Tortum Gölü Buradasınız
Başlangıç
Doğa ve Manzara
Tortum Gölü
Erzurum / Uzundere
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Tortum Gölü, heyelanla oluşmuş 8 km'lik set gölü. Seyir noktaları, su seviyesi neden değişir, ulaşım, kuş gözlemi ve aynı gün gezilecek duraklar.
Hakkında
Tortum Gölü, Uzundere sınırlarında, Kemerli Dağ'dan kopan bir heyelanın Tortum Çayı'nın önünü kapatmasıyla oluşmuş, yaklaşık 8 km boyunda bir heyelan set gölü. Erzurum–Artvin yolu gölün batı kıyısından geçiyor; tek bir girişi yok, yol boyunca seyir ceplerinde durarak izleniyor. Gitmeden bil: göl 1960'tan beri elektrik üretiminde kullanıldığı için su seviyesi değişiyor.
Yola çıkmadan önce: Göl kıyısında düzenlenmiş yüzme alanı yok; derinlik 95 metreyi buluyor. Seyir için yol kenarındaki ceplerde dur, şeritte aracı durdurma.
Göl nasıl oluştu?
Erzurum Valiliği ve Küre Ansiklopedisi'ne göre Kemerli Dağ'dan inen bir heyelan kütlesi Tortum Çayı'nın önünü kapattı ve su setin arkasında birikti. Tarih kaynaklarda farklı: Küre 17. yüzyılın sonunu (yaklaşık 350–370 yıl öncesini), Valilik 18. yüzyılı veriyor. Setin üzerinden taşan su, gölün kuzey ucundaki Tortum Şelalesini oluşturuyor; yani ikisi aynı olayın ürünü.
Su seviyesi neden değişiyor?
Valiliğe göre gölün suyu 1960'ta kurulan Tortum Hidroelektrik Santrali'nde kullanılıyor; santralin gücü 26 MW (Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 2021 özelleştirme belgesinde 26,2 MW). 1971–72'de heyelan kütlesinin üzerine bir bent yapıldı. Depolama hacmi 57,6 milyon m³. Su santrale gittiği için seviye sabit değil; aynı noktadan farklı zamanlarda çekilmiş fotoğrafların birbirini tutmamasının nedeni bu.
Gölün alanı kaynaklarda 6,5 km² (Küre), 6,62 km² (DSİ'ye dayanan İngilizce Vikipedi) ve 8 km² (Valilik) olarak geçiyor. Küre, güneydeki deltada her yıl milyonlarca ton sediman biriktiğini ve bunun gölü tehdit ettiğini yazıyor.
Ne yapabilirsin?
Seyir ve fotoğraf. Asıl mesele bu. Rüzgârsız günlerde dağlar suya yansıyor; yol boyunca birkaç noktada durup açıyı değiştirmek gölü daha iyi anlatıyor.
Kuş gözlemi. Valiliğe göre vadide Türkiye'de görülen dört akbaba türü de yaşıyor. Dürbün getir.
Balık. Valiliğe göre gölde alabalık ve aynalı sazan var. Çevredeki alabalık tesisleri öğle yemeği için pratik durak.
Valilik gölde Ayvalı ve Küçük adlı iki ada ile Bozburun Yarımadası'nı da anıyor. Sandal gezintisi yapılıp yapılmadığı, fiyat ve sefer bilgisi doğrulanmadı.
Nasıl gidilir?
Erzurum'dan D950 ile Artvin yönüne çık. Tortum'u geçtikten sonra yol gölün batı kıyısına iniyor ve göl boyunca devam ediyor; ayrı bir sapak aramana gerek yok. Küre'ye göre Uzundere, Erzurum'a 84 km.
Toplu taşımayla Uzundere'ye gidilebiliyor ama seyir noktaları yol üzerinde dağınık; fotoğraf için durmak istiyorsan özel araç gerekiyor. Minibüs kalkış yeri doğrulanmadı.
Yakında ne var?
Gölün kuzey ucunda Tortum Şelalesi, aynı vadide Yedigöller var. Çamlıyamaç köyündeki 10. yüzyıldan kalma Öşkvank Kilisesi ve Dikyar'daki Engüzekkapı Kalesi ile günü tamamlayabilirsin.
Nisan–ekim arası rahat. Yansıma için rüzgârsız sabahlar, renk için ekim ayı iyi. Kışın Artvin yolunda kar ve buzlanma olabilir.
Bilmediklerimiz
- Göl tam olarak hangi yüzyılda oluştu?
- En derin nokta nerede, derinlik 95 m mi 100 m mi?
- Gölde düzenli sandal seferi var mı?
- Erzurum'dan Uzundere'ye minibüsler nereden kalkıyor?
- Güneydeki delta dolgusu gölü ne kadar küçülttü?
- Rakım 1010 m
- Öne çıkan Kemerli Dağ heyelanıyla oluşmuş, 8 km boyunda ve 95 m derinliğe ulaşan heyelan set gölü
- Kategori Doğa ve Manzara
- Uzunluk ~8 km (Valilik); 8,2 km (Küre)
- Derinlik 95 m (Küre); ~100 m (Valilik)
- Oluşum Heyelan seti; tarih kaynaklarda 17. yy sonu ile 18. yy arası
- Koruma 1. derece doğal sit (2000; sınır 2002)
Galeri
1 fotoğrafHarita
Tortum Gölü
Bu yer bir rotada
Uzundere hattı: göl, şelale, kilise, kale: 5 durak, Tortum Gölü 1. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
40 dk
-
1 sa 30 dkTortum Şelalesi
Önceki duraktan ~5 km
-
40 dkÖşkvank Kilisesi
Önceki duraktan ~11 km
-
Uzundere merkez
Önceki duraktan ~10 km
-
1 saatEngüzekkapı Kalesi
Önceki duraktan ~3 km
Kaynaklar
- Kültür Portalı, Tortum Gölü Heyelan kütlesinin Kemerli Dağ'dan inerek Tortum Çayı'nın önünü kapatmasıyla oluşumu; konumu. Resmî Yayın
- Erzurum Valiliği, Tortum Gölü Bozburun Yarımadası, Ayvalı ve Küçük adaları, dört akbaba türü; 1960 santrali ve 1971–72'deki 1,5 m'lik bent. Resmî Yayın
- Wikipedia, Tortum Gölü (DSİ verileri) Göl alanı 6,62 km², hacim 57,56 milyon m³; bentle su seviyesinin 1,5 m yükseltilmesi. Ansiklopedi
- Uzundere Kaymakamlığı, İlçemizin Coğrafi Özellikleri Gölün alanı, uzunluğu, genişliği, derinliği ve rakımı (Kaymakamlık verileri). Resmî Yayın
- Uzun, S., "Tortum Gölü", Küre Ansiklopedi 8,2 km uzunluk, 95 m derinlik, 6,5 km²; oluşum 17. yy sonu; 1. derece doğal sit 2000/2002; delta sedimanı. Ansiklopedi
- T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı, "Project Hidro – Tortum HEPP Teaser" Tortum HES 1960, kurulu güç 26,2 MW; üretim yıllara göre değişiyor. Resmî Yayın
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Tortum Gölü'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Tortum Gölü hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Tortum Gölü Hakkında Sık Sorulanlar
Tortum Gölü Tortum ilçesinde mi?
Adı öyle, ama göl ve şelale idari olarak Uzundere sınırlarında.
Göle nereden bakılır?
Tek bir nokta yok. Erzurum–Artvin yolu boyunca yol kenarındaki seyir ceplerinden bakılıyor.
Gölde yüzülür mü?
Düzenlenmiş bir yüzme alanı yok ve derinlik 95 metreyi buluyor; yüzme.
Göl ne zaman oluştu?
Kaynaklar farklı: Küre 17. yüzyılın sonunu, Erzurum Valiliği 18. yüzyılı veriyor.
Şelaleyle aynı gün gezilir mi?
Evet, ikisi aynı yol üzerinde, birkaç kilometre arayla.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.