İçeriğe geç
Lezzet

Erzurum Su Böreği

Erzurum

İnce açılıp haşlanan yufkaların Erzurum Civil Peyniri ve maydanozla buluştuğu börek. Tescilli yönteminde fırına girmez, ocakta iki yüzü kızartılır.

Erzurum Su Böreği Hakkında

Erzurum Su Böreği, Erzurum'a özgü, ince açılıp haşlanan yufkaların Erzurum Civil Peyniri ve maydanozlu iç harçla katlandığı ve 2020'den beri mahreç işaretiyle tescilli bir börektir. Onu pek çok su böreğinden ayıran en belirgin özellik pişirme yöntemidir: fırına verilmez, tepsi ocak üzerinde kısık ateşte çevrilerek iki yüzü de kızartılır.

Tescilli tarifte 12 yufka kullanılır. Alt ve üst kapak yufkaları haşlanmadan bırakılır, aradaki on yufka haşlanıp soğuk suda şoklanır ve tereyağıyla, pileli biçimde tepsiye dizilir. İç harçta 116 tescil numaralı Erzurum Civil Peyniri kullanılması zorunludur; tescil belgesine göre bu yağsız peynir, börek yeniden ısıtıldığında acı tat oluşmasını da önler.

İyi pişmiş bir Erzurum Su Böreği, 12 kattan yapılmasına rağmen yalnızca 2–3 cm kalınlığındadır. İçi hamurlaşmamış olmalı, katları tek tek ayrılabilmelidir.

Kaynaklar arasındaki fark

Tescil metni 12 yufka ve yaklaşık 15 + 10 dakikalık ocak pişirmesi tarif eder. Tescil haberini veren CNN Türk (10 Ağustos 2020) ise 13 yufkadan ve her yüz için en az 30 dakika pişirmeden söz eder. Bu sayfada tescil metnindeki değerler esas alındı.

İlgili lezzetler

İç harçtaki peynir için Erzurum Civil Peyniri sayfasına bakabilirsin. Erzurum'un tescilli tatlılarından Erzurum Kadayıf Dolması ve Erzurum Pekmezli Baklavası de aynı ildendir. İldeki gezilecek yerler Erzurum sayfasında.

Fotoğraf

Kapak fotoğrafı: Su böreği; yöresi belirtilmemiş, Erzurum usulü olduğu doğrulanmadı. Fotoğraf: Samizambak, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0 lisansıyla.

  • Coğrafi işaretli
  • Hamur işi
  • Erzurum mutfağı
  • Civil peynirli

Lezzetin Hikâyesi

Erzurum Su Böreği'nin geçmişini belirli bir kişiye ya da kesin bir tarihe bağlayan doğrulanmış bir kayıt yok. Tescil belgesi bunun yerine böreğin uzun yıllardır Erzurum'da üretildiğini, Erzurum Su Böreği adıyla ünlendiğini ve kendine has özelliklerini yöre üreticilerinin bilgi birikimi ve ustalığıyla kazandığını söyler.

Bu ustalığın izi en çok hamurda görülür. Hamura su katılmaz; her kata bir yumurta düşecek kadar bol yumurta kullanılır ve yumurtaların kararmaması, hamurun renginin koyulaşmaması için üzerine limon suyu eklenir. Hamur, kulak memesi yumuşaklığına gelene kadar 40–45 dakika yoğrulur. İç harçta ise başka bir coğrafi işaretli ürün, Erzurum Civil Peyniri yer alır; aynı tepside Erzurum'un hamur işi geleneği ile peynir kültürü buluşur.

Biliyor muydunuz? Adında "su" geçmesine rağmen tescilli Erzurum Su Böreği'nin hamuruna su eklenmez. Su yalnızca yufkaların haşlanmasında kullanılır.

Erzurum Ticaret Borsası'nın 25 Ocak 2019'daki başvurusuyla ürün, 28 Temmuz 2020'de 514 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi.

Nasıl Hazırlanır?

  • Porsiyon 1 tepsi
  • Hazırlık 1 sa 10 dk
  • Pişirme 25 dk

Malzemeler

Hamur için

  • 12 adet yumurta
  • yaklaşık 900 g böreklik un (≈ 6-7 su bardağı)
  • 45 g tuz (≈ 2,5 yemek kaşığı)
  • 5 g limon suyu (≈ 1 tatlı kaşığı)

Haşlama suyu için

  • 45 g tuz (≈ 2,5 yemek kaşığı)

İç harç ve yağlama için (miktarları tescilde yok)

  • Erzurum Civil Peyniri
  • maydanoz
  • tereyağı (eritilmiş)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Hamuru yoğur 12 yumurtaya 45 g tuz ve 5 g limon suyu eklenir. Yaklaşık 900 g böreklik un yavaş yavaş katılır; hamura su konmaz. Kulak memesi kıvamına gelene kadar en az 40 dakika yoğrulur.
  2. Böl ve dinlendir Hamur 12 parçaya ayrılır; alt ve üst kapak olacak iki parça diğerlerinden büyük kesilir. Yaklaşık 30 dakika dinlendirilir.
  3. Yufkaları aç Merdane ve oklavayla, unlanarak 2–3 mm kalınlığa kadar açılır.
  4. Alt kapağı ser Tepsi eritilmiş tereyağıyla yağlanır; ilk yufka haşlanmadan, kenarlardan taşacak biçimde serilir ve üzerine tereyağı gezdirilir.
  5. Haşla ve şokla Kalan on yufka sırayla 45 g tuz konmuş kaynar suda haşlanır, soğuk suya alınıp şoklanır, sıkılarak ya da bez üzerinde suyu alınır.
  6. Katları diz, harcı koy Beş haşlanmış yufka aralarına tereyağı sürülerek, büzülüp pileli biçimde serilir. Üzerine Erzurum Civil Peyniri ve maydanoz harcı konur, erimiş tereyağı gezdirilir. Kalan beş yufka aynı biçimde serilir; büyük açılan haşlanmamış yufka üste kapatılır, kenarları bastırılır, üstü yağlanır.
  7. Ocakta kızart Fırına verilmez. Ocak üzerinde kısık ateşte, tepsi çevrilerek önce yaklaşık 15 dakika kızartılır; börek ters çevrilir ve öbür yüzü de yaklaşık 10 dakika çevirerek pişirilir.
  8. Servis et Sıcak ya da soğuk servis edilir. İyi pişmiş böreğin kalınlığı 2–3 cm'dir, içi hamurlaşmaz, katları tek tek açılır.

Bu Yemekte Kullanılan Yöresel Ürünler

Nerede Keşfedilir?

Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.

Erzurum Su Böreği Hakkında Sık Sorulanlar

Erzurum su böreği fırında mı pişer?

Hayır. Tescil belgesine göre fırında pişirilmez; ocak üzerinde kısık ateşte, tepsi çevrilerek önce yaklaşık 15, ters çevrildikten sonra yaklaşık 10 dakika kızartılır.

Erzurum su böreğinde hangi peynir kullanılır?

116 tescil numaralı Erzurum Civil Peyniri kullanılması zorunludur; maydanozla birlikte iç harcı oluşturur.

Su böreğinin hamuruna su konur mu?

Hayır. Hamurun sıvısını bol yumurta karşılar; su yalnızca yufkaların haşlanmasında kullanılır.

Erzurum Su Böreği ne zaman tescillendi?

28 Temmuz 2020'de, Erzurum Ticaret Borsası adına 514 numarayla mahreç işareti olarak tescillendi.

Erzurum su böreği kaç kat yufkayla yapılır?

Tescilli tarifte 12 yufka kullanılır. Alt ve üst kapak haşlanmaz, aradaki on yufka haşlanıp soğuk suda şoklanır; pişmiş börek 2-3 cm kalınlığındadır.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

  • Su böreğinin Erzurum'daki en eski yazılı kaydı nedir?
  • Ocakta pişirme yöntemi Erzurum'a mı özgü, yoksa bölgede de yaygın mı?
  • Tescilde 12 yufka denirken bazı ustaların 13 yufka demesinin nedeni nedir?
  • Coğrafi işaret logosunu kullanan kaç işletme var?
  • Tescilli tarife uygun su böreği Erzurum'da nerede yenebilir?
  • Tescilli tarifteki bir tepsi börek kaç kişiliktir, tepsinin çapı ne kadardır? (Sicil belgesinde yazmıyor.)
  • Erzurum su böreği kaç gün ve nasıl saklanır? (Sicil belgesinde saklama bilgisi yok.)
Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?