Tortum Gölü
Başlangıç
Kilise ve Manastır
Öşkvank Kilisesi
Erzurum / Uzundere
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Çamlıyamaç köyünde 963–973 yapımı Gürcü kilisesi Öşkvank (Oşki). Haziran 2026 itibarıyla yıkılma riski nedeniyle içeri girilmiyor; tarihi ve ulaşımı.
Hakkında
Öşkvank (Oşki) Kilisesi, Uzundere'ye bağlı Çamlıyamaç köyünde, 963–973 yıllarında Tao hükümdarları Bagrat ve Davit'in yaptırdığı, Vaftizci Yahya'ya adanmış bir Gürcü kilisesi. Kabartmalı cepheleri ve 12 pencereli kubbe kasnağıyla bölgenin en büyük ortaçağ kiliselerinden biri. Gitmeden bil: Haziran 2026 haberlerine göre yapı yıkılma riski taşıyor ve içeri girilmiyor.
Yola çıkmadan önce: Yapı yıkılma riski taşıyor. Duvarlara yaslanma, çökük bölümlerin altında durma; içeri girişin açılıp açılmadığını Uzundere Belediyesi'nden ya da köyden sor.
Neden önemli?
Pek çok kaynağa göre (Courtauld Enstitüsü, NTV, Hürriyet Daily News) kilise 963–973 arasında, Gürcü Bagratlı hanedanından Tao hükümdarı kardeşler Bagrat ve Davit tarafından yaptırıldı. Karahan, Akpınar ve Karaman'ın Sanat Dergisi'ndeki çalışması ile Küre'nin Uzundere maddesi ise 958–966 diyor. Mimarı Grigor (Gürcüce Grigol), yapı Vaftizci Yahya'ya adanmış.
Courtauld'a göre çatı 1020'lerde Bizans döneminde yenilendi. İçerideki fresklerin büyük bölümü 1036'da Jojik Patrikios'un yaptırdığı ikinci katmana ait. Kubbe kasnağında 12 pencere var. Courtauld, kilisenin çevresinde yemekhane, mutfak ve iki şapelin kalıntılarının da durduğunu yazıyor; yani ayakta kalan yalnızca kilise değil.
Bugünkü durumu
AA'nın 23 Haziran 2026 haberine göre Uzundere Belediye Başkanı Halis Özsoy, kilisenin taşıyıcı sistemlerinde deformasyon, tavanda yıkılmalar ve bağlantı yerlerinde kopmalar olduğunu, yapının bu hâliyle yıkılma riski taşıdığını ve içeri ziyaretçi alınmadığını söyledi. Aynı habere göre yapısal izleme yedi yıl önce yapılmış; onarım, Türkiye'nin kiliseyi onarmasının Gürcistan'ın Batum'daki bir Müslüman yapısını onarmasına bağlandığı karşılıklılık şartı yüzünden ilerlemiyor. Rudaw ve Hürriyet Daily News aynı AA haberini aktardı.
NTV'nin 2020 haberine göre 2018'de 1,43 milyon liralık, 480 günlük bir güçlendirme ihalesi yapılmış ama iş başlamamıştı; yapının çevresi sac levhalarla kapatılmıştı. Gürcü haber sitesi Atinati (2024) ise restorasyonun 2016'da başlayıp salgınla durduğunu yazıyor; iki anlatım çelişiyor. World Monuments Fund kiliseyi 2012 izleme listesine almıştı.
Öşkvank mı, Öşvank mı, Oşki mi?
Üçü de aynı yapı. Gürcüce adı Oşki; Türkçe kaynaklarda Öşk Vank ya da Öşvank olarak geçiyor. Köyün eski adı da Oşki. Biz sayfada Öşkvank yazımını kullanıyoruz.
Nasıl gidilir?
Tortum Şelalesi'nden Çamlıyamaç köyüne yaklaşık 11 km. Uzundere üzerinden köy yoluna sapılıyor. Köy içi yol ve otopark bilgisi doğrulanmadı. Toplu taşımayla köye ulaşım pratik değil, özel araç gerekiyor.
AA'ya göre bölgeye her hafta 4–5 Gürcü ziyaretçi grubu geliyor; kalabalık bir gruba denk gelirsen beklemen gerekebilir.
Yakında ne var?
Tortum Şelalesi ve Tortum Gölü aynı güzergâhta. Uzundere'nin öbür tarihi yapısı Engüzekkapı Kalesi; AA'nın aynı haberi onun da restorasyon beklediğini yazıyor. Yedigöller de yakında.
Mayıs–ekim arası en rahat dönem. Dışarıdan bakıp fotoğraf çekeceksen 20 dakika yeter; taş işçiliğine meraklıysan 45 dakika ayır.
Bilmediklerimiz
- Restorasyon için bir takvim ya da ihale var mı?
- Karşılıklılık protokolündeki Batum yapısı hangisi?
- Yapım 963–973 mü, 958–966 mı?
- Çevredeki yemekhane ve şapel kalıntıları ziyaret edilebiliyor mu?
- Giriş ücreti ve ziyaret saati var mı?
- Rakım 1100 m
- Öne çıkan 963–973'te yapılan, Vaftizci Yahya'ya adanmış, 12 pencereli kubbe kasnaklı Gürcü kilisesi
- Kategori Kilise ve Manastır
- Yapım 963–973 (bir kaynakta 958–966)
- Yaptıran Bagrat ve Davit (Tao hükümdarları)
- Mimar Grigor (Grigol)
- Freskler 1036, Jojik Patrikios
- Durum Riskli; Haziran 2026 itibarıyla içeri girilmiyor
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Öşkvank Kilisesi'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Öşkvank Kilisesi
Bu yer bir rotada
Uzundere hattı: göl, şelale, kilise, kale: 5 durak, Öşkvank Kilisesi 3. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
40 dk
-
1 sa 30 dkTortum Şelalesi
Önceki duraktan ~5 km
-
40 dk
Öşkvank Kilisesi Buradasınız
Önceki duraktan ~11 km
-
Uzundere merkez
Önceki duraktan ~10 km
-
1 saatEngüzekkapı Kalesi
Önceki duraktan ~3 km
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Dört Kilise (Tekkale Kilisesi / Tekkale Manastırı)
Artvin / Yusufeli
Kilise ve Manastır ~23 km düz mesafe
Kaynaklar
- Wikipedia, Oshki Ana kilisenin Vaftizci Yahya'ya adanması ve 963–973 arasında yapılması; bânileri (Bagrat Eristavt-Eristavi, III. David); mimar Grigol. Ansiklopedi
- Wikidata, Oshki (Q308010) Koordinat ve koruma durumu. Veritabanı
- The Courtauld Institute of Art, Crossing Frontiers — Oshki Tao bölgesindeki yeri, planı (haça yazılı triconch), cephe kabartmaları ve bağışçı figürleri. Akademik
- Atinati, Oshki Monastery Uzundere, Çamlıyamaç köyündeki konumu; 1036 fresk programı (Jojik Patrikios). Makale
- AA, "Erzurum'daki tarihi Öşvank Kilisesi ve Engüzekkapı Kalesi restorasyon bekliyor" (haberler.com) 23.06.2026: yıkılma riski, içeri ziyaretçi alınmıyor, 7 yıl önceki yapısal izleme, Batum karşılıklılık şartı, haftada 4–5 Gürcü grubu. Haber
- NTV, "Öşvank Kilisesi'nin duvarlarındaki çatlaklar endişelendiriyor" 28.08.2020: 2018 ihalesi 1,43 milyon TL, 480 gün; iş başlamadı; çevre sac levhayla kapalı. Haber
- Karahan, F., Akpınar, E., Karaman, M., "Öşvank (Oşki) Kilisesi", Sanat Dergisi 27 Yapım 958–966; mimar Öşklü Grigor; koruma önerileri. Akademik Çalışma
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Öşkvank Kilisesi'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Öşkvank Kilisesi hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Öşkvank Kilisesi Hakkında Sık Sorulanlar
İçeri girilebiliyor mu?
Haziran 2026 haberine göre hayır; yapı yıkılma riski taşıdığı için ziyaretçi alınmıyor. Gitmeden Uzundere Belediyesi'nden teyit al.
Ne zaman yapıldı?
Çoğu kaynak 963–973 diyor; bir akademik çalışma ve Küre'nin Uzundere maddesi 958–966 veriyor.
Restorasyon ne zaman başlıyor?
Kesin bir takvim yok. 2018 ihalesi başlamadı; onarım bir karşılıklılık şartına bağlı.
Giriş ücretli mi?
Doğrulanmadı.
Fresklerde kimin adı geçiyor?
Fresklerin büyük bölümü 1036'da Jojik Patrikios'un yaptırdığı ikinci katmana ait.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.