Merkez
Muş
Merkez, Muş'un 203.810 nüfuslu en kalabalık ilçesi: Alaaddin Bey Camii, 12 kemerli Murat Köprüsü, Güzeldağ Kayak Merkezi ve nisan sonu açan Muş lalesi.
- 7 yer sayfası
- 1 rota
- 131 köy/mahalle
Muş Ovası, Murat Vadisi ve Malazgirt meydanı
Muş
Muş, Murat Nehri'nin suladığı geniş ovası, 1071 Malazgirt Muharebesi alanı, Haçlı Gölü, Murat Köprüsü ve nisanda açan Muş lalesiyle bilinen Doğu Anadolu ili.
- 6 İlçe
- 18 Yer sayfası
- 463 Köy
- 1 Rota
- 0 Yazı
Muş Hakkında
Muş, Doğu Anadolu'da Murat Nehri'nin suladığı Muş Ovası'nın kenarında bir il. 26 Ağustos 1071'deki Malazgirt Meydan Muharebesi bu ilin sınırları içinde yapıldı. En bilinen duraklar Malazgirt'teki tarihi milli park ve kale, şehir merkezindeki Muş Kalesi ve Alaaddin Bey Camii, Tarihi Murat Köprüsü, Bulanık'taki Haçlı Gölü ve Varto'daki Kayalıdere ören yeri.
Muş nerede, kaç ilçesi var?
Muş altı ilçeden oluşuyor: Merkez, Bulanık, Malazgirt, Varto, Hasköy ve Korkut. Doğuda Ağrı ve Bitlis, kuzeyde Erzurum, batıda Bingöl, güneyde Diyarbakır, Batman ve Bitlis ile komşu. Plaka kodu 49. Muş 1923'te il oldu (Küre Ansiklopedisi).
- Nüfus: 389.127 (31.12.2025). İlçelere göre Merkez 203.810, Bulanık 68.983, Malazgirt 40.595, Varto 28.804, Hasköy 27.684, Korkut 19.251.
- Yüzölçümü: 8.196 km² (Küre) ya da 8.718 km² (Vikipedi EN). Kaynaklar çelişiyor.
- Arazi: Ovalar il alanının %27,2'sini, platolar %37,9'unu, dağlık alanlar %34,9'unu kaplıyor. Muş Ovası yaklaşık 80 km uzunluğunda, 30 km genişliğinde ve 1.650 km² (Küre).
- Murat Nehri: 600 km uzunluğunda. İlin en önemli vadisi Murat Vadisi. Muş, Fırat Havzası içinde yer alıyor (Küre).
- Havalimanı: Muş Sultan Alparslan Havalimanı (MSR), 26 Şubat 1992'de açıldı (Vikipedi EN). Şehir merkezine 16 km.
- Demiryolu: Demiryolu Muş'a 1955'te ulaştı. Gar, şehir merkezine 3 km uzaklıkta.
Kaynaklar: TÜİK ADNKS 2025 verisini aktaran nüfus tabloları, Küre Ansiklopedisi, Vikipedi (EN) ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Muş İl Müdürlüğü'nün il tanıtım belgesi (erişim 11.10.2026).
Muş'un iklimi nasıl, ne zaman gidilir?
Muş'ta sert, karasal bir iklim hâkim. MGM'nin 1964–2025 ölçümlerine göre:
- Ocak ortalaması: −6,8 °C
- Temmuz ortalaması: 25,1 °C
- Ölçülen en yüksek sıcaklık: 41,6 °C (temmuz)
- Ölçülen en düşük sıcaklık: −34,4 °C (şubat)
- En yüksek kar kalınlığı: 163 cm (23.02.1992)
Ovadaki lale açışını görmek isteyenler için nisan ortası önemli. Küre'ye göre Muş lalesi bu dönemde açıyor ve çiçeklenme 15–20 gün sürüyor. Malazgirt Zaferi anma etkinlikleri her yıl ağustosta yapılıyor. 2026'da Malazgirt'teki program 24–26 Ağustos'ta düzenlendi. Kış sporu için şehre yakın Güzeldağ Kayak Merkezi var.
Muş'ta neler görülür?
Merkez
- Muş Kalesi: Şehir merkezinde. Yapım tarihi bilinmiyor. Çevresi Kale Parkı olarak düzenlendi.
- Ulu Cami: 14. yüzyıldan, moloz taştan yapılmış. Kitabesinde tarih yok.
- Alaaddin Bey Camii ve Hamamı: 18. yüzyıl başında yapıldı. Cami, yaklaşık iki yıllık restorasyonun ardından Kasım 2016'da yeniden açıldı.
- Hacı Şeref Camii: 17. yüzyıldan (Küre).
- Yıldızlı Han: 1307'de yapılan iki katlı han, şehir merkezinde.
- Haspet Kalesi: Alt duvarları harçsız bazalt, üst kısmı kerpiç. Yapım tarihi bilinmiyor (Vikipedi EN). Şehrin güneyindeki Kızıl Ziyaret Tepesi'nde ise ilk olarak Urartuların yaptığı Muşet Kalesi var.
- Tarihi Murat Köprüsü: Şehir merkezine 12 km. Yaklaşık 143 m uzunluğunda, 5 m genişliğinde, 12 kemerli. Selçuklu döneminde yapıldı. 1871 tarihli kitabesi Osmanlı dönemindeki onarımı gösteriyor. Köprü hâlâ kullanılıyor.
- Muş Müzesi: 1938'de yapılan ve restore edilen bir okul binasında. Yaklaşık 2.000 eser sergileniyor (Bengütürk, 2023).
- Güzeldağ Kayak Merkezi: Şehir merkezine 8 km, 1.000 m uzunluğunda teleski var.
- Mercimekkale Höyüğü ve Yağcılar Höyüğü: Ovadaki eski yerleşim tepeleri. Mercimekkale'deki Bizans dönemi kalenin büyük bölümü toprak altında.
- Kepenek köyü: Urartu yazıtı bulunan Kepenek Höyüğü ve 4. yüzyıla tarihlenen manastır kalıntıları burada. Küre'nin kültür varlıkları listesinde ayrıca Çanlı Kilise ve Meryem Ana Kilisesi yer alıyor.
Malazgirt
- Malazgirt Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı: 2018'de ilan edildi, 238 hektar. İçinde 1071 adımlık Fetih Yolu, namazgah, hipodrom, okçuluk, cirit ve güreş alanları, Han Otağı ve 16 tematik çadır bulunuyor (Tarım ve Orman Bakanlığı; Küre).
- Malazgirt Kalesi: Bizans ve Selçuklu dönemlerinde stratejik bir garnizon kalesiydi ve Yukarı Murat Havzası'nı denetliyordu. Ağustos 2025'te Muş Alparslan Üniversitesi'nden yaklaşık 30 akademisyenle iç giriş kapısında kazı başladı. Hedef, alanı açık hava müzesine dönüştürmek (Habertürk).
- Zafer Anıtı: 1992'de tamamlandı, 52'şer metrelik iki sütundan oluşuyor.
- 1071'den 2071'e Türk Tarihi Zaman Tüneli Müzesi: Malazgirt Muharebesi'nin minyatürünü içeren panoramik müze.
- Bostankale Höyüğü: Botan köyündeki Urartu yerleşimi, birinci derece sit alanı. İlçede ayrıca Zincirli (Katerin) ve Tıkızlı kaleleri var.
- Kaz (Gaz) Gölü: Aktuzla'nın kuzeydoğusunda küçük, karstik bir göl. Suyu tuzlu ve acı. Göçmen kuşlar için önemli bir durak (Küre).
Bulanık
- Haçlı Gölü: Bulanık'ın yaklaşık 10 km güneyinde, 1.600 m yükseklikte. En derin yeri 7 m (Vikipedi EN). Koruma altında.
- Şor Gölü: Sazlıkları, Türkiye'de telli turnanın üremesi kesin olarak bilinen son alan. Koruma altında.
- Mollakent Medresesi: Küre'ye göre 1321 tarihli. Yanında Mollakent Camii bulunuyor.
- Esenlik Camii: Tek kubbeli. Kitabesine göre 1325 tarihli, 1985'te onarıldı.
- Bilican Dağları: En yüksek zirvesi 2.950 m (Küre).
Varto
- Kayalıdere ören yeri: Kayalıkaya köyünde, Muş merkezine 40 km. Urartu askerî yerleşimi. 1965 kazılarında tapınak, kale, şarap küplerinin bulunduğu depo ve kaya mezarı ortaya çıkarıldı.
- Hamurpet (Akdoğan) gölleri: Büyük Hamurpet Gölü 2.149 m, Küçük Hamurpet Gölü 2.173 m yükseklikte (Küre). Gölde sazan, ördek ve kaz yaşıyor. Alan koruma altında.
- Künav Mağarası: Kayadelen köyünde, yaklaşık 3 km uzunluğunda.
Varto, 19 Ağustos 1966'da 6,8 büyüklüğünde bir depremle sarsıldı (Vikipedi EN).
Hasköy ve Korkut
Hasköy 264 km² ile ilin yüzölçümü en küçük ilçesi. Korkut 775 km² büyüklüğünde. Korkut'ta Muş–Bitlis sınırına yakın Yünören Camii bulunuyor.
İlçeler, köyler ve mahalleler
Vikipedi'nin (EN) ilçe sayfalarına göre köy ve belediye sayıları şöyle: Merkez 98 köy ve 9 belediye, Bulanık 55 köy ve 7 belediye, Malazgirt 75 köy ve 2 belediye, Varto 93 köy ve 1 belediye, Hasköy 17 köy ve 2 belediye, Korkut 30 köy ve 2 belediye. Toplam 368 köy ve 23 belediye ediyor. İlçe alanları Merkez 2.818 km², Bulanık 1.948 km², Malazgirt 1.595 km², Varto 1.318 km², Korkut 775 km² ve Hasköy 264 km².
Yöresel lezzetler
Muş Çorti Aşı, 10 Ocak 2019'da mahreç işareti olarak tescillendi. Çorti turşusu, kuzu incik, bulgur, tereyağı ve salçayla yapılıyor (Küre). Muş eski kaşarı 2023'te coğrafi işaret aldı. Yaz yaylalarındaki hayvanların sütüyle, yaklaşık yüzde 50 inek, 40 koyun ve 10 keçi sütü karışımıyla yapılıyor. Peynir satışa çıkmadan önce 6 ay soğuk hava deposunda bekletiliyor (Politikam, 2024). Küre'nin yöresel yemekler listesinde ayrıca Muş köftesi (hafta direği), hez dolması, kırkçikli kelem dolması ve keşkek var.
Yönetim
Muş Valisi: Avni Çakır. 18 Ağustos 2023'te göreve başladı (Küre). Ekim 2026 tarihli haberlerde de Muş Valisi olarak geçiyor (erişim 11.10.2026).
Gitmeden bilmen gerekenler
- Kışlar sert. MGM kayıtlarında −34,4 °C ve 163 cm kar kalınlığı var. Kış yolculuğundan önce yol durumunu kontrol et.
- Muş lalesi korunan bitki türleri arasında. Küre'ye göre Bern Sözleşmesi kapsamında değerlendiriliyor. Çiçek koparma, soğan sökme.
- Malazgirt'teki anma programı her yıl ağustosta yapılıyor (2026'da 24–26 Ağustos). Bu tarihlerde gideceksen konaklamayı önceden planla.
- Haçlı, Şor ve Hamurpet gölleri koruma altında. Alan kurallarına uy.
Komşu illerde neler var?
- Plaka 49
- Bölge Doğu Anadolu
Muş İlçeleri
6 ilçesini keşfedin.
Muş'tan Fotoğraflar
8 fotoğraf
Haspet Kalesi'nden Muş şehri ve Muş Ovası · Dosseman, Wikimedia Commons
Muş Ovası'nda kıvrılarak akan dere ve kıyısındaki ağaçlar · Dosseman, Wikimedia Commons
Muş Lalesi Tarlaları ve Lale Festivali · Dûrzan Cîrano, Wikimedia Commons
Akdoğan Gölleri · Serkan sezgin, Wikimedia Commons
Malazgirt Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı · Seyma uygun, Wikimedia Commons
+3fotoğraf
Tarihi yapıları, doğal güzellikleri ve kültürel mirasıyla Muş'un en özel yerleri.
-
Fotoğraf henüz yokDoğa ve Manzara
Muş Lalesi Tarlaları ve Lale Festivali
Muş / Korkut
Doğa ve Manzara
Muş Lalesi Tarlaları, Muş Ovası'nda nisan sonu ile mayıs başında açan kırmızı Muş lalesinin görüldüğü, Korkut'ta Lale Festivali yapılan alan.
Son güncelleme: 11 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokDoğa ve Manzara
Künav Mağarası
Muş / Varto
Doğa ve Manzara
Künav Mağarası, Varto'da Kayadelen köyü yakınında bulunan, yaklaşık 3 km uzunluğunda, iki katlı ve alt katından akarsu geçen bir karst mağarası.
Son güncelleme: 11 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokDoğa ve Manzara
Akdoğan Gölleri
Muş / Varto
Doğa ve Manzara
Akdoğan Gölleri, Varto'da Akdoğan Dağları'nda yaklaşık 2.150 m yükseklikte yer alan, Büyük ve Küçük Akdoğan'dan oluşan iki volkanik krater gölü.
Son güncelleme: 11 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokÖren Yeri ve Eski Yerleşim
Kayalıdere Kalesi
Muş / Varto
Ören Yeri ve Eski Yerleşim
Kayalıdere Kalesi, Varto'da Murat Nehri kıyısındaki kayalık bir tepede yer alan, MÖ 9. yüzyıl sonu ile 8. yüzyıl başına tarihlenen Urartu kalesi.
Son güncelleme: 11 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokTarihi Yapı
Malazgirt Zafer Anıtı
Muş / Malazgirt
Tarihi Yapı
Malazgirt Zafer Anıtı, 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi'ni anmak için Malazgirt'te yapılan, karşılıklı iki büyük sütundan oluşan açık hava anıtı.
Son güncelleme: 11 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokKale ve Tabya
Malazgirt Kalesi
Muş / Malazgirt
Kale ve Tabya
Malazgirt Kalesi, eski Malazgirt kentini bütünüyle çevreleyen, Wikipedia'ya göre 10. yüzyılda Bizanslılarca siyah taş ve Horasan harcıyla yapılan kale.
Son güncelleme: 11 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokÖren Yeri ve Eski Yerleşim
Malazgirt Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı
Muş / Malazgirt
Ören Yeri ve Eski Yerleşim
Malazgirt Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı, 1071 Malazgirt Muharebesi'nin anısına 2018'de ilan edilen, Malazgirt'teki 238 hektarlık tarihi milli park.
Son güncelleme: 11 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokÖren Yeri ve Eski Yerleşim
Mercimekkale Höyüğü
Muş / Merkez
Ören Yeri ve Eski Yerleşim
Mercimekkale Höyüğü, Muş'ta Murat Nehri'nin doğu kıyısında, üzerinde Bizans dönemine ait bir kale bulunan ve 1990'da 1. derece sit ilan edilen höyük.
Son güncelleme: 11 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokDoğa ve Manzara
Sazlık Gölü
Muş / Bulanık
Doğa ve Manzara
Sazlık Gölü, Muş'un Bulanık ilçesinde yaklaşık 3.060 hektarlık, 113 kuş türünün kaydedildiği ulusal öneme haiz bir sulak alan.
Son güncelleme: 11 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokKayak Merkezi
Güzeldağ Kayak Merkezi
Muş / Merkez
Kayak Merkezi
Güzeldağ Kayak Merkezi, Muş kent merkezine 8 km uzaklıkta, yaklaşık 2.300 metre yükseklikte, 1.000 metrelik teleskisi bulunan kayak merkezi.
Son güncelleme: 11 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokTarihi Yapı
Yıldızlı Han
Muş / Merkez
Tarihi Yapı
Yıldızlı Han, Muş kent merkezinde, 1307 yılında inşa edilen, İpek Yolu üzerinde ticaret ve konaklama için kullanılmış iki katlı tarihi han.
Son güncelleme: 11 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokCami ve Medrese
Mollakent Medresesi ve Camii
Muş / Bulanık
Cami ve Medrese
Mollakent Medresesi ve Camii, Muş'un Bulanık ilçesindeki Mollakent köyünde yer alan, 14. yüzyıldan kalma tarihî medrese ve cami külliyesi.
Son güncelleme: 11 Ekim 2026
Muş'u keşfetmek için hazırladığımız özel rotalar.
-
Fotoğraf henüz yok
Muş–Malazgirt yolu: Murat Köprüsü, Haçlı Gölü ve Malazgirt
Tarihi Murat Köprüsü – Malazgirt Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı
9 durak
Muş yöresinin tescilli ve geleneksel lezzetleri; tarifleri tescil belgelerinden.
-
-
-
Muş Eski Kaşarı
Muş
-
Muş Köftesi
Muş
Komşu İller
Muş'a komşu illeri keşfedin.
Muş Hakkında Sık Sorulanlar
Muş'un nüfusu kaç?
389.127 (31.12.2025, TÜİK ADNKS). Nüfusun yarıdan fazlası, 203.810 kişi, Merkez ilçede yaşıyor.
Muş'un kaç ilçesi var?
Altı: Merkez, Bulanık, Malazgirt, Varto, Hasköy ve Korkut.
Malazgirt Savaşı nerede yapıldı?
Muş'un Malazgirt ilçesinde, 26 Ağustos 1071'de. Savaş alanı 2018'de 238 hektarlık Malazgirt Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı ilan edildi.
Muş'a uçakla gidilir mi?
Evet. Muş Sultan Alparslan Havalimanı (MSR) şehir merkezine 16 km. Ankara, İstanbul ve Bursa'ya sefer yapılıyor (Vikipedi EN).
Muş lalesi ne zaman açar?
Nisan ortasında açar, çiçeklenme 15–20 gün sürer. Anadolu'ya endemik bir türdür (Küre; Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi çalışması).
Muş'ta kayak yapılır mı?
Evet. Güzeldağ Kayak Merkezi şehir merkezine 8 km uzaklıkta ve 1.000 m uzunluğunda teleskisi var.
Kaynaklar: TÜİK ADNKS 2025, MGM il istatistikleri (1964–2025), Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Muş İl Müdürlüğü, Tarım ve Orman Bakanlığı, Küre Ansiklopedisi, Vikipedi (EN), Habertürk, Bengütürk ve Politikam haberleri (erişim 11.10.2026).
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.