Tarihi Yapı
Erzurum Kongre Binası
Erzurum / Yakutiye
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
1919 Erzurum Kongresi'nin toplandığı bina. 6 Ocak 2026'dan beri deprem raporu nedeniyle kapalı, güçlendirme bekliyor; tarihi ve son durumu burada.
Hakkında
Erzurum Kongre Binası, 23 Temmuz–7 Ağustos 1919'da Mustafa Kemal başkanlığında Erzurum Kongresi'nin toplandığı tarihi yapı; şehir merkezinde, Yakutiye'de. Bina aynı zamanda Erzurum Resim ve Heykel Müzesi'ne ev sahipliği yapıyordu. Gitmeden bil: deprem raporu nedeniyle 6 Ocak 2026'dan beri ziyarete kapalı; Ekim 2026'da açıldığına dair bir haber bulamadık.
Yola çıkmadan önce: Bina 6 Ocak 2026'da deprem güvenliği raporu nedeniyle kapatıldı; güçlendirme kararı alındı ama takvim açıklanmadı. Gitmeden açık olup olmadığını Erzurum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nden sor.
Neden kapalı?
DHA'nın 8 Ocak 2026 haberine göre Erzurum Teknik Üniversitesi'nin 22 Aralık 2025 tarihli raporu binanın taşıyıcı sistemini ağır hasarlı ve deprem performansını yetersiz buldu; bina 6 Ocak 2026'da ziyarete kapatıldı. Yıkım ihtimalinin konuşulması tepki çekti; Milliyet'in 21 Ocak 2026 haberine göre yıkım yerine güçlendirme kararı alındı. Proje Koruma Kurulu onayına bağlı, takvim açıklanmadı.
Yeni Birlik Gazetesi'nin 5 Haziran 2026 haberine göre müzedeki eserler koruma amacıyla geçici olarak Ankara Resim ve Heykel Müzesi'ne taşındı. Haziran 2026'dan sonra çalışmaların başladığını ya da binanın açıldığını gösteren bir haber bulamadık.
Erzurum Kongresi neden önemli?
Küre Ansiklopedisi'ne göre kongre 23 Temmuz 1919'da Mustafa Kemal başkanlığında toplandı ve 7 Ağustos'a kadar sürdü. Doğu illerinin temsilcilerinin katıldığı kongrede alınan kararlar, eylüldeki Sivas Kongresi'yle birlikte Millî Mücadele'nin çerçevesini oluşturdu.
Binanın geçmişi
Bina Sanasaryan okulu olarak yapıldı; tarih ve ilk işlevi kaynaklarda farklı. Küre 1864'te Mığırdiç Sanasaryan'ın yaptırdığını yazıyor; Hakikat Adalet Hafıza Merkezi'nin "Hatırlayan Şehir" sayfası ise okulun 1881'de yetim ve yoksul Ermeni çocuklar için kurulduğunu, 1915'te el konulduğunu aktarıyor.
Küre'ye göre bina 1924'te yandı, 1926'dan sonra Gazi İlkokulu, ardından Uygulamalı Sanatlar Okulu, Güzel Sanatlar Lisesi ve Sosyal Bilimler Lisesi olarak kullanıldı; 1960'ta bir bölümü kongre müzesi oldu. Türkiye Müzeleri, Resim ve Heykel Müzesi'nin binaya 2015'te taşındığını yazıyor; bazı haberler 2018 diyor.
Açıldığında ne görülüyordu?
Kongrenin yapıldığı salon dönemin düzeniyle korunuyor; sıralar, kürsü ve döneme ait belgeler sergileniyordu. Aynı binada resim ve heykel koleksiyonu da vardı.
Türkiye Müzeleri sayfasında (Ekim 2026'da hâlâ kapanış notu yok) saatler yaz döneminde hafta içi 08:30–18:00, hafta sonu 09:00–18:00, kışın 08:00–17:00; ücret yetişkin T.C. vatandaşı için 200 TL, 18 yaş altı ve 65 yaş üstü için ücretsiz. Bu bilgiler bina yeniden açılınca değişebilir.
Şehir merkezi turunda
Bina şehir merkezinde; kapalı olsa da dışarıdan görebilirsin. Çifte Minareli Medrese, Ulu Cami ve Erzurum Kalesi aynı bölgede. Kongre dönemine dair bir durak istiyorsan Atatürk Evi Müzesinin açık olup olmadığını kontrol et. 1877'nin hikâyesi için Aziziye Tabyalarına bak.
Bilmediklerimiz
- Güçlendirme projesi Koruma Kurulu'ndan onay aldı mı, iş ne zaman başlıyor?
- Bina ne zaman yeniden açılacak?
- Bina 1864'te mi, 1881'de mi yapıldı?
- Resim ve Heykel Müzesi binaya 2015'te mi, 2018'de mi taşındı?
- Kongre salonundaki eşyalar binada mı kaldı, taşındı mı?
- Rakım 1890 m
- Öne çıkan 23 Temmuz–7 Ağustos 1919 Erzurum Kongresi'nin toplandığı salon
- Kategori Tarihi Yapı
- Kongre 23 Temmuz – 7 Ağustos 1919
- Yapı Sanasaryan okulu olarak yapıldı (tarih kaynaklarda farklı)
- Bugün Kongre müzesi ve Resim ve Heykel Müzesi
- Durum 6 Ocak 2026'dan beri ziyarete kapalı
Galeri
3 fotoğrafHarita
Erzurum Kongre Binası
Kaynaklar
- Erzurum Valiliği, Kongre ve Millî Mücadele Müzesi 1864'te Mıgırdiç Sanasaryan tarafından yaptırılması; 1924 yangını; 1926'da Gazi İlkokulu; 2011–2013 TBMM restorasyonu; 2014'te Kültür ve Turizm Bakanlığı'na devri. Resmî Yayın
- Erzurum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Kongre Binası (Resim Heykel Müzesi ve Galerisi) Binanın bugünkü müze kullanımı. Resmî Yayın
- Yakutiye Kaymakamlığı, Erzurum Kongre Binası Okulun bir salonunun 1960'ta müze olarak açılması; bugünkü müdürlük. Resmî Yayın
- DHA, "Erzurum Kongresi'nin yapıldığı tarihi bina ziyarete kapatıldı" 08.01.2026: ETÜ raporu (22.12.2025) taşıyıcı sistem ağır hasarlı; bina 6 Ocak 2026'da ziyarete kapatıldı. Haber
- Milliyet, "Erzurum Kongre Binası için kritik karar: yıkım tartışması bitti, güçlendirme başlıyor" 21.01.2026: yıkım yerine güçlendirme kararı; Koruma Kurulu onayı bekleniyor. Haber
- Yeni Birlik Gazetesi, "Erzurum'un hafızası Ankara'ya emanet" 05.06.2026: müze eserleri geçici olarak Ankara Resim ve Heykel Müzesi'ne taşındı. Haber
- Türkiye Müzeleri, "Erzurum Art and Sculpture Museum" Saatler ve ücret (kapanmadan önceki bilgi; sayfada kapanış notu yok); müzenin 2015'te binaya taşınması. Resmî Yayın
- Akpınar, B., "Erzurum Kongre Binası", Küre Ansiklopedi 1864 Sanasaryan; 1924 yangını; okul dönemi; 1960 kongre müzesi; 2011–2013 restorasyon. Ansiklopedi
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Erzurum Kongre Binası'ndan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Erzurum Kongre Binası hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Erzurum Kongre Binası Hakkında Sık Sorulanlar
Erzurum Kongre Binası açık mı?
6 Ocak 2026'dan beri deprem güvenliği raporu nedeniyle kapalı. Ekim 2026'da açıldığına dair haber bulamadık.
Bina yıkılacak mı?
Hayır. Ocak 2026'da yıkım yerine güçlendirme kararı alındı; takvim açıklanmadı.
Kongre kaç gün sürdü?
23 Temmuz – 7 Ağustos 1919; iki haftadan biraz uzun.
Sivas Kongresi'nden önce mi?
Evet. Erzurum önce toplandı, Sivas Kongresi eylülde yapıldı.
Resim ve heykel eserleri nerede?
Haziran 2026 haberine göre koruma amacıyla geçici olarak Ankara Resim ve Heykel Müzesi'ne taşındı.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.