Narman, Erzurum'un kuzeydoğusunda, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün uzaklık cetveline göre il merkezine 99 kilometre (bazı kaynaklarda 90 km) uzaklıkta bulunan ve kızıl renkli peri bacalarıyla son yıllarda büyük ilgi gören bir ilçedir. Yaklaşık 1.640 metre rakımdaki ilçe, TÜİK'in Şubat 2026'da açıkladığı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) 2025 sonuçlarına göre 11.119 nüfusa sahiptir.
Bölge tarih boyunca Arap, Bizans, Selçuklu, Osmanlı ve Rus egemenliklerini görmüştür. 1917 Rus Devrimi'nin ardından kısa bir süre Ermeni yönetimine giren bölge, 1918'de yeniden Osmanlı denetimine geçmiştir. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Tortum'a bağlı bir nahiye olan Narman, Erzurum Ansiklopedisi'ne göre 1 Haziran 1954'te yeniden ilçe olmuştur.
Coğrafya ve iklim
Narman; Deve Dağı (2.916 m), Gökdağ (2.731 m) ve Güllüdağ (2.893 m) gibi yükseltilerle çevrilidir. Karasal iklimin etkisindeki ilçede kışlar soğuk ve karlı, yazlar sıcak ve kuraktır. Buğday, arpa ve patates tarımı ile arıcılık önemli geçim kaynaklarıdır.
İlçe; doğuda Kars'ın Sarıkamış, batıda Tortum, kuzeyde Oltu, güneyde Horasan, Köprüköy ve Pasinler ilçeleriyle çevrilidir. Peri bacalarının bulunduğu alan, akarsuların yüz binlerce yılda tortul kayaçları aşındırmasıyla bugünkü görünümüne kavuşmuştur; bu nedenle bölge jeoloji meraklıları için de ilgi çekicidir.
Gezilecek yerler
- Narman Peri Bacaları: Yaklaşık 6.300 hektarlık alana yayılan, Pliyosen dönemine ait demirli kumtaşı ve çakıllardan oluşan kızıl renkli oluşumlar. Kapadokya'dakilerden farklı olarak volkanik değil tortul kökenlidir; renklerini demirin oksitlenmesinden alırlar. İlçe merkezine yaklaşık 7 kilometredir. Alan 2019'da doğal sit olarak tescil edildi.
- Adalı Göl: Otlutepe ile Koyunören arasında, üzerinde yüzen bir adacık bulunan göl; Narman merkezine yaklaşık 14, Erzurum'a yaklaşık 115 kilometre uzaklıktadır.
- Samikale Kalesi: Narman'a bağlı Samikale'deki kale kalıntıları.
Peri bacalarını görmek için en uygun zaman, kızıl renklerin en canlı göründüğü gün batımı saatleridir. Bahar ve yaz aylarında yeşil vadiyle kızıl kayaların oluşturduğu kontrast fotoğraf meraklılarının ilgisini çeker. Narman, Oltu ve Tortum ile birlikte Erzurum'un kuzeyini kapsayan bir günübirlik veya iki günlük rotanın parçası olarak planlanabilir. Kış aylarında karla kaplı peri bacaları da farklı bir manzara sunar.
Yöresel lezzetler
Narman'ın kendine özgü ürünü Narman şeker fasulyesidir; 2020'de coğrafi işaret tescili almıştır (TÜRKPATENT, no. 506). Arıcılığın yaygın olması nedeniyle yöre balı da aranan ürünler arasındadır. Sofralarda cağ kebabı, su böreği, ayran aşı gibi Erzurum mutfağının klasikleri yer alır.
Yönetim
Narman Kaymakamlığı sitesine göre Kaymakam Erkan Adıbelli'dir; 30.06.2025'te göreve başlamıştır ve 17.06.2026 kararnamesinde Narman için değişiklik bulunmamaktadır (03.10.2026 kontrol). Belediye Başkanı Aydemir Adem Kınalı, 31 Mart 2024'te AK Parti'den seçilmiştir. Erzurum büyükşehir statüsünde olduğu için 6360 sayılı Kanun gereği 2014'ten bu yana köyler ve belde belediyeleri mahalleye dönüşmüştür; bu nedenle ilçede belde belediyesi ve tüzel kişiliği olan köy bulunmuyor. Vikipedi listesine göre ilçede 46 mahalle bulunur.
Ulaşım
Narman'a Erzurum'dan kuzeydoğu yönündeki karayoluyla yaklaşık 99 kilometrede ulaşılır (bazı kaynaklarda 90 km). İl merkezinden düzenli minibüs seferleri vardır. Peri bacaları ilçe merkezine yakın olduğundan özel araçla kolayca gezilebilir. En yakın havalimanı Erzurum Havalimanı'dır.