Çifte Minareli Medrese Buradasınız
Başlangıç
Cami ve Medrese
Çifte Minareli Medrese
Erzurum / Yakutiye
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Erzurum’un simgesi Çifte Minareli Medrese (Hatuniye Medresesi): ne göreceğin, kim yaptırdığı tartışması, en iyi ziyaret saati ve yarım günlük yürüyüş rotası.
Hakkında
Erzurum’a kısa süreliğine geliyorsan başlayacağın yer burası. Şehrin simgesi sayılıyor ve iki tuğla minaresiyle uzaktan tanınıyor. Hatuniye Medresesi adıyla da anılan yapı, 35 × 48 metrelik ölçüsüyle Anadolu’nun en büyük Selçuklu medresesi kabul ediliyor.
Çevresindeki yapılarla birlikte yürüyerek yarım günde gezilebiliyor — bu, Erzurum’da nadir bir kolaylık.
Ne göreceksin?
Yapının en tanınan yanı, taç kapının iki yanından yükselen tuğla minareler. Bu ikili minare düzeni Anadolu’da az sayıda örnekte görülüyor ve yapıya adını vermiş.
Taç kapıdaki taş işçiliği ayrıntılı: hayat ağacı, çift başlı kartal ve geometrik örgü motifleri bir arada. Avlu 26 × 10 metre ve dört yönden revaklarla çevrili; iki yanında öğrenci ve hoca odaları sıralanıyor. Zemin katta on dokuz, birinci katta on sekiz oda bulunuyor. Hücre kemerlerinde, kapı ve pencere çerçevelerinde geometrik ve bitkisel motiflerin yanında ayet ve hadislerden oluşan yazı kuşakları var. Avlunun arkasında kümbet duruyor.
Kim yaptırdı, ne zaman yapıldı?
Yapıda inşa kitabesi yok ve vakfiyesi de bulunamadı. Bu yüzden hem tarih hem yaptıran kişi tartışmalı — sanat tarihinde onlarca yıldır süren bir tartışma bu. Kaynaklarda 9. ile 14. yüzyıl arasında farklı tarihler öne sürülmüş; genel kabul 13. yüzyılın ikinci yarısı. Benzer özellikteki Anadolu medreselerinin çoğu 1270 dolaylarına tarihlendiği için bu yapı da aynı yıllara konuyor.
Bânî için üç ad dolaşıyor:
- Hundi Hatun — I. Alâeddin Keykubad’ın kızı olduğu kabulüyle. Yapının Hatuniye adı buradan geliyor.
- Padişah Hatun — İlhanlı hanedanından. 1270’li yılların siyasi tablosu ve Padişah Hatun’un yaşam çizgisi bu tezi zayıflatıyor.
- Mu’îneddîn Süleyman Pervâne — Akademik çalışmalarda öne sürülen tez: medreseyi üvey kızı Hundi Hatun adına yaptırmış olabilir. Bu görüş, vakıf kaydındaki “Keykubad’ın kızı Hand Hatun” ifadesinin kronolojiye uymadığını, doğrusunun “Keykubad’ın oğlu Keyhüsrev’in kızı” olması gerektiğini savunuyor.
Üçü de tez; hiçbiri belgeyle kapanmış değil. Yapının mimarı hakkında ise hiçbir bilgi yok.
Bir ayrıntı daha: medresenin doğu duvarı aynı zamanda kale surunu oluşturuyor. Duvar işçiliğindeki malzeme ve teknik farkları nedeniyle yapının, 12. yüzyıl ortasına ait bir Saltuklu yapısının kalıntıları üzerine kurulduğu düşünülüyor.
Medresenin sonraki hayatı
Yapı uzun süre harap kaldı. IV. Murad döneminde (1623–1640) onarıldı ve top imalathanesine çevrildi; sonra bir dönem kışla olarak kullanıldı, ardından yeniden medrese oldu. Cumhuriyet döneminde 1942–1967 arasında Erzurum Müzesi olarak hizmet verdi. Bugünkü kullanımı konusunda kaynaklar ayrışıyor: bir kısmı yapının boş olduğunu, bir kısmı müze ve resim sergi salonu olarak kullanıldığını yazıyor. Hangisinin güncel olduğunu doğrulayamadık. Mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğü’nde.
Hangi saatte gitmeli?
Şehir merkezinde olduğu için yılın her döneminde ulaşılabilir. Ancak Erzurum kışı sert geçer; aralık–mart arası dışarıda uzun süre durmak zor olabilir.
Fotoğraf için en iyi saat akşamüstü. Yapı aydınlatmalı; hava karardıktan sonra minareler turuncu ışıkla öne çıkıyor ve lacivert gökyüzüyle güçlü bir kontrast oluşuyor. Gündüz gördüğün yapıdan bambaşka görünüyor.
Bu yapı, şehir merkezindeki yürüyüş rotasının ilk durağı. Rotanın tamamı ve duraklar arası mesafeler yukarıdaki şeritte. Karşılaştırma için bir not: Yakutiye Medresesi’nin taç kapısında kitabe var ve tarihi kesin — hicri 710, miladi 1310–11. İki medreseyi arka arkaya görmek, kitabesi olan ile olmayan bir yapının arasındaki farkı somutlaştırıyor.
Bilmediklerimiz
- Güncel giriş ücreti ve ziyaret saatleri — resmî bir kaynakta doğrulayamadık.
- Yapının bugünkü kullanımı: boş mu, sergi salonu mu? Kaynaklar çelişiyor.
- İnşa tarihi ve bânî — sanat tarihinde hâlâ açık bir tartışma.
- Minarelerin özgün yüksekliği ve üst bölümlerinin ne zaman yıkıldığı.
- Son restorasyonun tarihi ve kapsamı.
- Rakım 1890 m
- Öne çıkan Anadolu’nun en büyük Selçuklu medresesi; 26 metrelik iki tuğla minare
- Kategori Cami ve Medrese
- Diğer adı Hatuniye Medresesi
- Dönem 13. yüzyıl sonu (kitabesi yok, tarih tartışmalı)
- Ölçü 35 × 48 m; iki katlı, dört eyvanlı, açık avlulu
- En iyi saat Akşamüstü, aydınlatma yandığında
- Aile Uygun
Galeri
13 fotoğrafHarita
Çifte Minareli Medrese
Bu yer bir rotada
Erzurum merkez: yarım günde yedi durak: 7 durak, Çifte Minareli Medrese 1. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
40 dk
-
25 dkErzurum Ulu Cami
Önceki duraktan ~0,1 km
-
30 dkYakutiye Medresesi
Yakutiye
-
20 dkLala Mustafa Paşa Camii
Yakutiye
-
45 dkErzurum Kalesi
Yakutiye
-
30 dkÜç Kümbetler
Yakutiye
-
45 dkRüstem Paşa Bedesteni
Yakutiye
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi Doğan Yavaş, “Çifte Minareli Medrese (Erzurum)”, c. 8, 1993, s. 311–312, islamansiklopedisi.org.tr Ansiklopedi
- Erzurum Valiliği “Çifte Minareli Medrese (Hatuniye Medresesi)”, erzurum.gov.tr Resmî Yayın
- Vakıflar Genel Müdürlüğü “Çifte Minareli Medrese müze olarak tekrar ziyarete açıldı”, 09.07.2021, vgm.gov.tr Resmî Yayın
- Türkiye Turizm Ansiklopedisi Burcu Sarıkaya, “Çifte Minareli Medrese Kümbeti”, 2024 Ansiklopedi
- İslam Düşünce Atlası “Erzurum Çifte Minareli Medrese” (Konyalı 1959’a atıfla ad ve tarih tartışması)
- Kültür Portalı “Çifte Minareli Medrese”, kulturportali.gov.tr Resmî Yayın
- Anadolu Ajansı “Çifte Minareli Medrese yapısı ve sergilenen eserlerle ziyaretçilerin dikkatini çekiyor”, 12.08.2024
- Yeni Asya “Restorasyonu tamamlanan Çifte Minareli Medrese ziyaretçi akınına uğradı” (1.742 gün, 26 bin çini)
- İletişim Başkanlığı yerel basın özetleri 2021 (Vakıf Eserleri Müzesi hazırlığı ve açılışı)
- Google Haritalar yer kaydı ve ziyaretçi yorumları (koordinat saat ve ücret
- doğrulanmadı)
- Temel akademik kaynaklar (görülmedi TDV bibliyografyasından): Kuran, Anadolu Medreseleri, 1969
- Rogers Anatolian Studies 15, 1965
- Karamağaralı Selçuklu Araştırmaları Dergisi III, 1971 Akademik Çalışma
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Çifte Minareli Medrese'den fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Çifte Minareli Medrese hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Çifte Minareli Medrese Hakkında Sık Sorulanlar
Çifte Minareli Medrese ne zaman yapıldı?
Kesin tarih bilinmiyor, çünkü yapıda inşa kitabesi yok. Genel kabul 13. yüzyılın ikinci yarısı, yaklaşık 1270 dolayları. Kaynaklarda 9. ile 14. yüzyıl arasında değişen tarihler de geçiyor.
Çifte Minareli Medrese’yi kim yaptırdı?
Bilinmiyor. Üç ad öne sürülüyor: Hundi Hatun, Padişah Hatun ve Mu’îneddîn Süleyman Pervâne. Hiçbiri belgeyle kesinleşmiş değil.
Neden Hatuniye Medresesi deniyor?
Yapının bir hatun tarafından yaptırıldığı kabulünden. Osmanlı kayıtlarında medrese Hâtûniye Medresesi olarak geçiyor; bazı vakfiyelerde Hand Hatun Medresesi adı da kullanılmış.
İçeri girilebiliyor mu?
Ziyaret saatleri ve giriş koşulları dönemsel değişebiliyor. Gitmeden önce Erzurum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nden teyit al.
Giriş ücretli mi?
Doğrulanmadı. Eski bir rakamı güncelmiş gibi yazmıyoruz.
Kışın gidilir mi?
Gidilir, merkezde. Ama Erzurum kışı sert; dışarıda uzun durmayacak şekilde planla.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.