Aziziye

Coğrafya ve iklim

İlçe Erzurum Ovası ile Daphan Ovası üzerinde yer alır. Karasu (Fırat'ın kollarından) ilçe topraklarının önemli bölümünden geçer; Serçeme ve Pulur çayları da başlıca akarsulardandır. Kuzgun Barajı gölü ilçe sınırlarındadır. Karasal iklim hâkimdir: yazlar kısa, sıcak ve kurak; kışlar uzun, soğuk ve karlıdır. İlçe yüzölçümü kaynaklara göre yaklaşık 1.500–1.700 km² arasında verilmektedir.

Gezilecek yerler

• Aziziye Tabyaları: 1867–1872 yılları arasında inşa edilen savunma yapıları; birinci tabya yaklaşık 2.068 metre yükseklikte. Tabyalar kentin doğusunda, Erzurum–Kars yolu üzerindeki Topdağ yamacındadır; Aziziye ilçe merkezi Ilıca ise kentin batısında kalır. Aziziye Tabyası 1 ve Nene Hatun'un kabri 06.08.2026–20.10.2028 arasında restorasyon nedeniyle ziyarete kapalı; Aziziye 2, 3 ve Mecidiye tabyaları açık (Ekim 2026 itibarıyla).
• Ilıca Kaplıcası: Kaynaklarda termal suyun sıcaklığı 36–39,4 °C arasında veriliyor. KUDAKA'nın 2010 raporu suyun romatizmal, deri ve sinir sistemi rahatsızlıklarına iyi geldiğini belirtiyor.
• Erzurum Ovası manzaraları: Özellikle ilkbahar ve yaz aylarında ova köylerinde kırsal gezi yapılabilir.

Aziziye'yi gezmek için en uygun dönem, tabyalara çıkan yolların kardan arındığı Mayıs–Ekim aralığıdır. Tabyaların bulunduğu sırtlardan Erzurum Ovası ve kent geniş bir açıdan izlenebilir; özellikle gün batımında manzara etkileyicidir. Kaplıca ise dört mevsim açık olduğundan kış aylarında Palandöken'de kayak yapan ziyaretçiler için de iyi bir dinlenme seçeneğidir. 93 Harbi'nde Erzurum savunmasında yaşananları anlamak isteyenler, tabyaları Erzurum Tabyalar Rotası ve kentteki müzelerle birlikte gezerek ilçenin tarihî önemini daha iyi kavrayabilir.

Yöresel lezzetler

Aziziye'de Erzurum mutfağının bilinen tatları sofraları süsler: coğrafi işaretli cağ kebabı, katmer katmer açılan su böreği, yoğurtlu ayran aşı çorbası ve cevizli kadayıf dolması. Ova köylerinde üretilen tereyağı ve peynir de ilçeden alınabilecek ürünlerdir.

Yönetim

Valilik ve kaymakamlık sitesine göre (03.10.2026 kontrol) Aziziye Kaymakamı Mehmet Faruk Kazdal'dır; 17.06.2026 tarihli kararnameyle atanmıştır. Aziziye Belediye Başkanı Emrullah Akpunar, 31 Mart 2024'te Yeniden Refah Partisi'nden seçilmiş, Ağustos 2024'te AK Parti'ye katılmıştır. Erzurum büyükşehir statüsünde olduğu için 6360 sayılı Kanun gereği 2014'ten bu yana köyler ve belde belediyeleri mahalleye dönüşmüştür; bu nedenle ilçede belde belediyesi ve tüzel kişiliği olan köy bulunmuyor. Vikipedi'deki listeye göre ilçede 71 mahalle bulunur.

Ulaşım

Aziziye, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün uzaklık cetveline göre Erzurum il merkezine 15 kilometredir ve Erzurum'un batıya açılan karayolu (Erzincan yönü) ilçeden geçer. Kent içi toplu taşıma ve dolmuşlarla Ilıca'ya kolayca ulaşılır. Erzurum Havalimanı ve Erzurum Garı kent merkezine yakındır.