Doğa ve Manzara
Hızırilyas Jeotermal Kaynağı
Erzurum / Horasan
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Horasan Hızırilyas'ta 2009'da 64 m derinlikten 57 °C sıcaklıkta çıkarılan jeotermal su. İki açık havuz dışında tesis yok; güncel durum doğrulanmadı.
Hakkında
Hızırilyas Jeotermal Kaynağı, Horasan'a bağlı Hızırilyas mahallesinde, 2009'daki çalışmalarla 64 metre derinlikten 57 °C sıcaklıkta su alınan bir sıcak su kaynağı. Başında otel ya da kaplıca işletmesi yok; 2010 tarihli resmî rapora göre kaymakamlığın yaptırdığı iki açık havuz ve "ilkel tesis" var. Gitmeden bil: havuzların bugünkü durumu doğrulanmadı.
Yola çıkmadan önce: Havuzların açık olup olmadığını ve köy yolunun durumunu Horasan'dan çıkmadan sor. Kaynak suyu 57 °C; havuza girmeden sıcaklığı elinle kontrol et.
Su ne kadar sıcak, ne kadar çıkıyor?
Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma Ajansı'nın (KUDAKA) 2010 tarihli Erzurum Termal Turizm Potansiyeli raporuna göre 2009'daki çalışmalarla 64 metre derinlikten saniyede 11 litre debiyle 57 °C sıcaklıkta jeotermal su elde edildi. Suyun bileşiminde bikarbonat, klorür, sülfat, kalsiyum ve karbondioksit var.
Erzurum Ansiklopedisi'nin Horasan sayfası aynı bilgileri neredeyse aynı cümlelerle veriyor; büyük ihtimalle rapordan alınmış. Yani bu rakamlar için birbirinden bağımsız iki kaynak yok. 2009'dan sonra yapılmış bir ölçüm de bulamadık.
Orada ne bulursun?
Rapora göre Horasan Kaymakamlığı alandaki mevcut tesisleri kısmen iyileştirdi ve 8 metre uzunluğunda, 4 metre genişliğinde iki havuz yaptırdı. Aynı raporun tablosunda tesis durumu "ilkel tesis" olarak geçiyor. Otel, soyunma yeri ya da işletme beklemeyelim; burası bir kaplıca değil, köy yakınında kullanılan bir sıcak su alanı.
Kaynaklarda suyun bazı hastalıklara iyi geldiği yazıyor. Bu iddiaları aktarmıyoruz, çünkü hiçbiri bilimsel bir çalışmaya dayanmıyor.
Neden büyük bir tesis yok?
KUDAKA raporu, debisi ve sıcaklığıyla bu sahaya 900 yataklı bir tesis kurulabileceğini hesaplıyor. Bu bir potansiyel hesabı. Bugüne kadar böyle bir yatırımın başladığına dair bilgi bulamadık; havuzların dışında bir şey bekleme.
Yakında başka ne var?
Kalmış ve Söylemez'in 2022 tarihli Horasan araştırması, Hızırilyas adıyla anılan küçük bir Urartu kalesinden de söz ediyor: tarihi yolu ve vadiyi denetleyen bir tepede, 1–2 metre arasında değişen büyük taşlarla örülmüş bir gözetleme kalesi. Seramik buluntu değerlendirme yapmaya yetmeyecek kadar az.
Aynı ilçede Urartu Kralı Menua dönemine ait Yazılıtaş Urartu Yazıtı, kayaya oyulmuş su tüneliyle Hasanbey Kalesi ve Iğırbığır Kalesi var. Horasan'a gelmişken Aliçeyrek Kaya Kilisesini de rotana ekleyebilirsin.
Nasıl gidilir?
Hızırilyas bugün Horasan'a bağlı bir mahalle. Mesafe kaynaklarda farklı: KUDAKA raporu ilçeye yaklaşık 10 km, Kalmış ve Söylemez ise "19 km kuzeyinde" diyor. Yol asfalt mı stabilize mi, kışın açık kalıyor mu doğrulanmadı. Havuzların mahalle içindeki yerini köyde sor.
Sayfadaki koordinat yapının değil, köyün noktası.
Ne zaman gidilir?
Su yıl boyu çıkıyor, ama havuzlar açık havada. En rahat dönem mayıs–ekim. Kışın köy yolunun açık olup olmadığını önceden sor.
Dikkat: 57 °C uzun temasta haşlanmaya yol açabilecek bir sıcaklık. Havuzdaki su karışıma göre değişir; girmeden kontrol et, çocukları yalnız bırakma. Duş, tuvalet ve içme suyu olmadığını varsay.
Bilmediklerimiz
- Havuzlar bugün duruyor ve kullanılıyor mu, bakımını kim yapıyor?
- Kaynağın ve havuzların tam koordinatı ne?
- Horasan'dan gerçek karayolu mesafesi 10 km mi, 19 km mi; yol asfalt mı?
- 2009'dan sonra yapılmış bir sıcaklık ya da debi ölçümü var mı?
- 900 yataklık potansiyel için bir yatırım ya da ruhsat süreci başladı mı?
- Öne çıkan 64 metreden 57 °C sıcaklıkta çıkan su ve iki açık havuz
- Kategori Doğa ve Manzara
- Horasan'dan ~10 km (KUDAKA 2010) / 19 km (Kalmış ve Söylemez 2022)
- Erzurum'dan ~102 km (KUDAKA 2010)
- Su sıcaklığı 57 °C (2009 ölçümü)
- Debi 11 lt/sn
- Tesis İki açık havuz (8 × 4 m); işletme yok
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Hızırilyas Jeotermal Kaynağı'ndan bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Hızırilyas Jeotermal Kaynağı
Buradan Az Ötede
Hızırilyas Jeotermal Kaynağı'na yakın tarihi ve doğal yerler
Tüm benzer yerleri gör
Kaynaklar
- Toy S., Çatakçı, S., Eymirli, E. B., Karapınar, M. (2010). Erzurum Termal Turizm Potansiyeli. Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma Ajansı (KUDAKA), Tablo 3 ve s. 22–23.
- Erzurum Ansiklopedisi "Horasan İlçesi", (yazar ve tarih belirtilmemiş Ansiklopedi
- KUDAKA metniyle aynı)
- Kalmış G. ve Söylemez, B. (2022). Horasan'da Urartu Hâkimiyeti (Tarihi ve Arkeolojik Veriler Işığında). Atatürk Üniversitesi Yayınları, s. 487–509. Akademik Çalışma
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Hızırilyas Jeotermal Kaynağı'ndan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Hızırilyas Jeotermal Kaynağı hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Hızırilyas Jeotermal Kaynağı Hakkında Sık Sorulanlar
Hızırilyas jeotermal suyu kaç derece?
KUDAKA'nın 2010 raporuna göre 2009'da 64 metre derinlikten saniyede 11 litre debiyle 57 °C su alındı. Havuzdaki sıcaklık karışıma göre değişir.
Burada kaplıca tesisi var mı?
Hayır. 2010 raporuna göre kaymakamlığın yaptırdığı iki açık havuz var ve tesis "ilkel" olarak tanımlanıyor. Bugünkü durum doğrulanmadı.
Horasan'a ne kadar uzak?
Kaynaklar farklı veriyor: KUDAKA yaklaşık 10 km, 2022 tarihli bir akademik çalışma 19 km diyor. Erzurum'a yaklaşık 102 km.
Giriş ücretli mi?
Doğrulanmadı. Bir işletme olmadığı için ücret alındığına dair bilgi bulamadık.
Ne zaman gidilmeli?
Açık havuz olduğu için mayıs–ekim. Kışın köy yolunu önceden sor.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.