Çifte Minareli Medrese
Başlangıç
Cami ve Medrese
Lala Mustafa Paşa Camii
Erzurum / Yakutiye
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Erzurum Lala Mustafa Paşa Camii, 1562-63'te yapılan, Mimar Sinan'a atfedilen kubbeli Osmanlı camii. Şehir merkezinde, ibadete açık; ziyaret ipuçları.
Hakkında
Lala Mustafa Paşa Camii, Erzurum Beylerbeyi Lala Mustafa Paşa'nın 970 (1562-63) yılında yaptırdığı, merkezî kubbeli ve kare planlı bir Osmanlı camii. Cumhuriyet ile Menderes caddelerinin kesiştiği yerde duruyor ve ibadete açık. Kültür Portalı yapıyı Mimar Sinan'a veriyor; bazı kaynaklar ise planın İstanbul'da çizildiğini ama Sinan'ın inşaatta bizzat bulunmadığını yazıyor.
Yakutiye Medresesi'nin hemen yanında; ikisini arka arkaya gezmek 14. yüzyıl İlhanlı ile 16. yüzyıl Osmanlı mimarisini yan yana görmek demek.
Yola çıkmadan önce: İbadete açık bir cami. Namaz vakitleri dışında git, genel cami adabına uy.
Neden değerli?
Mimar Sinan'ın eserleri çoğunlukla İstanbul, Edirne ve batı Anadolu'da yoğunlaşıyor. Doğu Anadolu'da Sinan'a atfedilen bir yapı görmek nadir bir fırsat.
Cami, o sırada Erzurum Beylerbeyi olan ve sonradan sadrazamlığa yükselen Lala Mustafa Paşa tarafından yaptırıldı (TDV İslâm Ansiklopedisi; Küre Ansiklopedi).
Gerçekten Mimar Sinan eseri mi?
Kaynaklar farklı şeyler söylüyor. Kültür Portalı ve Boğaziçi Üniversitesi Aptullah Kuran Arşivi yapıyı Mimar Sinan'a veriyor. Küre Ansiklopedi'ye göre plan İstanbul'da hazırlandı, ama Sinan inşaata bizzat katılmadı. TDV İslâm Ansiklopedisi'nin maddesi ise mimar adı vermiyor.
Ziyaret ederken nelere dikkat etmelisin?
- İbadete açık; namaz vakitleri dışında gitmen daha rahat olur.
- Genel cami adabına uy: ayakkabını çıkar, örtünmeye dikkat et.
- Yakutiye Medresesi'yle birlikte planla, ikisi yan yana.
Mimarisi nasıl?
Cami yaklaşık 21,20 × 21,10 metrelik kare planlı bir yapı. Ortadaki kubbe 10,56 metre çapında ve sekizgen bir kasnağa oturuyor; köşelerdeki dört küçük kubbe 4,50 metre çapında ve kasnaksız (TDV İslâm Ansiklopedisi).
Kültür Portalı'na göre plan, İstanbul'daki Şehzadebaşı ve Sultanahmet camilerinde görülen merkezi kubbe şemasının çok daha küçük ölçekli bir uygulaması: orta kubbeyi dört ayak taşıyor, dört yanda yarım tonozlar, köşelerde küçük kubbeler var.
İçeriyi iki sıra hâlinde dizilmiş 28 pencere aydınlatıyor. Alt pencere alınlıklarındaki çiniler Rus işgali sırasında zarar görmüş. Mukarnaslı mihrabın üstünde bir kitabe bulunuyor.
Minare ve avlu
Tek şerefeli minare, kare kaide üzerinde silindirik gövdeli; beyaz taşın arasına kırmızı taş bantlar örülmüş. Beş birimli son cemaat yerinin sütun başlıkları mukarnaslı. Avludaki sekizgen, konik çatılı şadırvanı da gözden kaçırma.
Onarımlar
Külliyeye 1836–1839'da bir muvakkithane eklendi. Cami 1694, 1721, 1836–1839, 1851, 1870, 1889, 1962 ve 1971'de onarım gördü. Külliyenin mektebi 1983'te belediye tarafından yıktırıldı ve yeri park yapıldı (TDV İslâm Ansiklopedisi).
Bilmediklerimiz
- Sinan tezkirelerinde bu cami geçiyor mu?
- “Erzurum'daki ilk Osmanlı camii” iddiası ikinci bir kaynakla doğrulanabilir mi?
- 1971'den sonra camide hangi onarımlar yapıldı?
- Caminin tam koordinatı ne?
- Öne çıkan Mimar Sinan'a atfedilen, 10,56 m çaplı merkezi kubbeli 16. yüzyıl Osmanlı camii
- Kategori Cami ve Medrese
- Yapım 970 (1562-63), mihraptaki kitabeye göre
- Mimar Mimar Sinan'a atfediliyor (kaynaklar farklı)
- Yaptıran Erzurum Beylerbeyi Lala Mustafa Paşa
- Durum İbadete açık
- Yanında Yakutiye Medresesi
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Lala Mustafa Paşa Camii'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Lala Mustafa Paşa Camii
Bu yer bir rotada
Erzurum merkez: yarım günde yedi durak: 7 durak, Lala Mustafa Paşa Camii 4. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
40 dk
-
25 dkErzurum Ulu Cami
Önceki duraktan ~0,1 km
-
30 dkYakutiye Medresesi
Yakutiye
-
20 dk
Lala Mustafa Paşa Camii Buradasınız
Yakutiye
-
45 dkErzurum Kalesi
Yakutiye
-
30 dkÜç Kümbetler
Yakutiye
-
45 dkRüstem Paşa Bedesteni
Yakutiye
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Lala Mustafa Paşa Külliyesi (Erzurum)" (c. 27) 970 (1562–63) yapımı; cami, mektep ve hamamdan oluşan külliye; 1694–1971 arası onarımlar. Ansiklopedi
- Erzurum Ansiklopedisi, "Lâlâ Mustafa Paşa Camii" Kitabe (H. 970 / 1562); planın Mimar Sinan tarafından İstanbul'da hazırlandığı; ölçüler ve kubbe. Ansiklopedi
- Archnet, Lala Mustafa Pasa Camii Bânisi, mimarı (Mimar Sinan) ve tarihi; plan ve kesit çizimleri. (Not: bağlantı Erzurum’daki yapıyı açmıyor; doğrulanmadı.)
- Vikipedi, Lala Mustafa Paşa Camii (Erzurum) Erzurum'daki ilk Osmanlı camisi oluşu; günümüze ulaşan ve ulaşmayan külliye yapıları. (Erişilemedi; yalnız destekleyici.) Ansiklopedi
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Lala Mustafa Paşa" Yapıyı yaptıran Lala Mustafa Paşa'nın hayatı ve o dönemde Erzurum Beylerbeyi olması. Ansiklopedi
- Kültür Portalı (T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı), Lala Paşa Camisi Yapının Mimar Sinan'a atfedilmesi; şehir merkezindeki konumu. Resmî Yayın
- Küre Ansiklopedi, Lala Mustafa Paşa Camii (Erzurum) Planın İstanbul'da hazırlandığı, Sinan'ın inşaatta bizzat bulunmadığı görüşü; Cumhuriyet ve Menderes caddelerinin kesişimindeki konum (destekleyici). Ansiklopedi
- Boğaziçi Üniversitesi Aptullah Kuran Arşivi, Erzurum Lala Mustafa Paşa Camii Yapının Mimar Sinan eserleri arasında arşivlenmesi. Web Sitesi
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Lala Mustafa Paşa Camii'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Lala Mustafa Paşa Camii hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Lala Mustafa Paşa Camii Hakkında Sık Sorulanlar
Gerçekten Mimar Sinan yapısı mı?
Kültür Portalı yapıyı Mimar Sinan'a veriyor. Küre Ansiklopedi'ye göre plan İstanbul'da hazırlandı ama Sinan inşaatta bizzat bulunmadı; TDV İslâm Ansiklopedisi mimar adı vermiyor.
Ne zaman yapıldı?
Mihraptaki kitabeye göre 970 (1562-63) yılında (TDV İslâm Ansiklopedisi).
Nerede, nasıl gidilir?
Yakutiye'de, Cumhuriyet ve Menderes caddelerinin kesişiminde; merkezden yürüyerek gidebilirsin (Küre Ansiklopedi; Kültür Portalı).
Giriş ücretli mi?
İbadete açık bir cami; ücret alındığına dair bir bilgi bulamadık (Ekim 2026).
Külliyeden başka ne kaldı?
Hamam ayakta; mektep 1983'te yıktırıldı (TDV İslâm Ansiklopedisi).
Lalapaşa Camii ile aynı mı?
Evet, halk arasında Lalapaşa Camii olarak da anılıyor.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.