Uzundere

Coğrafya ve iklim

Uzundere, Tortum Çayı vadisinde yer alır. İlçe sınırlarındaki Tortum Gölü, Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre 1700'lü yıllarda (bazı kaynaklara göre 17. yüzyılın ikinci yarısında) meydana gelen bir heyelanın vadiyi kapatmasıyla oluşmuş doğal bir set gölüdür; yüzölçümü yaklaşık 6,6 km²'dir. Gölün sularının döküldüğü Tortum Şelalesi yaklaşık 48 metre yükseklik ve 21–22 metre genişliğe sahiptir. Vadi konumu sayesinde iklim, Erzurum'un geneline göre çok daha ılımandır.

Gezilecek yerler

• Tortum Şelalesi: Türkiye'nin en etkileyici şelalelerinden; seyir teraslarından izlenebilir. Haziran 2026'da yüksek debisi ve yeni tesisleri (bungalovlar, teraslar) haberlere konu oldu. Debinin yüksek olduğu ilkbahar ve yaz başı en iyi dönemdir.
• Tortum Gölü: Heyelan set gölü; kıyı yolu boyunca manzara noktaları bulunur.
• Öşk Vank (Çamlıyamaç): 10. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen Gürcü Ortodoks manastır kilisesi. İç kısmı güvenli değil; Haziran 2026 itibarıyla içeri girilmiyor, yalnızca dışarıdan görülebiliyor.
• Engüzek Kalesi: İlçe merkezine yaklaşık 5 kilometre, sarp kayalar üzerinde.
• Köttek (Köptek) Mağarası: Merkeze yaklaşık 1 km, yerden 45 metre yükseklikte; tırmanış ekipmanı olmadan ulaşılamaz. Yakında Zugar mesire alanı bulunur.

Tortum Şelalesi'nin suyu, baraj ve hidroelektrik kullanımına bağlı olarak dönem dönem azalabilir; ziyaretten önce güncel durum hakkında bilgi alınması faydalı olur. Göl kıyısı boyunca uzanan yol, ilkbahar ve sonbaharda renk değiştiren yamaçlarıyla manzaralı bir sürüş sunar. Uzundere, Tortum ve Haho Manastırı ile birlikte tek günde gezilebilir; Uzundere Hattı rotası bu güzergâhı anlatıyor. Sakin şehir anlayışına uygun olarak yerel ürün pazarları ve küçük ölçekli konaklama seçenekleri öne çıkar.

Yöresel lezzetler

Uzundere'nin simge ürünleri dut ağaçlarından gelir: dut pekmezi, pestil ve köme yöre pazarlarında en çok aranan ürünlerdir. Organik bal ve arıcılık da ilçenin önemli ürünleri arasındadır. Mıhlama ve Erzurum mutfağının cağ kebabı, su böreği gibi lezzetleri sofralarda yer alır.

Yönetim

Uzundere Kaymakamlığı sitesine göre (03.10.2026 kontrol; sitede 02.10.2026 tarihli haberler mevcut) Kaymakam Muhammed Taha Canpolat'tır; 2025/205 sayılı Cumhurbaşkanlığı Atama Kararı ile görevini sürdürmektedir. Belediye Başkanı Muhammet Halis Özsoy, 31 Mart 2024'te Büyük Birlik Partisi (BBP)'den seçilmiştir. Erzurum büyükşehir statüsünde olduğu için 6360 sayılı Kanun gereği 2014'ten bu yana köyler ve belde belediyeleri mahalleye dönüşmüştür; bu nedenle ilçede belde belediyesi ve tüzel kişiliği olan köy bulunmuyor. Vikipedi listesine göre ilçede 18 mahalle bulunur.

Ulaşım

Uzundere, Erzurum'u Artvin'e bağlayan karayolu güzergâhındadır; Karayolları Genel Müdürlüğü'nün uzaklık cetveline göre il merkezine 87 kilometredir. Erzurum'dan Artvin yönüne giden otobüs ve minibüslerle ulaşılabilir; şelale ve göl kıyısına özel araçla gitmek daha pratiktir. En yakın havalimanı Erzurum Havalimanı'dır.