Tarihi Yapı
Derviş Aşık Baba Türbesi
Erzurum / Pazaryolu
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Pazaryolu Gölyanı'nda tek mezarlı, kitabesiz Derviş Aşık Baba Türbesi; Osmanlı tahrir defterinde zaviye kaydı var. Köyün ziyaret yeri; ulaşım notları.
Hakkında
Derviş Aşık Baba Türbesi, Pazaryolu'na bağlı Gölyanı (Hontus) mahallesinde, içinde tek bir mezar bulunan kitabesiz bir türbe. Erzurum Ansiklopedisi'ne göre Başbakanlık Arşivi'ndeki 199 numaralı Tapu Tahrir Defteri'nde burada bir zaviye kayıtlı. Gitmeden bil: hakkında bilinenler bir paragrafı geçmiyor; burası bir anıt değil, köyün ziyaret yeri.
Yola çıkmadan önce: Ziyaret ve dua yeri: kapalı kıyafet, sessizlik; mezara basma. Türbenin köydeki yerini Gölyanı'da sor.
Neden gitmeli?
Pazaryolu, Erzurum'un Karadeniz'e en yakın köşesinde, Çoruh vadisine inen küçük bir ilçe. Burada büyük kaleler ya da görkemli camiler yok; köylere dağılmış, çoğu kitabesiz ziyaret yerleri var. Gölyanı'ndaki türbe, arşiv kaydıyla belgelenen nadir örneklerden biri.
Erzurum Ansiklopedisi'ne göre türbede yatan kişinin ermiş ve bir zaviyenin başında olduğu biliniyor. Ansiklopedi 199 numaralı Tapu Tahrir Defteri'nde "Zaviye-i Derviş Aşık Melik Ahmet veled-i Aşık" kaydını aktarıyor. Aynı defterde Pazaryolu'nun Akbulut, Kümbettepe ve Karakoç yerleşimlerindeki zaviyedarlar da kayıtlı; yani bu köyler bir zamanlar yol üstü zaviyelerle örülü bir ağın parçasıydı.
Ne biliniyor, ne bilinmiyor?
Türbede tek mezar var ve kitabesi yok; yapım tarihi bilinmiyor. Erzurum Ansiklopedisi'nin İspir maddesi 199 numaralı defteri Hicri 937 (Miladi 1530) tarihli bir evkaf tahrir defteri olarak anıyor; bunu destekleyen ikinci bir kaynak bulamadık. Kayıttaki zaviyenin bugünkü türbeyle aynı yer olup olmadığı da doğrulanmadı. Türbenin mimarisini ya da bugünkü durumunu anlatan bir kaynak bulamadık.
Nasıl gidilir?
Pazaryolu Kaymakamlığı'na göre ilçe Erzurum'a 122 km; Erzurum–İspir–Rize karayolunun, İspir'e 23 km kala 119. kilometresinden 3 km içeride. Gölyanı bugün Pazaryolu belediyesine bağlı bir mahalle; ilçe merkezine uzaklığı ve türbenin yeri doğrulanmadı.
Sayfadaki koordinat yapının değil, köyün noktası.
İspir yönünde İspir Kalesi ve Tuğrul Şah Camii, Melik Halil Gazi Mescidi ve Kadıoğlu Medresesi var.
Ne zaman gidilir?
Kaymakamlığa göre Pazaryolu Erzurum geneline göre daha ılıman bir iklime sahip; ilçe merkezi 1.450 metrede. Mayıs–ekim arası en rahat dönem görünüyor; köy yollarının kış durumu doğrulanmadı. Sessiz bir ziyaret istiyorsan cuma ve bayram günlerini atla.
Bilmediklerimiz
- Defterdeki zaviye kaydı bugünkü türbeyle aynı yere mi ait?
- 199 numaralı defter gerçekten 1530 tarihli bir evkaf defteri mi?
- Türbe ne zaman, hangi plan ve malzemeyle yapıldı?
- Gölyanı'nın ilçe merkezine uzaklığı kaç km?
- Hontus adının kökeni ne?
- Öne çıkan Osmanlı tapu tahrir defterinde zaviye olarak kayıtlı, tek mezarlı kitabesiz türbe
- Kategori Tarihi Yapı
- Pazaryolu'ndan Erzurum'a 122 km (Kaymakamlık)
- Mezar Tek mezar, kitabesiz
- Arşiv kaydı TT 199: "Zaviye-i Derviş Aşık Melik Ahmet veled-i Aşık"
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Derviş Aşık Baba Türbesi'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Derviş Aşık Baba Türbesi
Kaynaklar
- Erzurum Ansiklopedisi "Pazaryolu İlçesi", (yazar ve tarih belirtilmemiş) Ansiklopedi
- Erzurum Ansiklopedisi "İspir İlçesi" (TT 199 tarihi), Ansiklopedi
- Pazaryolu Kaymakamlığı "Coğrafi Yapısı" Resmî Yayın
- Aktarılanlar (künye doğrulanmadı): Topdağı H. B. Erzurum ve Çevresinde Medfun Manevi Mimarlarımız
- Çağlayan M. Y. Şu Bizim İspir
- Wikipedia (EN) "Gölyanı, Pazaryolu" (mahalle bilgisi) Ansiklopedi
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Derviş Aşık Baba Türbesi'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Derviş Aşık Baba Türbesi hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Derviş Aşık Baba Türbesi Hakkında Sık Sorulanlar
Derviş Aşık Baba kimdir?
Yöredeki anlatıma göre ermiş sayılan ve zaviyedar olan bir kişi. Arşiv kaydında "Derviş Aşık Melik Ahmet veled-i Aşık" adıyla geçiyor.
Türbe ne zaman yapıldı?
Bilinmiyor; kitabesi yok.
Gölyanı başka adla da anılıyor mu?
Evet, kaynakta Hontus adıyla da geçiyor.
Türbeye nasıl davranmalıyım?
Bir ibadet ve ziyaret yeri gibi: kapalı kıyafet, sessizlik; mezarın üzerine basma.
Ücret var mı?
Ziyaret yeri olduğu için ücret beklenmez.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.