Çifte Minareli Medrese
Başlangıç
Kale ve Tabya
Erzurum Kalesi
Erzurum / Yakutiye
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Erzurum Kalesi 5. yüzyıl Bizans yapısı; içinde Saltuklu Kale Mescidi ve Tepsi Minare var. Ziyaret saatleri, giriş ücreti ve gezi ipuçları burada.
Hakkında
Erzurum Kalesi'nin iç kalesi 5. yüzyılda, Bizans İmparatoru II. Theodosios döneminde yapıldı; şehrin o zamanki adı Theodosiopolis'ti (TDV İslâm Ansiklopedisi). İçindeki Kale Mescidi ve saat kulesine dönüştürülmüş Tepsi Minare Saltuklu döneminden. Kaleyi Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı Erzurum Müzesi işletiyor. Gitmeden bil: Ekim ayının ziyaret saati resmî portalda yazmıyor, gitmeden telefonla sor.
Yola çıkmadan önce: Saat ve ücret KTB portalında tarihsiz duruyor ve Ekim ayının saati yazmıyor; gitmeden Erzurum Müzesi'ni ara: (0442) 213 73 57. Kışın yokuş buzlanıyor, kaymaz ayakkabı giy.
Kaleyi kim yaptırdı?
TDV İslâm Ansiklopedisi'nin "Erzurum" maddesine göre kale Bizans yapısı; şehrin adı II. Theodosios'tan gelen Theodosiopolis'ti. Kale Saltuklular, Selçuklular ve Osmanlılar döneminde onarıldı. Erzurum Ansiklopedisi yapımı 415–422 yıllarına, Theodosios dönemine tarihliyor. Kültür Portalı kalenin geçmişinin Urartulara uzandığını yazıyor; bunu başka bir kaynakla doğrulayamadık.
Kale Mescidi ve Tepsi Minare
Kalenin içindeki Kale Mescidi ve minaresi Saltuklu döneminden. Tarih için kaynaklar ayrışıyor: Erzurum Ansiklopedisi 1124–1132, TDV'nin "Kale Mescidi" maddesi Emîr Ebü'l-Muzaffer dönemi (1189–1197) diyor; TRT Haber'in 2018 haberi 1174 yılını veriyor. TDV'ye göre minare 19. yüzyılda saat kulesi olarak kullanılmaya başlandı ve gövdesinde kûfî bir kitabe kuşağı var.
TRT Haber'e göre bugünkü saat 1877'de Londra'da yaptırılıp İngiltere tarafından hediye edildi; Sözcü saatin minareye 1881'de takıldığını yazıyor. Türkiye Gazetesi'ne göre Kale Mescidi'nde 15 Ağustos 2025'te yaklaşık dokuz yıl sonra ilk cuma namazı kılındı.
Saatler ve giriş ne?
KTB'nin müze portalına göre kale yazın (1 Nisan–15 Eylül) 08.00–19.00, kışın (1 Kasım–31 Mart) 08.00–17.00 açık; gişe kapanıştan yarım saat önce kapanıyor. 16 Eylül–31 Ekim arasının saati portalda yazmıyor. Giriş yetişkinler için 60 TL; 18 yaş altı ve 65 yaş üstü T.C. vatandaşları ücretsiz. Portalda güncelleme tarihi yok, tek kaynak; gitmeden teyit et. Kaleyi Erzurum Müzesi Müdürlüğü işletiyor; müzenin kendisi için Erzurum Müzesi sayfasına bak.
Ne zaman çıkmalı?
Kaleden şehir ve Palandöken sıradağları birlikte görünüyor; akşamüstü ışığı manzara için iyi bir zaman. Kışın yokuş buzlanabilir.
Nasıl gidilir?
Kale şehir merkezinde, Cumhuriyet Caddesi'nin kuzeyindeki tepede; kısa bir yokuşla yürüyerek çıkılıyor. Merkezdeki öbür yapılarla birlikte gezmek için Erzurum merkez yürüyüş rotasına bak.
Sayfadaki koordinat yapının değil, ilçe merkezinin noktası.
Bilmediklerimiz
- 16 Eylül–31 Ekim arasında kale kaçta açık?
- 60 TL ücret güncel mi?
- Saat kulesindeki saat bugün çalışıyor mu?
- 2017'de başlayan iç kale restorasyonu tamamlandı mı?
- Kale Mescidi düzenli ibadete açık mı?
- Rakım 1890 m
- Öne çıkan 5. yüzyıl Bizans kalesi; Saltuklu Tepsi Minare
- Kategori Kale ve Tabya
- Yapım 5. yüzyıl, Bizans (II. Theodosios); Erzurum Ansiklopedisi'ne göre 415–422
- Saltuklu ekleri Kale Mescidi ve Tepsi Minare, 12. yüzyıl (TDV)
- İç kale ölçüsü Yaklaşık 50 × 130 m (Erzurum Ansiklopedisi)
- İşletme Erzurum Müzesi Müdürlüğü, KTB
- Saatler Yaz (1 Nis–15 Eyl) 08.00–19.00, kış (1 Kas–31 Mar) 08.00–17.00 (KTB müze portalı)
- Telefon (0442) 213 73 57 (KTB)
Galeri
5 fotoğrafHarita
Erzurum Kalesi
Bu yer bir rotada
Erzurum merkez: yarım günde yedi durak: 7 durak, Erzurum Kalesi 5. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
40 dk
-
25 dkErzurum Ulu Cami
Önceki duraktan ~0,1 km
-
30 dkYakutiye Medresesi
Yakutiye
-
20 dkLala Mustafa Paşa Camii
Yakutiye
-
45 dk
Erzurum Kalesi Buradasınız
Yakutiye
-
30 dkÜç Kümbetler
Yakutiye
-
45 dkRüstem Paşa Bedesteni
Yakutiye
Kaynaklar
- Kültür Portalı, Erzurum Kalesi Kalenin geçmişinin Urartulara uzandığı; ilk yapımının MS 5. yüzyıla tarihlendiği. (Urartu iddiası başka bir kaynakla doğrulanmadı; sayfa metni doğrulanmadı.) Resmî Yayın
- Kültür Portalı, Erzurum Saat Kulesi (Tepsi Minare) Tepsi Minare'nin kale mescidinin güneybatısında olduğu; kitabesine göre Saltuklu dönemine (12. yüzyıl) ait olduğu. Resmî Yayın
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Kale Mescidi" (Ahmet Vefa Çobanoğlu, c. 24, s. 243) Kale Mescidi ve Tepsi Minare; minarenin 19. yüzyılda saat kulesine çevrilmesi. Ansiklopedi
- Erzurum Ansiklopedisi, "Erzurum Kalesi" 415–422 yapımı (Theodosios), Saltuklu dönemi eklemeleri, iç kalenin ölçüleri (~50 × 130 m) ve kapıları. Ansiklopedi
- Online Türkiye Turizm Ansiklopedisi, "Erzurum Kalesi" İç kale/dış kale ayrımı; 2000'den beri süren kale içi kazıları. Ansiklopedi
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Erzurum" Theodosiopolis adı; kalenin Bizans yapısı olması ve Saltuklu, Selçuklu, Osmanlı onarımları; Kale Mescidi'nin XII. yüzyıl tahmini. Ansiklopedi
- Türkiye Müzeleri (KTB), Erzurum Castle Ziyaret saatleri, 60 TL ücret ve ücretsiz kategoriler (tarihsiz); işletmenin Erzurum Müzesi olması. Resmî Yayın
- TRT Haber, "844 yıllık Tepsi Minare restore edilecek" Saatin 1877'de Londra'da yaptırılıp İngiltere tarafından hediye edilmesi; 1174 tarihi. Haber
- Sözcü, "143 yıllık tarihi saat" (Tepsi Minare) Saatin minareye 1881'de takılması. Haber
- TRT Haber, "Erzurum Kalesi yeniden hayat bulacak" DAP finansmanlı iç kale restorasyon projesi. Haber
- Türkiye Gazetesi, "Erzurum'un ilk mescidinde yıllar sonra ilk namaz" 15 Ağustos 2025'te Kale Mescidi'nde yaklaşık dokuz yıl sonra ilk cuma namazı. Haber
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Erzurum Kalesi'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Erzurum Kalesi hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Erzurum Kalesi Hakkında Sık Sorulanlar
Kaleyi kim yaptırdı?
5. yüzyılda Bizans, II. Theodosios döneminde; şehrin adı o zaman Theodosiopolis'ti (TDV İslâm Ansiklopedisi).
Giriş ücretli mi?
Evet. KTB portalında yetişkin 60 TL; 18 yaş altı ve 65 yaş üstü T.C. vatandaşları ücretsiz. Ekim 2026'da teyit et (KTB müze portalı).
Kale kaçta açılıyor?
Yazın 08.00–19.00, kışın 08.00–17.00; Ekim saati portalda yazmıyor (KTB müze portalı).
Tepsi Minare neden saat kulesi?
Saltuklu minaresi 19. yüzyılda saat kulesi olarak kullanılmaya başlandı (TDV); bugünkü saati İngiltere hediye etti (TRT Haber 2018).
Kale Mescidi açık mı?
15 Ağustos 2025'te yaklaşık dokuz yıl sonra ilk cuma namazı kılındı (Türkiye Gazetesi); düzenli ibadete açık olup olmadığı doğrulanmadı.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.