İçeriğe geç
Lezzet

Erzurum Ekşili Dolma

Erzurum

Erzurum Ekşili Dolma; kıymalı, pirinçli harcına eritilmiş dağ eriği ya da kızılcık pestili katılıp asma yaprağına sarılan, yoğurtla sunulan tescilli dolma.

Erzurum Ekşili Dolma Hakkında

Erzurum Ekşili Dolma nedir?

Erzurum Ekşili Dolma, Erzurum'a özgü, kıymalı ve pirinçli harcına eritilmiş dağ eriği (salor) ya da kızılcık pestili katılıp asma yaprağına sarılan, sarımsaklı yoğurtla sunulan ve 2022'den beri mahreç işaretiyle tescilli bir dolmadır. Tescil metnine göre Erzurum Ekşili Dolma; orta yağlı dana kıyma, soğan, domates salçası, pirinç ve baharatla hazırlanan iç harcın asma yaprağına sarılmasıyla yapılan bir dolmadır. Üzerine sarımsaklı yoğurt dökülerek sıcak servis edilir.

Ekşisi nereden gelir?

Tescil tarifinde dolmaya ekşi tadını iç harca katılan pestil verir: dağ eriği ya da kızılcık pestili ince kıyılıp biraz suyla eritilir ve harca karıştırılır. Tescil metnine göre dağ eriğine yörede "salor" da denir.

Kızılcık pestili sevenler için: aynı meyveden yapılan Tortum Ekşi Pestili de Erzurum'un tescilli ürünlerindendir.

Coğrafi işaret

Erzurum Ticaret Borsası'nın 31 Aralık 2021'deki başvurusuyla, 27 Ekim 2022'de 1246 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi.

İlgili lezzetler

Erzurum'un tescilli öteki etli yemeklerinden Erzurum Ayva Yahnisi ve Erzurum Aşmalı Yahni, hamur yemeklerinden Erzurum Mantısı sayfalarına da bakabilirsin. İldeki gezilecek yerler Erzurum sayfasında.

  • Coğrafi işaretli
  • Yemek
  • Erzurum
  • Dolma
  • Pestil

Lezzetin Hikâyesi

Tescil metni dolmanın geçmişinin eskiye dayandığını ve Erzurum mutfağında önemli bir yeri olduğunu belirtir; belirli bir tarih ya da kişi vermez.

Nasıl Hazırlanır?

  • Porsiyon 4 kişilik

Malzemeler

İç harç için

  • 500 g orta yağlı dana kıyma
  • 75 g pirinç (≈ yarım su bardağından az)
  • 2 adet kuru soğan
  • 40 g domates salçası (≈ 1,5 yemek kaşığı)
  • 8 g tuz
  • 7 g karabiber (≈ 1 yemek kaşığı)
  • 100 ml su (≈ yarım su bardağı)

Ekşisi için

  • 250 g salor (dağ eriği) ya da kızılcık pestili
  • 150 ml su (≈ 3/4 su bardağı)

Sarmak ve pişirmek için

  • asma yaprağı (taze ya da salamura)
  • 100 ml su (gerekirse 200 ml sıcak su daha) (≈ yarım su bardağı)

Üzeri için

  • 500 g süzme yoğurt (≈ 2,5 su bardağı)
  • 5 diş sarımsak

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Pestili erit 250 g salor (dağ eriği) ya da kızılcık pestili ince kıyılır, tencerede 150 ml suyla 10-15 dakika ısıtılıp homojen olarak eritilir.
  2. Harcı hazırla Doğranmış 2 soğan, 75 g pirinç, 500 g kıyma, eritilmiş pestil, 40 g salça, 8 g tuz, 7 g karabiber ve 100 ml su karıştırılır.
  3. Yaprakları hazırla Salamura yaprak kullanılacaksa sıcak suda bekletilip tuzu ve sertliği alınır; sert kısımları ayrılır.
  4. Sar Yaprağın parlak yüzü dışta kalacak biçimde ortasına harç konur ve sıkıca sarılır.
  5. Pişir Dibine yaprak serilmiş tencereye dizilir, üzerine bir tabak kapatılır; 100 ml su eklenip yapraklar yumuşayana kadar kısık ateşte yaklaşık 15 dakika pişirilir; gerekirse 200 ml sıcak su eklenir.
  6. Yoğurtla sun 5 diş rendelenmiş sarımsak 500 g süzme yoğurtla karıştırılır; dolmaların üzerine dökülüp sıcak servis edilir.

Nerede Keşfedilir?

Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.

Erzurum Ekşili Dolma Hakkında Sık Sorulanlar

Erzurum ekşili dolmanın ekşisi nereden gelir?

İç harca katılan eritilmiş dağ eriği (salor) ya da kızılcık pestilinden.

Salor nedir?

Erzurum'da dağ eriğine verilen addır.

Erzurum Ekşili Dolma ne zaman tescillendi?

27 Ekim 2022'de, Erzurum Ticaret Borsası adına 1246 numarayla mahreç işareti olarak tescillendi.

Erzurum ekşili dolma kaç kişiliktir?

Tescil metnindeki tarif 4 kişiliktir; üzerine sarımsaklı süzme yoğurt dökülerek sıcak servis edilir.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

  • Salor (dağ eriği) Erzurum'un hangi ilçelerinde toplanıyor, pestili hâlâ evlerde mi yapılıyor?
  • Ekşili dolma asma yaprağı dışında lahana ya da pancar yaprağıyla da yapılıyor mu?
  • Kızılcık pestiliyle salor pestilinden hangisi yörede "asıl" sayılıyor?
  • Bu dolma hangi mevsimde ya da hangi özel günlerde pişirilirdi?
  • Lokantalarda ekşili dolma bulunabiliyor mu, yoksa yalnız ev yemeği mi?
Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?

Haritada Keşfet Rotaları Gör